Zabytki techniczne na Słowacji

Chmarošský viadukt w pobliżu Telgártu stanowi jeden z najbardziej eleganckich i najczęściej fotografowanych zabytków techniki na Słowacji, który swoją monumentalną ceglaną architekturą przypomina scenerię z filmów historycznych.

Lokalizacja znajduje się na skraju gminy Telgárt, w powiecie Brezno, w kraju bańskobystrzyckim, na styku trzech parków narodowych. Wiadukt jest częścią linii kolejowej numer 173, znanej jako środkowosłowacka magistrala transwersalna, i został zbudowany w latach trzydziestych XX wieku. Budowla o długości 113,6 metra i wysokości 18 metrów składa się z dziewięciu kamiennych i ceglanych łuków, które tworzą efektowny łuk w otwartym krajobrazie. Wiadukt do dziś służy ruchowi kolejowemu, a przejazd pociągu przez tę historyczną konstrukcję stanowi atrakcję zarówno dla pasażerów, jak i fotografów oczekujących pod mostem. Architektura wiaduktu została zaprojektowana z naciskiem na estetykę, co czyni go przykładem inżynierii budowlanej z okresu pierwszej Republiki Czechosłowackiej. Dzięki swojemu położeniu w pobliżu przełęczy Besník, okolice wiaduktu oferują czyste górskie powietrze i typową atmosferę regionu Horehronie, gdzie łąki w każdej porze roku mienią się innymi odcieniami. Wiadukt stał się ważnym punktem dla turystyki w regionie, a jego popularność stale rośnie dzięki mediom społecznościowym, które uczyniły z niego jeden z najczęściej odwiedzanych zabytków techniki w Europie Środkowej.

Co tu można znaleźć?

Na terenie pod wiaduktem znajdują się zadbane tereny trawiaste odpowiednie na fotografowanie i piknik, tablice informacyjne o historii trasy oraz oznakowane szlaki prowadzące do punktów widokowych. Do dyspozycji jest pobliski parking przy głównej drodze oraz stylowa kawiarnia mieszcząca się w historycznym wagonie, która oferuje przekąski z bezpośrednim widokiem na łuki mostu.

Dla kogo jest to miejsce?

Lokalizacja jest idealna dla fotografów, miłośników zabytków techniki oraz rodzin z dziećmi, które szukają niewymagającego spaceru z atrakcyjnym celem. Odwiedzają ją także fani kolei oraz turyści przejeżdżający przez Horehronie w stronę Dobšinskej ľadovej jaskyni. Dojście do stóp mostu nie wymaga specjalistycznego obuwia, jednak podczas poruszania się w pobliżu torów wymagana jest maksymalna ostrożność i przestrzeganie zakazu wstępu na samo torowisko.

Co można zwiedzić w okolicy?

Bezpośrednio w Telgárte znajduje się kolejna techniczna rzadkość, Telgártska slučka, oraz pobliski Telgártsky viadukt. Można odwiedzić źródło rzeki Hron na przełęczy Besník lub wejść na legendarny szczyt Kráľova hoľa, który jest kolebką słowackiej liryki przyrodniczej. Dla miłośników historii i geologii w zasięgu ręki znajduje się Dobšinská ľadová jaskyňa lub wieś Šumiac z unikalnym muzeum dzwonków.

Oravská lesná železnica to turystyczne połączenie między orawskimi stacjami Tanečník i Sedlo Beskyd. Została udostępniona w 2008 roku po tym, jak Oravské múzeum P. O. Hviezdoslava w latach 2005 – 2007 przeprowadziło jej renowację. Zachowana część kolei od 1991 roku jest wpisana na listę narodowych zabytków kultury.

Pierwotna trasa kolejki wąskotorowej została zbudowana podczas I wojny światowej w celu wywozu drewna. Oddano ją do użytku 27 lipca 1918 roku na trasie Oravská Lesná – Lokca, brakowało jej jednak połączenia z koleją państwową. Udało się to dopiero w 1926 roku po wybudowaniu łącznika z późniejszym połączeniem z Kysuckou lesnou železnicou. Kolej funkcjonowała do 1971 roku, kiedy zakończono jej eksploatację. Udało się z niej zachować jedynie odcinek Tanečník – Chmúra.

Obecnie przejażdżka tą koleją należy do wyjątkowych doświadczeń. Można usiąść w drezynie motorowej lub w wagonie panoramicznym. Bez problemów pociągnie Was lokomotywa spalinowa na trasie o długości 7 km, podczas jazdy trwającej prawie półtorej godziny. Przy stacji początkowej Tanečník oczekiwanie na odjazd pociągu można umilić sobie zwiedzaniem ekspozycji muzealnej Oravskej lesnej železnice, która poświęcona jest jej historii. Dowiecie się czegoś o historii kolei, obejrzycie wystawione eksponaty poszczególnych narzędzi używanych przy pracy z drewnem. W głównej gablocie zobaczycie nawet modele środków transportu i przedmiotów z okresu sprzed powstania kolei, takich jak zapora, tratwy, drewniane mosty czy model leśniczówki. W drugiej gablocie znajduje się model kolei leśnej. Kolejne pomieszczenie ekspozycji przedstawia drwali przy pracy w lesie, dobowe środki komunikacji używane na kolei leśnej, mapę oraz protokoły z budowy kolei. Niedaleko ekspozycji znajduje się również woliera z pawiami i owcami, plac zabaw oraz punkt sprzedaży pamiątek.

Pierwsza część jazdy trwa około 20 minut, kiedy to pociąg po pokonaniu 3 km dociera do stacji szczytowej Sedlo Beskyd na wysokości 935 m n.p.m. Można tu pospacerować i nacieszyć się piękną orawską przyrodą, obejrzeć jej panoramę lub wejść na trójkondygnacyjną, 12-metrową wieżę widokową. Z niej, z wysokości 970 m n.p.m., rozpościera się widok na Západné Tatry oraz Veľký Rozsutec. Na terenie stacji w 2012 roku umieszczono Goralską drevenicę, która swoją etnograficzną ekspozycją przybliżała zwiedzającym życie Górali. W 2020 roku dotknął ją jednak i zdewastował pożar. Po przerwie wsiądziecie ponownie do pociągu, który zabierze Was z powrotem do doliny.

Wzdłuż trasy prowadzi ścieżka edukacyjna, która służy jako alternatywa dla pieszych zwiedzających i rowerzystów. Podczas spaceru, dzięki zainstalowanym panelom informacyjnym, dowiecie się interesujących faktów o życiu ludzi w tym regionie, bogactwie przyrodniczym krajobrazu i oczywiście o historii Oravskej lesnej železnice.

Orawa ma wiele do zaoferowania, dlatego niech nie zniechęca Was fakt, że ten techniczny unikat znajduje się w najzimniejszej słowackiej gminie. Zarezerwujcie pobyt w pobliżu Oravskej lesnej železnice, na przykład na stronie zakwaterowanie Oravská Lesná i cieszcie się wspaniałą wycieczką. I nie zapomnijcie, jeśli wybieracie się tu zimą, spakujcie ciepły szalik i rękawiczki, z pewnością przydadzą się podczas zabawy w śniegu.

Kolej wąskotorowa Čiernohronská železnica kursuje w sezonie na regularnych trasach Čierny Balog – Vydrovo Korytárske, Čierny Balog – Dobroč oraz Šánske – Čierny Balog. Na zamówienie kursują również pociągi historyczne na trasie z miejscowości Chvatimech. W przeszłości trasa służyła do zwózki drewna z okolicznych lasów, obecnie przewozi turystów i należy do najpopularniejszych atrakcji regionu Horehronie. W 1908 roku pociąg zaczął kursować na pierwszym odcinku o długości 10,8 km, z czasem trasa mierzyła niewiarygodne 132 km, stając się najdłuższą kolejją leśną na Słowacji.

Planowanie budowy kolei rozpoczęło się w 1898 roku. Pierwszy odcinek między miejscowościami Čierny Balog i Hronec zaczęto budować w 1908 roku, a już w styczniu 1909 roku uruchomiono na tej trasie regularny ruch. Kolej stopniowo się rozszerzała. Z czasem umożliwiono ograniczony przewóz osób. Pod koniec 1982 roku ruch na kolei został wstrzymany na podstawie decyzji rządu SRR, mimo to była najdłużej funkcjonującą kolejją leśną na naszym terytorium.

Z historią Čiernohronská železnica wiążą się jeszcze dwie ciekawostki. Pierwszą z nich jest to, że dotarła ona aż do tajemniczego i cennego rezerwatu przyrody Dobročský prales, który leży pod potężnym szczytem Klenovský Vepor. Drugą ciekawostką jest fakt, że w 1944 roku zapisała się w historii słowackiego powstania narodowego. Przewożono nią bowiem prowiant i amunicję dla partyzantów z gór.

W 1982 roku kolej została uznana za narodowy zabytek kultury, a w 2011 roku za jeden z siedmiu cudów kraju bańskobystrzyckiego. Przy trasie można natrafić na słupki hektometrowe z oznaczeniem F. G. V. Skrót pochodzi od pierwotnej oficjalnej nazwy kolei „Fekete garamvolgyivasút”, czyli w tłumaczeniu „Kolej w dolinie Czarnego Hrona”.

Przejazd tą kolejją stanowi prawdziwe przeżycie nie tylko dla małych, ale i dużych. Otwarte wagony (z daszkiem, bez okien) są ciągnięte przez lokomotywę spalinową lub historyczną parową. Tego z pewnością nie spróbujecie byle gdzie! Trasa prowadzi również tuż obok drzew. Odważniejsi próbuje wychylić rękę przez okno i pozwolić igliwiu połaskotać czubki palców. Wielu wsiada do pociągu z jednym zamiarem – przejechać przez boisko piłkarskie. Nie bójcie się, dobrze czytacie. Ta trasa w części wsi Dobroč rzeczywiście przebiega bezpośrednio przez boisko piłkarskie. Jest to może nieco dziwne lub nietypowe, ale z pewnością unikalne.

Od 2003 roku odwiedzający łączą przejażdżku Čiernohronská železnica z wizytą w bardzo popularnym leśnym muzeum na wolnym powietrzu. Lesnícky skanzen Vydrovo to unikalny projekt, który pokaże Wam piękną symbiozę współistnienia z przyrodą. Z pewnością jest to ciekawa wycieczka, która już dzieciom pokaże cykl życia drzew i wpoi im podstawy miłości do naszej matki przyrody.

Niezależnie od tego, czy chcecie wybrać się na wędrówkę w piękne otoczenie pasma Veporské vrchy, czy interesują Was atrakcje na Horehronie, z pewnością przyda Wam się nocleg w pobliżu Čiernohronská železnica. Inspirację znajdziecie również na stronie ubytovanie v Čiernom Balogu. Będziecie stamtąd wszędzie blisko, a wystarczy już tylko zaplanować szczegóły wycieczki. Możliwości spędzania wolnego czasu jest tu mnóstwo, którą z nich wypróbujecie jako pierwszą?

Bratysławska dzielnica Staré Mesto przyciąga turystów, ale i mieszkańców wieloma atrakcjami, zarówno kulturalnymi, artystycznymi, jak i historycznymi. Każda z nich ma swoją historię. Michalská brána również do nich należy. Jest to jedyna zachowana brama z pierwotnych czterech, przez które kiedyś wchodziło się do obwarowań średniowiecznej Bratislavy.

Swoją nazwę otrzymała od osady i Kostola sv. Michala, który znajdował się przed obwarowaniami. W XVI wieku został wyburzony z powodu zagrożenia tureckiego. Osadę przypomina już tylko różowy kamień nagrobny, który jest wmurowany w ścianę wieży. Jest on widoczny przy wejściu do niej, od strony wewnętrznej, na wysokości mniej więcej trzeciego piętra.

Wieża została wzniesiona pod koniec XIV wieku, ale w trakcie swojego istnienia przeszła wiele przebudów i modyfikacji. Stanowi ona fascynującą mieszankę różnych stylów, ponieważ w dolnej części wieży widać znaczny wpływ gotyku, wyższe piętra noszą ślady renesansu, a elegancka wieża z hełmem w kształcie cebuli powstała w okresie baroku. W przeszłości jej częścią były również most zwodowany, wieża bramna oraz masywna brama zwodzona.

Potężna wieża wznosi się na wysokość 51 metrów. Kiedyś przez jej bramę prowadził szlak handlowy na Moravu. Obecnie przez bramę przebiega oznaczenie historycznego szlaku koronacyjnego. Na jej szczycie balansuje miedziana rzeźba archanioła Michała zabijającego smoka, stworzona przez Petera Ellera. Rzeźba z czasem uległa znacznemu uszkodzeniu i w 1845 roku zdjęto ją z wieży. Podczas jej naprawy wyjęto z niej skrzynkę, w której znajdowały się dosłownie historyczne skarby. Między innymi miedziana tabliczka z wyrytym tekstem o autorze rzeźby, banknoty i miedziane monety z czasów ostatniej naprawy rzeźby, lista członków rady miasta oraz dwa kawałki pergaminu. Jeden z nich zawierał tekst napisany po łacinie. Stwierdzono w nim, że rzeźba została wykonana za panowania Marii Teresy, a naprawiona za rządów Franciszka I. Znajdowała się tam również lista świętych oraz ich relikwie złożone w posrebrzanej puszce.

Po prawej stronie, tuż obok bramy, do Michalskej veži przylega jakby przyklejony dom numer 15. To prawdziwa rzadkość. Przy szerokości 1,3 metra jest to prawdopodobnie najwęższy dom w Bratislavie, a także w całej Europie. Kolejną ciekawostką jest oznaczenie zerowego kilometra wraz ze stronami świata, gdzie pokazane są również odległości do 29 europejskich i światowych metropolii. Ponadto z południowego okna wieży emitowana jest wiązka lasera. Pokazuje ona trasę dawnego Korza.

W średniowieczu złe uczynki karano w naprawdę okrutny sposób. Istniały tzw. klatki hańby, w których umieszczano winowajcę. Gdy bratysławska klatka hańby została usunięta i złożona w miejskim depozycie, przed Michalską bránu postawiono pręgierz. Zawieszano na nim winowajcę z wielką, ciężką kamienną kulą u nogi. Przechodnie mogli na niego splunąć.

Gdy wyjdą Państwo na balkon Michalskej brány, roztoczy się przed Państwem panoramiczny widok na wzgórze zamkowe, dzielnicę willową na wzgórzach, historyczne centrum miasta oraz na poszczególne dachy i wieże Bratislavy. Wewnątrz wieży mieści się Múzeum zbraní. Wchodząc na wieżę po siedmiu piętrach, odwiedzający obejrzą średniowieczną broń i zbroje, rynsztunek turniejowy, broń palną, a także ekspozycję wszystkich rzemiosł związanych z obroną średniowiecznego miasta.

Zwłaszcza w okresie sesji egzaminacyjnej okolice Michalskej brány bywają pełne milcząco spacerujących studentów. Krąży pogłoska, że jeśli student obijak zdoła przejść uliczką pod łukami Michalskej brány bez wydania z siebie ani jednego słowa, z pewnością zda egzamin. Czy to prawda, czy zmyślenie, każdego roku próbuje tego ogromna liczba z nich.

Gdy przyjadą Państwo podziwiać poszczególne atrakcje w Bratislavie, z pewnością nie omijajcie Michalskej brány, jednego z symboli naszej stolicy. Jednak nie tylko to miejsce zasługuje na Państwa uwagę, dlatego polecamy Państwu kilkudniową wycieczkę do Bratislavy. Strony z zakwaterowaniem Bratislava oraz konkretnie zakwaterowanie Bratislava Staré Mesto pomogą Państwu wybrać odpowiedni nocleg, a Państwu pozostanie już tylko planowanie wycieczki.

W kotlinie Oblazy, w atrakcyjnej Kvačianskej dolinie, u zbiegu potoków Hutiansky potok i Boroviansky potok, znajdują się dwa zachowane młyny wodne typu górskiego. Górny Gejdošovský mlyn i dolny Brunčiakovský mlyn. Drewniane młyny to cenny zabytek, który został harmonijnie wkomponowany w swoje pierwotne środowisko naturalne. Idealnie się w nie wpisuje, nie naruszając kolorytu otoczenia malowniczych gór Chočské vrchy.

Młyny zostały wybudowane na początku XIX wieku. Pierwotnie były trzy, niektóre źródła wspominają nawet o czterech. Trzecim młynem była karczma furmańska, która została podpalona przez faszystów w 1944 roku, czwarty młyn miała rzekomo zabrać woda. Do dziś młyny są sprawne, a to za sprawą ofiarnej pracy ich dobrowolnych mieszkańców, będących członkami Słowackiego Związku Ochrony Przyrody. Dzięki nim zwiedzający mogą obejrzeć tę unikatową żywą ekspozycję. Wewnątrz dolnego młyna, bezpośrednio w jego sercu, obraca się duże koło wodne, które wytwarza prąd, a stojących w pobliżu czasem może nawet orzeźwić kilkoma kroplami lodowatej wody. Wszystkie oryginalne maszyny znajdujące się w młynach pracują w oparciu o tradycyjny napęd wodny.

Pobyt przy młynach działa kojąco na duszę. Warto położyć się na trawie i przysłuchać otaczającym dźwiękom. Szum wody, huk wodospadu, szelest liści, śpiew ptaków oraz odgłosy biegających zwierząt gospodarskich. Można tu spotkać lokalne kozy i kury, a rzeką przypływają również kaczki. Gdy przy tym spojrzy się na imponujące drewniane budowle, można poczuć się jak po powrocie do innych czasów. Wiele osób nie chce stąd wracać do pośpiechu codziennych dni.

Młyny znajdują się na trasie ścieżki edukacyjnej Prosiecka a Kvačianska dolina, można z nich dotrzeć do miejscowości Kvačany, Veľké Borové oraz Huty, a dalej w kierunku gór Západné Tatry. Trasa z miejscowości Huty nie jest wymagająca i poradzą sobie z nią nawet mniejsze dzieci. Prowadzi leśną ścieżką wzdłuż rzeki. Można się tu dostać również szlakiem Kvačianska dolina – Vodné mlyny Oblazy, idąc za czerwonymi i niebieskimi oznaczeniami turystycznymi z dwoma polecanymi punktami widokowymi. Pierwszy to punkt widokowy Kobyliny, drugi to punkt widokowy Malý Roháč.

Vodné mlyny Oblazy należą do powiatu Liptovský Mikuláš. Okolica, podobnie jak cały region Liptov, oferuje szerokie możliwości aktywnego i biernego wypoczynku, turystyki, zwiedzania muzeów i atrakcji, kąpieli w aquaparku czy jazdy na nartach. Warto zarezerwować nocleg w okolicy młynów Oblazy, na przykład na stronie zakwaterowanie Kvačany lub zakwaterowanie Liptov i zaplanować wycieczkę, podczas której odwiedzą Państwo te unikatowe młyny. Wizyta ta jest dla dzieci i dorosłych interesującym przeżyciem.

W dolinie rzeki Slaná, zaledwie 5 km od miasta powiatowego Rožňava, leży niewielka, ale stosunkowo znana wieś Betliar. Jej nazwa tradycyjnie kojarzy się z malowniczym barokowym kasztelem rodu Andrássyovcov. Właśnie na zewnątrz tego cennego zabytku architektury udostępniony jest zwiedzającym kolejny historyczny klejot. Jest nim kamienna Hermesova studňa z XVIII wieku. Usytuowana jest w parku krajobrazowym, zaledwie kilka metrów za kasztelem. Umila odwiedzającym spacery, zachęcając ich do odpoczynku i rekreacji.

Hermesova studňa to drobny, ale tym ciekawszy parkowy zabytek architektury. Przedstawia okrągłą kamienną budowlę przykrytą kopułą. Została zbudowana jako miejsce odpoczynku i orzeźwienia podczas długich spacerów po parku. Budowniczowie znaleźli inspirację w antycznych łaźniach z basenami i posągami. Studnia ma formę ciekawej jaskini, której wnętrze jest naturalnie oświetlone dzięki otwory w kopule. We wnętrzu znajduje się fontanna, którą kiedyś zdobiła rzeźba antycznego boga Hermesa z delfinami. Posąg został jednak uszkodzony i obecnie znajduje się w depozytach muzeum.

Spacer po parku i odpoczynek przy cennego historycznej studni z pewnością warto połączyć ze zwiedzaniem słynnego kasztelu w Betliari. W najbliższej okolicy możecie również wybrać się na obserwację nocnego nieba do obserwatorium astronomicznego Rožňava lub na wodną rekreację na kąpielisku w Rožňave. Warte odwiedzenia jest także lokalne Banícke zážitkové centrum Sentinel czy mieszczański dom z końca XV wieku, w którym dziś mieści się Galéria Baníckeho múzea. Dominantą okolicy jest również piękny zamek Krásna Hôrka. Jeśli zdecydujecie się odwiedzić region Gemer, zdecydowanie polecamy nocleg w pobliżu Hermesovej studne. Możecie wybrać spośród oferty noclegowej w Betliari lub pobliskiego zakwaterowania w Rožňave. Lokalne atrakcje będziecie mieć podczas pobytu na wyciągnięcie ręki.

W centrum miejscowości Terchová, która dzięki swojemu położeniu geograficznemu znana jest jako centrum turystyczne Malej Fatry, znajduje się wyjątkowa atrakcja. Drevený pohyblivý betlehem należy do unikatów na Słowacji i rocznie odwiedza go wielu ludzi. W swoim zestawieniu miejsc, które w ramach atrakcji w Terchovej możecie zobaczyć, z pewnością nie pomińcie tego miejsca.

W godzinach otwarcia możecie przyjść i obejrzeć na własne oczy piękno snycerstwa. Miejscowi mistrzowie ludowi zadbali o szczegóły i uatrakcyjnili największą świątynię na Słowacji poświęconą sołuńskim braciom. W Kostole sv. Cyrila a Metoda znajduje się wykonany z drewna lipowego betlejem, składający się z trzech części.

Pierwsza część betlejem skupia się na przedstawieniu tradycyjnej historii wsi wraz z jej typowym rzemiosłem. Znajdziecie tu figurki zajmujące się rolnictwem, obróbką metalu czy innymi pracami ręcznymi. W drugiej części możecie spojrzeć na miejsce, w którym narodził się Jezus Chrystus, czyli skromne schronienie ze żłóbkiem i zwierzętami gospodarskimi. W trzeciej części betlejem widać kontrast. Polega on na przedstawieniu Jerozolimy jako miasta pełnego przepychu i dobrobytu.

Spod ręki terchowskiego ludowego rzeźbiarza Štefana Hanuliaka powstało to zachwycające dzieło. W pracy pomagali mu odlewacz figurek Jozef Holúb oraz mechanik ruchu Štefan Krištofík. Betlejem jako takie jest drugim co do wielkości betlejem na Słowacji i każdego roku wzbogacane jest o coś nowego. Bystremu oku nie umknie fakt, że w betlejem wciąż znajdują się plastikowe figurki. Są one stopniowo zastępowane drewnianymi.

Jeśli to mistrzowskie dzieło Was zainteresowało i obejrzeliście już betlejem, koniecznie zaplanujcie wycieczki po okolicy. Miejscowość Terchová jest poszukiwana głównie ze względu na wiele atrakcji. Legendę o Jánošíku możecie przybliżyć sobie bezpośrednio przy Soche Juraja Jánošíka, która wznosi się nad wsią. Może warto rozważyć rezerwację typowego domku góralskiego w Terchovej i cieszyć się widokami również bezpośrednio na nią. Z lotu ptaka spojrzycie na piękno orawskiej przyrody z wieży widokowej Terchovské srdce. Wraz z dziećmi z pensjonatu w Terchovej zaplanujcie zimą doskonałe szusowanie w Vrátnej dolinie w ośrodku Vrátna Free Time Zone. Z przyjemnością polecimy Wam najlepsze zakwaterowanie przy Drevenym pohyblivym betleheme w Terchovej.

Považská lesná železnica to ekspozycja Muzeum Liptowskiego w Rużomberku, która znajduje się w Muzeum Liptowskiej Wsi w Pribyline. Ta wąskotorowa trasa przewoziła głównie pozyskane drewno. W czasach największej świetności sieć kolei w dorzeczu Czarnego Wagu liczyła imponujące 107 km. Projektowanie rozpoczęto w 1912 roku. Główna trasa, na której możliwy był również transport pasażerski, łączyła Liptovský Hrádok z Liptovską Tepličką, a dalej prowadziła w kierunku leśniczówki Staníkovo. Pociągi kursowały na niej do końca 1972 roku i w okresie swojego istnienia była to druga co do długości kolej leśna na terytorium Słowacji.

Kolej cieszyła się w regionie ogromną popularnością wśród mieszkańców i turystów. Do tego stopnia, że większość jej komponentów transportowych miała własne imiona. Pociągi nazywano po prostu „mašinka”, a trasę potocznie określane mianem „štriečka”. Kursowały po niej drezyna Frajtka, pierwszy wagon osobowy Klasa oraz parowozy Veľká Maďarka, Malá Maďarka, Barbora, Cifra, Kopil i Sulika. Ostatni z wymienionych parowozów znajduje się obecnie w ekspozycji Muzeum Liptowskiej Wsi w Pribyline i jest tam znany pod imieniem Kačena.

Najpierw do skansenu w Pribyline przewieziono zachowane tory z pierwotnej trasy, niektóre wagony oraz parowozy. Ekspozycja miała charakter statyczny. Skansen chciał jednak być atrakcyjny dla odwiedzających, dlatego zdecydowano się tchnąć w stary kolejowe drugie życie. W związku z tym, dzięki pozyskanym funduszom z Unii Europejskiej w ramach projektu „Po stopách technických pamiatok z Podhalia na Liptov”, w 2018 roku przeprowadzono jej rekonstrukcję. Trasę dobudowano, łącząc dolną część skansenu („wieś”) z jego górną częścią („depo”) na łącznej długości 950 m. Obecnie odwiedzający poruszają się po niej historycznymi składami pociągów, które uratowano z oryginalnej kolei.

Choć przejażdżka koleją odbywa się tylko na skróconej trasie, wrażenia turystów wcale na tym nie tracą, wręcz przeciwnie! Podczas jazdy cofniecie się w czasie. I to nie tylko ze względu na uczucie, jakie wywołuje siedzenie w dawnym typie lokomotywy. To przede wszystkim zasługa widoków, jakimi można się cieszyć w trakcie podróży. Kolej biegnie przez piękną scenerię przyrodniczą, w której można delektować sięapachem drzew, ich pięknymi odcieniami zieleni oraz szumem płynącej wody. Znajduje się tu nawet oryginalny stalowy most, który był częścią pierwotnej trasy kolejowej i został przewieziony do skansenu, aby wrażenia z jazdy były pełne.

Gdy wysiądziecie w porcie, ukazuje się Wam widok na odstawione części składów pociągów. Być może panowie wrócą myślami do dzieciństwa, kiedy ich oczy świeciły się na myśl, że kiedyś zostaną maszynistami lub konduktorami. Można tu również chwilę usiąść, zanim wyruszycie w drogę powrotną. Najlepiej na piechotę – to miły spacer, który zaprowadzi Was wzdłuż nowej ekspozycji skansenu w Pribyline. Jest to wyjątkowa strefa wypoczynkowa, która jeszcze bardziej zbliży Was wewnętrznie do przyrody. To nieopisane przeżycie, gdy siedzicie w gnieździe ptaka drapieżnego lub kulicie się w gawrze niedźwiedzia. Koniecznie musicie tego spróbować!

W cenie biletu macie oczywiście wliczoną całą ekspozycję Muzeum Liptowskiej Wsi, dlatego szkoda byłoby nie obejrzeć poszczególnych eksponatów, na które składają się chaty, wiejska szkoła czy dwór. Spacer po średniowiecznej wiosce, która ukazuje, jak kiedyś żyły nasze prababki, jest naprawdę łatwy. Poradzą sobie z nim również dzieci czy starsze osoby. Jest tu tak pięknie, że na wizytę trzeba przeznaczyć cały dzień, ponieważ wcześniej wcale nie będzie Wam się chciało stąd wracać. Znajdźcie miły nocleg w pobliżu Považskej lesnej železnice i spędźcie wspaniały czas z rodziną.

Noclegi w Pribyline i Vavrišove to najbliższe opcje, aby być dosłownie o krok od ekspozycji Považskej lesnej železnice. Jeśli jednak jesteście już w okolicy, sprawdźcie również inne propozycje wycieczek na Liptove, które ten popularny i poszukiwany region środkowosłowacki ma do zaoferowania.

Na południowo-wschodnim podnóżu szczytu Slavkovský štít, nad miejscowością Starý Smokovec, rozciąga się całorocznie dostępne centrum turystyczne. Hrebienok w miesiącach zimowych zamienia się w miejsce, w którym znajduje się ekspozycja z lodu. Ta zimowa atrakcja nosi nazwę Tatranský ľadový dóm Hrebienok. Ponieważ lód w cieplejszych miesiącach się nie utrzymuje, obiekt co roku zyskuje nowy wygląd inspirowany światowymi budowlami architektonicznymi. Turyści wracają tutaj i wizytą w świątyni urozmaicają swój program podczas zimowego urlopu lub świąt Bożego Narodzenia.

Obiekt Tatranský ľadový dóm Hrebienok można w Tatrach Wysokich odwiedzić w sezonie zimowym. Prace rzeźbiarzy zaczynają się jesienią, aby dzieło zostało udostępnione publiczności w okresie zimowym. Odwiedzający przybywają tutaj od drugiej połowy listopada do kwietnia lub maja kolejnego roku, w zależności od aktualnych warunków termicznych. Następnie eksploatacja się kończy, a na kolejną zimę przygotowywany jest nowy motyw inspirowany elementami światowej architektury. Częścią programu bywają okazjonalne koncerty i występy muzyczne realizowane bezpośrednio w przestrzeniach lodowej budowli.

Lodową konstrukcję co roku chroni klimatyzowana kopuła o średnicy 25 m, która utrzymuje stabilną temperaturę. Wstęp do obiektu jest dla publiczności bezpłatny. Do kompleksu Tatranský ľadový dóm Hrebienok kursuje kolej linowo-terenowa Pozemná lanovka na Hrebienok ze stacji Starý Smokovec. Wycieczka jest dostępna dla rodzin z dziećmi oraz seniorów, a lokalizacja oferuje widoki na otoczenie pasma Vysoké Tatry.

Sezon zimowy w Tatrach oferuje różne aktywności, które uzupełniają dzieła rzeźbiarzy. Pod ich rękami co roku formuje się nowy Tatranský ľadový dóm Hrebienok. Wizytę w ośrodku Hrebienok można połączyć z turystyką pieszą do obiektu Rainerova chata lub do lokalizacji Vodopády Studeného potoka. W miejscowości Starý Smokovec znajduje się ośrodek narciarski Jakubkova lúka. Narciarzom oferuje on łagodniejszy stok, który jest odpowiedni dla dzieci i początkujących narciarzy. W regionie dostępne jest zakwaterowanie w domkach, hotelach lub pensjonatach usytuowanych w pobliżu obiektu Tatranský ľadový dóm Hrebienok. Baza noclegowa w miejscowości Starý Smokovec i najbliższej okolicy pokrywa wymagania odwiedzających.

Przejdźcie się po stosunkowo nowo powstałym Kolonádovom moste w Dolným Kubínie, którego historia sięga 1949 roku, kiedy to zastąpił stary, niefunkcjonalny most. Możecie w ten sposób łatwo przejść przez Dolný Kubín, czy to do centrum miasta, czy do dzielnicy Veľký Bysterec. Jeśli przyjedziecie ze swoimi pociechami, nie zapomnijcie przygotować kawałka chleba do karmienia kaczek. Kusi Was ta wizja?

Ten 120-metrowy drewniany unikat należy prawdopodobnie do najsłynniejszych zabytków Dolnego Kubína. Niezwykłość tego zabytku techniki tkwi w tym, że most jest niemal w całości wykonany z drewna. Jedynie fundamenty podpierające most są betonowe. Dach mostu pokryty jest gontem.

Drewniany, kryty most kolumnadowy wybudowano nad rzeką Oravą. Możecie się nim dostać do starej części miasta lub do dzielnicy Veľký Bysterec, w pobliżu której znajduje się námestie SNP z domem kultury oraz zegarem słonecznym. Podczas spaceru możecie kupić drobiazgi dzięki wbudowanym małym kioskom. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się targowisko.

Takiego mostu ze świecą szukać! Poza Francją, Szwajcarią i Czechami, w innych miejscach w Europie nie występuje. Ciekawostką jest również fakt, że most jako taki został wykorzystany przy tworzeniu logo miasta. Wieczorem most jest bardzo dobrze oświetlony – możecie to wykorzystać nie tylko do fotografowania, ale także na romantyczny spacer.

W typowe dni przez most przechodzi około 4 000 osób, co jest dość dużą liczbą. Aby w pełni nacieszyć się tą atrakcją, pozwólcie nam polecić jeszcze kilka wskazówek dotyczących atrakcji w Dolným Kubínie i okolicach. Ważne jest jednak zarezerwowanie noclegu w pobliżu Kolonádového mosta w Dolnym Kubínie i ruszamy w drogę. Warto poszukać kwatery prywatnej w Dolnym Kubínie lub apartamentu. W obrębie miasta warto odwiedzić Oravskú galériu oraz Literárne múzeum P. O. Hviezdoslava. Bardziej zaawansowani spakują buty turystyczne i odważą się zdobyć szczyt Minčol. Program zależy już tylko od Was.

Františkova huta (Huta Franciszka) znajduje się na Orawie (Orava), w powiecie Tvrdošín. Choć katastralnie należy do gminy Nižná, cały obiekt jest własnością gminy Podbiel. Jest to ruina hali fabrycznej dawnej hutnictwa żelaza. Huta należy do zabytków rewolucji przemysłowej. Na atrakcyjności dodaje jej fakt, że kręcono tu filmy Juraja Jakubiska Tisícročná včela (Tysiącletnia pszczoła) oraz Nejasná správa o konci sveta (Niejasny raport o końcu świata).

Powstanie Františkovej huty datuje się na 1836 rok, kiedy to rozpoczęto jej budowę pod nadzorem budowniczego, Brytyjczyka Newbuilda. Zezwolenie na budowę wydano już w 1819 roku, 16 lat po otwarciu trzech podbielskich kopalń rudy żelaza. Budowa trwała 19 lat i nigdy jej nie ukończono. Huta żelaza była czynna do 1862 roku, kiedy to z powodu zmiany warunków społecznych przestała funkcjonować. O zaopatrzenie w rudę zadbały kopalnie należące do Pana Orawskiego (Oravské panstvo), dostarczając ją tu ze Zuberca, Habovky, Malatinej oraz Juráňovej doliny.

Z kompleksu, który swego czasu był dość rozległy, udało się zachować wielki piec, który miał pierwotną wysokość około 12 m. Oprócz niego odwiedzający zobaczą tu fundamenty młota wodnego (fryszerki), pozostałości kanału doprowadzającego wodę, komory dmuchowej oraz mury obwodowe hali z czerwonej cegły, w której znajdował się wspomniany wielki piec.

Przypuszcza się, że Františkova huta należała do atrakcji górnej Orawy. Posiadała wykonanie na takim poziomie, że konkurowała z hutami za granicą. Niesie w sobie przesłanie z czasów rewolucji przemysłowej, o rozwoju przemysłowym całego regionu, manufakturze i produkcji. W 1963 roku została ogłoszona narodowym zabytkiem kultury.

Turystów przyciąga tu co roku festiwal muzyczny Orava Alternative. Jest on organizowany zawsze w pierwszy weekend sierpnia. Z kolei pod koniec sierpnia odbywa się tu dzień średniowieczny i starosłowiański, podczas którego można przyjrzeć się pokazom pierwotnej obróbki żelaza. Zaletą miejsca jest zwłaszcza fakt, że jest ono dostępne po kilku minutach spaceru główną drogą z Podbielu w kierunku Oravskiego Białego Potoku (Oravský Biely Potok).

Chodzi o ruinę, jednak pod względem wizualnym jest bardzo ładna i świetnie wpisuje się w otoczenie. Dzieci mogą się przy niej bawić w zdobywców, rycerzy i książęta, ponieważ dokładnie takie wrażenie budzi huta. Jest to majestatyczne dzieło, które dzięki aktywistom i obietnicy gminy Podbiel nie popada w ruinę, lecz zachowuje przynajmniej swoją obecną postać.

Aby być jak najbliżej Františkovej huty, warto zarezerwować pobyt na stronach ubezpieczenia Podbiel, Zuberec lub Nižná i wybrać się na wycieczkę. Wycieczka nie jest w ogóle wymagająca czasowo, dzięki czemu podczas pobytu zdążą Państwo odwiedzić także inne atrakcje na Orawie, jednak Františkova huta zdecydowanie należy do tych, których nie warto pomijać.

Medvedia štôlňa w Žiarskej doline jest jedyną starą kopalnią na Liptowie, która jest udostępniona dla zwiedzających. Žiarska dolina znajduje się na końcu wsi Žiar w powiecie Liptovský Mikuláš, w Západných Tatrách. Jest to jedna z najczęściej odwiedzanych dolin na Liptowie, zarówno latem, jak i zimą.

Sztolnia należy do unikatów dawnych tatrzańskich dzieł górniczych. Jej długość wynosi 550 m, dzięki czemu jest najdłuższa z nich. Dla zwiedzających została oficjalnie otwarta w 2012 roku i od tego czasu należy do bardzo popularnych atrakcji Liptowa. Ze względu na to, że kopalnia prowadzi wzdłuż żyły kwarcowej, istnieje przypuszczenie, że dawniej wydobywano tu metale szlachetne, prawdopodobnie złoto.

Nazwa może być dla niektórych myląca. Nie nazywa się „niedźwiedzia” dlatego, że kiedyś była legowiskiem niedźwiedzi. Niedaleko wejścia do niej od dawna stała turystyczna tablica informacyjna z ostrzeżeniem, że odwiedzający wkraczają na teren, gdzie licznie występują niedźwiedzie. A ponieważ tablica i wejście do kopalni znajdowały się blisko siebie, nazwa sztolni była jasna.

Podczas wizyty w podziemiu będą Wami targać różne emocje i wyniesiecie stamtąd przeżycie na całe życie. Poruszanie się w świetle płonącej lampy olejowej, czucie chłodu i wilgoci, słyszenie echa każdego kroku i szmeru, to po prostu coś wyjątkowego. Obudzą się w Was wszystkie zmysły.

Dla dzieci świetnym przeżyciem jest wyprawa do krainy mitycznego podziemnego królestwa Aghartha. Jeden z przystanków znajduje się właśnie w żiarskiej Medvedej štôlni, przy św. Barbarze, patronce górników. Zdobądźcie monetę, potwierdzenie do mapy i ruszajcie na kolejne części bajkowej krainy. Czekają na Was jeszcze Netopierikovo, Mincovníčkovo oraz Permoníkovo. To świetna zabawa pełna przygód.

Samochodem można dojechać prawie pod samą sztolnię, zaparkujecie około 200 m od wejścia do niej. Jeśli artykuł Was zainteresował, polecamy zarezerwować nocleg w okolicy Medvedej štôlne. Zainspirujcie się na przykład na stronie zakwaterowanie Žiar lub zakwaterowanie Liptovský Mikuláš, obie lokalizacje są bardzo dobrymi punktami wypadowymi na wycieczkę. Ponadto atrakcje na Liptowie są jedna lepsza od drugiej. Niezależnie od tego, czy chcecie odpocząć, wspinać się na wzgórza, zrelaksować się pływając w ciepłej wodzie, pojeździć na nartach czy dowiedzieć się ciekawych informacji w muzeum, wszystko to przeżyjecie w tym miejscu. Liptów ma bowiem niemal nieograniczone możliwości zabawy.

Czarujące artystyczne przeżycie można poczuć w malowniczym parku Promenádny park w mieście Bardejov. Spacer po zadbanym terenie, który z jednej strony zamyka mur obronny, a z drugiej malownicza aleja drzew liściastych, umila mieszkańcom i turystom zachwycająca Spievajúca fontána. Gra wody, kolorów i muzyki z pewnością skłoni Was do zatrzymania się i zanurzenia w tym wyjątkowym momencie. Naprawdę niezapomnianym przeżyciem jest obserwowanie fontanny w ciemności, co pozwala szczególnie wybrzmieć świetlno-wodnemu spektaklowi. Co powiedzielibyście na wieczorny, romantyczny spacer po parku?

Ta wyjątkowa fontanna cieszy mieszkańców i gości miasta Bardejov od 2012 roku. Tworzą ją 43 równolegle połączone niezależne dysze, 92 świetlne punkty barwne oraz głośniki z 12 melodiami. W części oddzielonej mostem znajduje się osobna, połączona rozeta z 12 kolorowymi światłami. Działanie fontanny jest kontrolowane przez czujniki bocznego wiatru, które regulują wysokość strumienia wody i zapobiegają rozchlapywaniu wody poza powierzchnię zbiornika.

Przyjemną atmosferę tego wyjątkowego miejsca dopełnia zadbany park z bujną zielenią i ławkami zapewniającymi przestrzeń do odpoczynku. Niedaleko murów obronnych znajdziecie również punkty gastronomiczne oraz mostek przechodzący nad powierzchnią fontanny. Park leży na skraju obszaru Mestská pamiatková rezervácia i jest zawsze starannie utrzymany.

Macie ochotę spędzić przyjemny letni wieczór w wyjątkowej atmosferze tego pięknego miejsca? Wybierzcie się we dwoje na romantyczny spacer do fontanny Spievajúca fontána, zróbcie tu wycieczkę z rodziną lub znajdźcie czas na relaks w samotności, w towarzystwie fascynującego spektaklu i przyjemnych dźwięków. To czarujące przeżycie możecie połączyć ze zwiedzaniem świątyni Bazilika sv. Egídia, wizytą w słynnym uzdrowisku Bardejovské kúpele lub z wodnym relaksem na basenie Letné kúpalisko BŠK Bardejov. Zarezerwujcie już teraz nocleg w pobliżu obiektu Spievajúca fontána i przygotujcie się na niezapomniane przeżycia. Noclegi w miejscowości Bardejov to przyjemne apartamenty, a także popularne domki letniskowe i chaty z gwarancją prywatności.

Byl rok 1896, kiedy między Tisovcem a Pohronską Polhorą powstało wyjątkowe – jak na owe czasy dzieło inżynieryjne: Ozubnicová železničná trať Tisovec. Być może pomyślisz, że w XIX wieku transport kolejowy na terenie Słowacji notował ogromny rozmach, a dążeniem było doprowadzenie bocznic kolejowych do każdej fabryki czy rozległych kompleksów leśnych. Parowa zębatka w Tisovcu jest jednak niezwykła ze względu na to, że doskonale odwzorowuje strome zbocza doliny, pokonuje niebezpieczne wąwozy i znaczne różnice wysokości.

Właśnie w miejscach o dużym nachyleniu trasę należało uzupełnić o listwę zębatą, w którą zazębiało się koło zębate lokomotywy. System ten zapewniać musiał nie tylko odpowiednie podjeżdżanie pod górę, ale również hamowanie podczas jazdy w dół.

Trasa tego niezwykłego zabytku techniki wychodziła ze wsi Bánov, prowadziła przez Zbojską, Pohronskú Polhorę, Podbrezovú i Brezno aż do Tisovca. Głównym zadaniem tej linii było połączenie fabryk wyrobów żelaznych w Podbrezovej, Hronci i Tisovcu. Najtrudniejszym, najbardziej niebezpiecznym i najciekawszym dla zwiedzających odcinkiem tej trasy jest masyw Slovenské rudohorie. Całkowita długość trasy wynosiła 41,2 km. Najwyższym punktem, przez który przebiega, jest przełęcz Zbojská na wysokości 725 m n.p.m. Na najbardziej stromych odcinkach pochylenie sięga aż 50,2 promila. Z tego właśnie powodu w miejscach tych konieczne było zamontowanie dodatkowych zabezpieczeń.

Początkowo po trasie kursowały austriackie parowozy z fabryki Florisdorf. Były to najmasywniejsze tendrzaki zębate w całej Europie w tamtym okresie, osiągające prędkość do 25 km/h. Na trasie znajduje się mnóstwo mostów, wiaduktów oraz jeden tunel o długości 786 m.

Obecnie linia służy już tylko częściowo. Wykorzystuje się ją do przejazdów widokowych dla turystów. Planując tu wycieczkę, należy pamiętać, że bilety trzeba zamówić z wyprzedzeniem. Przejazd pociągiem nie należy do najtańszych, ale wrażenia z jazdy w przepięknej przyrodzie są tego warte i na długo zapadają w pamięć. Jeśli dopisze Ci szczęście, w historycznych wagonach przewiezie Cię również zabytkowa lokomotywa parowa z autentycznymi kłębami pary i zapachem dymu. Na stacji kolejowej w Tisovcu (železničná stanica Tisovec) można obejrzeć muzeum kolei zębatej z ciekawymi tablicami informacyjnymi, modelami, mundurami oraz wyposażeniem kolejarzy.

A kiedy kolejkowa podróż wywiezie Cię na przełęcz Zbojská, wybierz się z dziećmi na krótką wycieczkę ścieżką edukacyjną do wieży widokowej Zbojská. Po wycieczce może ucieszyć Cię orzeźwiająca kąpiel na Kúpalisko Klenovec. Jeśli jesteś miłośnikiem turystyki pieszej, nie możesz ominąć jednego z najpiękniejszych parków narodowych Europy – Národný park Muránska planina lub pełnego historii Muránsky hrad.

Po wycieczkach z pewnością docenisz chwilę odpoczynku u naszych gospodarzy, dlatego warto zarezerwować nocleg w pobliżu Parnej zubačky v Tisovci. Wolisz romantyczne i przytulne domki w Tisovcu czy postawisz na wygodę apartamentów w Tisovcu?

Banícky orloj v Španej Doline jest hołdem złożonym wytężonej pracy górników w tym regionie. Miejscowość Špania Dolina, przez całe wieki ściśle związana z górnictwem i wydobyciem rudy miedzi, jest usytuowana w powiecie Banská Bystrica. Leży około 14 km na północ od miasta powiatowego, w zachodniej części pasma górskiego Starohorské vrchy. Ten wyjątkowy ruchomy zegar astronomiczny znajduje się bezpośrednio na wiejskim rynku obok Klopačky, dawnej strażnicy górniczej i siedziby inspektoratu górniczego. Swoje wnętrza pokazujące ciężką pracę górników w szybie i sztolniach otwiera dla zwiedzających o każdej pełnej godzinie.

Banícky orloj v Španej Doline został wzniesiony w Španej Doline w 2004 roku. Nieprzypadkowo znalazł swoje miejsce właśnie na wiejskim rynku, obok Klopačky. W tym historycznym budynku dawniej siedzibę mieli nadzorcy górniczcy i sporządzano tu mapy górnicze. Wieżyczka budynku służyła do umieszczenia urządzenia do stukania. Stąd nazwa Klopačka. Za pomocą charakterystycznego stukania dawniej wzywano górników do szybu. Budynek funkcjonował w ten sposób do 1910 roku. Następnie przez kilka lat popadał w ruinę, aż do 1998 roku, kiedy przeszedł rekonstrukcję. Obecnie mieści się tu restauracja z mniejszą ekspozycją muzealną na piętrze.

Samo orłoj jest właściwie modelem kopalni. Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykła kamienna ściana. O pełnej godzinie odzywa się jednak znane stukanie i twarda ściana zaczyna się otwierać. Za nią znajduje się kopalnia z szybem i sztolniami. Postacie górników przedstawiają tu poszczególne czynności górnicze. Jedni tylko zjeżdżają do szybu, inni pilnie rozbijają skały lub ładują rudę na wózki. Nad wszystkimi czuwa tu patron górników, sv. Kliment.

Jeśli podczas swoich wycieczek wakacyjnych po Środkowej Słowacji znajdziesz się w pobliżu wioski Špania Dolina, z pewnością nie omijaj wyjątkowego Banícky orloj v Španej Doline. Zyskasz w ten sposób niepowtarzalną możliwość wglądu w ciężką pracę tutejszej ludności w tym regionie. Wycieczkę tutaj możesz połączyć zimą z popularnym narciarstwem. Doskonałe warunki śniegowe dają tu zielone światło kilku mniejszym ośrodkom narciarskim. Odwiedź pobliskie Šachtičky lub ośrodek narciarski Ski Turecká – Krížna. A jeśli nabędziesz ochoty na jazdę na nartach w dużym snowparku, wybierz się do niedalekiego PARK SNOW Donovaly.

Jeśli zawitasz do tego regionu latem, wycieczkę do Španej Doliny połączysz ze spacerem w podziemiach Harmaneckej jaskyne lub z wodnymi przygodami i wakacyjnym relaksem w chętnie odwiedzanym przez turystów Aqualande – Plážové kúpalisko Banská Bystrica. Program wakacyjny w tym regionie będzie urozmaicony o każdej porze roku. Zarezerwuj nocleg w pobliżu Banícky orloj v Španej Doline już teraz. Oferta domków letniskowych i chat jest tu urozmaicona, ale miejsca szybko się zapełniają.

Slovenský orloj to największa drewniana rzeźba na Słowacji, która znajduje się na rynku w Starej Bystrzycy, w powiecie Čadca. Jego budowę zakończono w 2009 roku. Mimo że jest to pierwszy słowacki zegar astronomiczny, zalicza się go do najmłodszych tego typu konstrukcji na świecie. Autorem jest Viliam Loviška, słowacki rzeźbiarz i malarz pochodzący z Bratysławy. Zegar został pierwotnie zaprojektowany przez architekta Ivana Jarinę jako model z gliny.

W kręgach eksperckich uważany jest za jeden z najdokładniejszych zegarów astronomicznych na świecie. Jego kompozycja przedstawia siedzącą Madonnę – patronkę Słowacji, Matkę Boską Bolesną. Zegar posiada dwa dzwony, które mają swoje imiona. Pierwszy, św. Jerzy (sv. Juraj), wybija każdą pełną godzinę między 8:00 a 22:00. Właśnie wtedy odwiedzający mogą podziwiać procesję siedmiu słowackich świętych: św. Cyryla i św. Metodego, św. Andrzeja Świerada, św. Benedykta, św. Bystrzyka, św. Wojciecha oraz św. Gorazda. Towarzyszą im dźwięki drugiego dzwonu, Riečickej Madony.

Pod precyzyjnie wykonanymi drewnianymi wnękami swoje miejsce mają sześć brązowych rzeźb wybitnych słowackich osobistości: Ľudovíta Štúra, Antona Bernoláka, Milana Rastislava Štefánika, Andreja Hlinki, króla Świętopełka I oraz księcia Pribiny.

Dominantą i sercem zegara jest jego najważniejsza część. Jest to astrolabium w niebiesko-czerwono-czarnej kolorystyce. Każda część kolorystyczna symbolizuje inną fazę dnia. Czarna oznacza noc astronomiczną, czerwona świt i zmierzch, niebieska horyzont. Złote obwódki wyznaczają równik, zwrotniki Raka i Koziorożca oraz lokalny południk. Astrolabium ma zaznaczone czerwonym symbolem ważne słowackie święta i dni pamięci, pokazuje nawet położenie Księżyca na niebie, jego fazę, a także położenie Słońca w znaku zodiaku. Jest to mistrzowskie dzieło, które działa z maksymalną precyzją. Nasz słowacki astrolabium uważane jest za jedno z najdokładniejszych na świecie, a nawet za jedyne, które pokazuje prawdziwy czas słoneczny.

Zarówno draperie zegara, jak i portal wejściowy do galerii wykonane są z ryolitu, słowackiego kamienia ze zastygłej masy lawowej, wydobytego w kamieniołomach w pobliżu Hliníka nad Hronom. Dolna część draperii zawiera w okrągłych otworach tabliczki ze złotego onyksu. Jest to jedyny słowacki marmur wydobywany w kamieniołomach koło Levic. Dzięki wieczornemu i nocnemu podświetleniu tabliczek zegar ma niepowtarzalny urok nawet w świetle księżyca.

Odwiedzić Kysuce i pominąć przy tym skarb, jakim jest Slovenský orloj, byłoby niemal grzechem. Proponujemy zatem zarezerwować ładny nocleg w pobliżu Slovenského orloja i zostać w okolicy przynajmniej kilka dni. Nacieszcie się precyzyjnymi detalami budowli, poczekajcie na bicie dzwonów i chłońcie przy tym magiczną atmosferę miejsca. Podkreśla ją również charakter całego rynku, który kompozycyjnie i wizualnie zegar pięknie uzupełnia. Na stronach z zakwaterowaniem na Kysucach lub w Starej Bystrzycy znajdziecie odpowiedni nocleg, a na stronie z atrakcjami na Kysucach świetne wskazówki na wycieczki.

Slovenský betlehem jest arcydziełem swoodzielca Jozefa Pekary, można go podziwiać w powiecie Žilina, w miejscowości Rajecká Lesna, dokładniej w budynku Dom Božieho milosrdenstva (niekiedy podawane jako Dom Božieho narodenia). Jego nazwa nie jest przypadkowa, oprócz powszechnie przedstawionego narodzenia Chrystusa przedstawia bowiem także dzieje narodu słowackiego. Oprócz najbardziej znanych scenariuszy, które są nieodłącznie związane ze Słowacją, majster Pekar uchwycił również codzienne życie Słowaków w przeszłości.

Fascynujące jest przy tym to, że szopka nie jest statyczna, lecz postacie poruszają się, dodając w ten sposób ogólnej autentyczności wielkiemu dziełu. Dzięki temu również osoby, które nie lubią czytać o historii i zwyczajach, mogą przyswoić sobie tę ciekawą część naszej historii. Ponieważ tak jak z zachwytem i otwartymi ustami przed Slovenský betlehem stoją dzieci, tak samo często z zapartym tchem stoją tam dorośli.

Jozef Pekar zaczął pracować nad tym rzeźbiarskim klejnotem po przejściu na emeryturę, w 1980 roku. Zajęło mu długich 15 lat, zanim go ukończył. Dzieło zostało uroczyście udostępnione publiczności 26 listopada 1995 roku, wtedy jeszcze bez regionu wschodniosłowackiego i zachodniosłowackiego. Te jednak zostały w kolejnych latach wycięte i uzupełnione w dziele. Każda słowacka lokalizacja jest uświęcona. Wymiary szopki to 8,5 m długości, 2,5 m szerokości i 3 m wysokości. W sumie na powierzchni znajduje się około 300 postaci, z których mniej więcej połowa jest statyczna, a druga połowa porusza się. Niektóre pracują, inne bawią się. Gdy się porządnie wpatrzycie, zobaczycie nawet przebiegającego niedźwiedzia.

Rajecký betlehem, jak go czasem nazywają mieszkańcy, jest raritą, do której codziennie zmierzają ludzie z całego naszego kraju. Dzieło jest jednak na tyle znane, że nietypowym zjawiskiem nie jest usłyszenie w jego okolicy również innego języka państwowego. Zalicza się bowiem do największych drewnianych rzeźbionych szopek w całej Europie. Budynek, w którym znajduje się Slovenský betlehem, wystawia również rzeźby w drewnie innych rzeźbiarzy z regionu Rajecká Lesna, koniecznie obejrzyjcie także te. Znajdują się one na pierwszym piętrze.

Jeśli drewniana szopka Was zaciekawiła, zalecamy zaplanowanie od razu kilkudniowej wycieczki i połącznie jej z wizytą w innych ciekawych miejscach. Zakwaterowanie w pobliżu Slovenský betlehem znajdziecie bez problemu na naszym portalu. Podstrona Ubytovanie Rajecká Lesna ma naprawdę pstrą ofertę, z pewnością każdy coś wybierze. Na koniec damy Wam małą wskazówkę: odwiedźcie również Frivaldská kalvária, u podnóża której wypływa lecznicze źródło.

Miasto Kolárovo może poszczycić się od razu dwoma przydomkami. Pierwszym jest to, że jest jednym z największych miast znajdujących się na Žitnom ostrove. Drugim przydomkiem jest miasto z najdłuższym rzecznym zadaszonym drewnianym mostem w Europie Środkowej.

Kolárovo to miasto leżące w powiecie komárniańskim. Podczas jego wizyty możecie obejrzeć ciekawe zabytki, a także perełki, takie jak na przykład unikalny, w całości drewniany most. Ten most łączy brzegi Malého Dunaja. Most znajduje się w połowie północnej części Kolárova. To tylko od Was zależy, jaki sposób transportu wybierzecie.

Most został po raz pierwszy wzniesiony w 1877 roku. Przed tym okresem w tym miejscu kursował przewoźnik. W latach 50. ubiegłego wieku most został zniszczony przez poruszające się kry lodowe. Zostały po nim tylko pierwotne filary, które do dziś przypominają mieszkańcom pierwotną przeprawę przez koryto rzeki. Most otrzymał drugą szansę na odbudowę w 1992 roku, kiedy został zbudowany na nowo. Dzięki palom akacjowym i specjalnej konserwacji preparatem z Kutnej Hory stoi tu do dziś. I podobno postoi kolejne 150 lat. Tytuł najdłuższego drewnianego mostu otrzymał dopiero w 1997 roku. Z pierwotnych 62 m został przedłużony do 86 m. Najwyższy punkt na nim sięga wysokości 2,25 m. Aby uchronić go przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi, mieszkańcy kazali go zadaszyć.

Ulubiony most w Kolárove jest odwiedzany nie tylko przez mieszkańców, ale także przez turystów zagranicznych. Na jego drugim brzegu możecie odpocząć w pięknym kompleksie, który został zbudowany w duchu tradycyjnej wsi. Odwiedźcie koniecznie młyn wodny, który należy do ostatnich pływających młynów wodnych na Słowacji. W jego pomieszczeniach utworzono Muzeum Młynarstwa Wodnego. Odświeżyć się napojem podczas upalnych letnich dni możecie w niedalekiej karczmie o ciekawej architekturze. Podziwiać piękno dziewiczej przyrody można także z drewnianej wiaty przy moście.

To miejsce jest idealnym wyborem na spacery. Każdego ucieszą promienie słońca odbijające się na spokojnej tafli wody. Dzięki temu, że ustanowiono tu łowisko rybne, ucieszą się także wędkarze. Abyście mogli jak najlepiej cieszyć się czasem spędzonym w tym miejscu, polecamy zarezerwować nocleg przy drewnianym moście w Kolárove. Wiedzcie, że będziecie mieć od razu dwie atrakcje Kolárova w jednym miejscu.

Możecie obejrzeć także wspomniany młyn wodny. Nieco dalej od tego miasta znajduje się Chránený areál Dropie, gdzie po opadach śniegu zimuje nasz największy ptak grzebiący drop wielki. W ramach codziennego programu możecie odwiedzić również Easy Ranch, gdzie można jeździć konno. Gwiazdy tańczące na niebie obserwujcie na terenie Slovenskej ústrednej hvezdárne. Aby na koniec dnia zrelaksować się w wodzie, odwiedźcie Plaváreň Relax komplex. Możecie tu popływać, poleniuchować lub skorzystać z zabiegów upiększających.

W mieście macie zapewnioną rozrywkę na cały dzień. Najlepsze dla Was będzie beztroskie poznawanie regionu z bazy noclegowej w Kolárove. Możecie wybrać spośród oferowanych apartamentów lub zdecydować się na tymczasowy nocleg w kwaterze prywatnej w Kolárove. Będzie nam bardzo miło, jeśli uda Wam się zarezerwować nocleg za pośrednictwem naszego portalu i spędzicie tu wspaniały czas.

W miejscowości Hodruša-Hámre, w regionie Pohronie, znajduje się jedna z ostatnich pięciu zachowanych wież kołatkowych na Słowacji – Banská klopačka Hodruša Hámre. Początki tej cennej budowli sięgają 1521 roku, a jej nazwa wskazuje, że głośnym kołataniem ogłaszała różne ważne wydarzenia.

Hodrušská klopačka została wybudowana jako część systemu ostrzegania ludności przed niebezpieczeństwem wojskowym i tureckim, a także służyła do zwoływania górników do pracy. Ten dawny zwyczaj górniczy wywodzi się jeszcze z czasów klasztorów bizantyjskich. Na podstawie rytmu i intensywności kołatania rozróżniano, o jakie wydarzenie chodzi.

Najczęściej ogłaszano początek i koniec pracy w kopalni, pogrzeby, pożar lub inne zagrożenie. Bardzo cennym elementem wieży jest wciąż działający zegar, który wykonał mistrz Reuprich w 1779 roku. Jest to ręcznie kuty mechanizm zegarowy z kamienno-stalowymi ciężarkami, które wiszą na linach przechodzących przez krążek. Przechodzą one przez otwory w podłodze na całej wysokości budynku. O ich dokładność dba opiekun, który nakręca je co 24 godziny. Raz w tygodniu musi sprawdzić, wyczyścić i nasmarować cały mechanizmus.

Mechanizm zegarowy jest połączony liną z dzwonem na wieży, który w regularnych odstępach czasu wybija godzinę. Ciekawostką jest fakt, że choć tarcza posiada dwa ramiona, wskazówkę ma tylko godzinową. Druga część ramienia ma kształt księżyca i służy jedynie do równoważenia. Czy wiedzieli Państwo, że podobnych mechanizmów zegarowych jest na całym świecie tylko kilka?

Na górnym ganku w dzień i w nocy służbę pełnili tzw. kołatkarze. Dźwięk, który się stąd rozchodził, zapewniało młotko uderzające w deskę z drewna jesionowego. Jeśli chcą Państwo zobaczyć wieżyczkę górniczą także od wewnątrz i podziwiać widok na okolicę, wizytę należy zarezerwować telefonicznie u lokalnego przewodnika.

W drodze powrotnej z wieży warto udać się na romantyczny spacer wokół zbiornika Hodrušské jazero, który jest idealnym miejscem na piknik. Jeśli wizyta przy obiekcie Hodrušská klopačka została zaplanowana na okres zimowy, warto zabrać ze sobą narty i przygotować się na jazdę w ośrodku Salamandra Ski Resort. Szukając noclegu, nie trzeba szukać daleko.

Bogatą ofertę noclegową w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu Banská klopačka Hodruša-Hámre można znaleźć na stronie zakwaterowanie Hodruša – Hámre. Wybierać można spośród urokliwych chat i domków góralskich w miejscowości Hodruša-Hámre oraz nowocześnie urządzonych apartamentów. Podczas pobytu warto odpocząć i zrelaksować się w parku wodnym Vodný raj Vyhne, który jest czynny przez cały rok.

Drewniany szopka w mieście Banská Štiavnica przedstawia rozwój historyczny miasta. Prawie 800 drewnianych figurek, z których około połowa jest ruchoma, ukazuje różne okresy z historii tego miejsca. Szopka o długości ponad 20 m znajduje się na placu Radničné námestie. Dźwięki i ruchy figurek oraz kół zębatych przybliżają atmosferę średniowiecznego miasta górniczego. Obiekt jest dostępny dla zwiedzających przez cały rok.

Dzieło stworzył pochodzący z wsi Dekýš, w powiecie Banská Štiavnica, arch. Peter Chovan. Praca nad ekspozycją jest kontynuowana, a autor czerpie inspirację z historii miasta Banská Štiavnica. Ekspozycja przedstawia okres wydobycia złota i srebra oraz pracę górników. Podstawę szopki stanowią postaci permoników – krasnali górniczych i stróżów podziemnego świata. W kolejnej części przedstawiono narodzenie Jezusa w Betlejem. Nad miejscem narodzin znajduje się panorama miasta Banská Štiavnica z jego zabytkami i dominantami architektonicznymi.

Prawą część szopki stanowi Kalvária z pielgrzymami i procesją, a także dawne karczmy ukazujące mieszkańców i ich tradycje. Lewa część poświęcona jest dawnej działalności górniczej. Nový zámok przedstawia oblężenie miasta Banská Štiavnica przez wojska tureckie. W całym dziele ukazano również rzemieślników, muzyków oraz symbole miasta Banská Štiavnica.

Działalność górniczą przedstawia także Slovenské banské múzeum, które zapoznaje z rozwojem górnictwa, ochroną minerałów oraz geologią. W mieście znajduje się również Banka lásky – Dom Sládkovičovej Maríny, poświęcona znanej poezji miłosnej. Z kolei dla rodzin z dziećmi dostępne jest centrum kreatywne Terra Permonia, oferujące warsztaty, makietę kolejową oraz strefę klocków Lego.

Na stronie zakwaterowanie Banská Štiavnica można znaleźć obiekty noclegowe położone w pobliżu ekspozycji Banskoštiavnický betlehem, co ułatwia zaplanowanie pobytu w mieście Banská Štiavnica.

W przypadku, gdy decydujecie się, dokąd wybrać się na wycieczkę w powiecie krupina, polecamy odwiedzić Pevnosť Bzovík. Znajdziecie ją stosunkowo łatwo w obrzeżnej części wsi Bzovík. Wieś leży około 4 km od miasta Krupina, na Płaskowyżu Krupińskim. Pierwotnie była miasteczkiem ziemskim z prawem do organizowania targów i jarmarków.

Do twierdzy dotrzecie wygodnie samochodem. Wystarczy, że przy kościele skręcicie w kierunku miejscowości Uňatín, a następnie na drugim skręcie w lewo. Po około 400 m dojedziecie do małego parkingu, na którym możecie zostawić swój samochód. Wejście do twierdzy jest oddalone od parkingu o około 50 m.

Pevnosť Bzovík jest niestety zamknięta, ale po uzgodnieniu z pracownikami urzędu gminy możecie umówić się na wejście do wnętrza obiektu. Z pewnością warto to zrobić. Chodzi bowiem o jedną z dwóch najcenniejszych sakralnych zabytków romańskich na Słowacji. Być może nasunie Wam się pytanie: zabytek sakralny i twierdza? Tak, właśnie tak jest. Wynika to z kontekstu historycznego.

Pevnosť Bzovík została wybudowana w drugiej połowie XII wieku jako klasztor benedyktynów poświęcony pierwszemu króli Węgier Stefanowi. Około 1180 roku klasztor przejęli premonstratensi. Bazę obiektu stanowił dwuwieżowy kościół romański, do którego w XV wieku dobudowano kaplicę gotycką oraz budynek klasztoru z dziedzińcem arkadowym i krużgankiem. Klasztor wkrótce stał się największym gospodarstwem w regionie górnego Hontu. W XV wieku stał się celem najazdów tureckich. Z tego powodu został otoczony murem obronnym z 4 basztami narożnymi, wewnętrznym gankiem strzeleckim oraz strzelnicami artyleryjskimi. Od zewnętrznej strony budowlę otaczały głębokie fosy.

Z opisanych budowli do dzisiejszych czasów niestety niewiele się zachowało. Powtarzające się pożary i przebudowy znacznie uszkodziły to miejsce. Dzieła zniszczenia dopełniła II wojna światowa oraz miejscowi mieszkańci, którzy potrzebowali kamienia z rozpadających się murów jako materiału budowlanego. Najlepiej zachowaną częścią pozostałej budowli jest mur obwodowy z baštami oraz kaplica gotycka. Mimo że twierdza jest w zasadzie ruiną, wciąż jest co odkrywać. Uważne oko odwiedzającego, który ma przynajmniej trochę wyobraźni, przeniesie Was jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki o kilka wieków wstecz w przeszłość. A dzięki tablicy informacyjnej przy wejściu możecie dowiedzieć się więcej o faktach historycznych.

Po zwiedzeniu twierdzy macie możliwość odwiedzenia ekspozycji niedalekiego muzeum w Kaštieli vo Svätom Antone lub odświeżenia się w wodach Kúpaliska Tepličky Krupina. Miłośnicy przyrody docenią możliwość odwiedzenia Malého lub Veľkého Studenskiego jeziora, a wyznawcy pięknych widoków chętnie wejdą na kamienną wieżę widokową Vartovka.

Region z pewnością ma coś do zaoferowania także wymagającym odwiedzającym. Jeśli i Wy należycie do poszukiwaczy lokalnych atrakcji, zaplanujcie swój pobyt na kilka dni. W takim przypadku możecie docenić ofertę naszych obiektów noclegowych i zarezerwować nocleg w pobliżu Pevnosti Bzovík. Do wyboru macie chatki i domki letniskowe Bzovík lub możecie spokojnie wynająć również przytulny apartament. Pełną ofertę znajdziecie na naszym ulubionym słowackim portalu noclegowym.

Vodný mlyn Jelka, pod inną nazwą Némethov mlyn, jest usytuowany w miejscowości Jelka, nad brzegiem rzeki Malý Dunaj. Jest to pierwotnie młyn wodny pływający (łodziowy), który w 1905 roku został przebudowany na młyn kołowy. W regionie uważany jest za ciekawy zabytek, ponieważ posiada trzy kondygnacje. Młyn w miejscowości Jelka jest ekspozycją muzeum Vlastivedné múzeum v Galante.

Lokalizacja, w której się znajduje, była odpowiednia dla młynów wodnych. W 1866 roku nad rzeką Malý Dunaj znajdowało się około 37 młynów, z czego w miejscowości Jelka były 4. W 1902 roku było ich tu już 7, a ich nazwy pochodziły od właścicieli. Némethov mlyn, który był pierwszy w kolejności w kierunku z góry, jest obecnie udostępniony zwiedzającym. Pierwsza wzmianka o nim datowana jest na 1894 rok.

W przeszłości młyny pełniły funkcję gospodarczą. Charakter techniczny młynów z czasem utrudniał jednak rozwój procesu mielenia, a ich lokalizacja kolidowała z żeglugą. W 1885 roku przyjęto ustawę wodną, na mocy której zlikwidowano młyny wodne naruszające przepisy policyjne dotyczące bezpieczeństwa żeglugi. Doszło do przebudowy młyna na kołowy. Przebudowa trwała od 1900 roku, a młyn wznowił mielenie w 1906 roku. Mielono w nim przeważnie żyto, a według opowieści dawnego właściciela przychodzili tu gospodarze, aby zmielić zboże na mąkę lub kaszę. Młyn pracował do 1951 roku.

Dominantą młyna jest drewniany budynek młyński. Urządzenia technologiczne młyna składają się z trzech układów. Układ napędowy tworzy łopatkowe koło wodne dolnobierne. Układ przekładniowy tworzy główne koło zębate oraz kolejna para kół, a ruch obrotowy przenosił zębnik stożkowy. Trzeci układ roboczy, czyli mielący, tworzy technologia, w której każdy element odpowiadał za prawidłową pracę młyna.

Do młyna można dotrzeć drogą z miejscowości Jelka w kierunku Dunajská Streda. Przy młynie znajduje się skansen, który przybliża rolniczą przeszłość gminy Jelka. W pobliżu dostępne są również punkty gastronomiczne oraz miejsce na kemping lub zakotwiczenie łódek.

Młyny wodne należą do historii południowych regionów Słowacji. Zakwaterowanie można zarezerwować w pobliżu młyna wodnego w miejscowości Jelka lub w powiecie Galanta i wyruszyć śladami przodków. Kiedyś młyny regularnie mielono. Być może podczas wycieczki spotkacie lokalnych mieszkańców, którzy pamiętają opowieści z tego okresu z opowiadań swoich pradziadków.

Odwrocona piramida. I tak można nazwać architektoniczny klejnot Bratysławy, budynek Slovenského rozhlasu. Jej budowa trwała dzięki technologicznej i konstrukcyjnej trudności aż 16 lat. Autorami tego oryginalnego budynku jest trójka architektów: Štefan Svetko, Štefan Ďurkovič i Barnabáš Kissling. Projekt powstał jeszcze w 1967 roku w czasie, gdy słowacką sztuką rządził socrealizm. Zatrzymajcie się i obejrzyjcie ten 80-metrowy unikat, który szczyci się tytułem „Stavba storočia na Slovensku”. Siedzibę Slovenského rozhlasu znajdziecie w bratysławskim Starom Meste.

Budynek rozhlasu ma wspaniałe wnętrza, wysokiej klasy salę koncertową oraz dobrze wyposażone studia nagraniowe. W sali koncertowej, która wisi w przestrzeni na konstrukcji stalowej ze sprężynami, swoje miejsce znalazły także jedne z największych organów w Europie Środkowej z 6 300 piszczałkami. Znakomita akustyka zapewnia widzom wyjątkowe doznania muzyczne. Wokół całego obwodu budynku rozlokowane są pomieszczenia biurowe, za którymi znajduje się atrium oraz wewnętrzna piramida. Szklane fasady zapewniają widok na okolice, a wewnątrz jest dzięki nim dostateczna ilość światła dziennego.

Pierwsza próbna emisja z tego budynku odbyła się w 1984 roku. Regularna emisja Slovenského rozhlasu została uruchomiona 27 marca 1985 roku. Od momentu ukończenia w budynku nie przeprowadzono żadnego znaczącego remontu, w związku z czym większość wyposażenia jest oryginalna. W całym budynku znajdziecie jeden typ wykładziny, jeden rodzaj posadzki oraz balustrad. Masywna podstawa z głównymi pomieszczeniami nagraniowymi jest dokładnie izolowana od wszelkiego hałasu. Nad nią znajduje się część redakčná i emisyjna. Prawdopodobnie najciekawszą częścią budynku jest kaskadowo rozwiązana przestrzeń między 6. a 9. piętrem, która jest bogata przestrzennie i poprzecinana wieloma nietypowymi przejściami oraz kładkami.

Czy wiecie, że budynek Slovenského rozhlasu został w 2017 roku wpisany na listę narodowych zabytków kultury? Swoimi wartościami reprezentuje dziedzictwo architektoniczne powojennej nowoczesnej architektury i jest jednym z najwybitniejszych dzieł późnego modernizmu na Słowacji.

Zostańcie w Starom Meste i ruszajcie w drogę, aby odkrywać kolejne interesujące miejsca. Odwiedźcie Primaciálny palác, Archeologické múzeum Bratislava, wyjątkowy Modrý kostolík czy magiczną Galériu Multium. Wspaniałym zwieńczeniem udanego dnia z pewnością będzie kolacja w Reštaurácii UFO, którą znajdziecie na wysokości 95 m na Vyhliadke na Moste SNP. Zatrzymajcie się w przytulnym pensjonacie lub apartamencie w Starom Meste i zaplanujcie kolejne wycieczki po okolicy. W wyborze pomoże Wam nasza strona Kam na výlet v Bratislave. Całą ofertę noclegów niedaleko Budovy Slovenského rozhlasu możecie przejrzeć na naszym portale. Nie zwlekajcie i zarezerwujte swój weekendowy pobyt w Bratysławie już dzisiaj!

Kaverna Kamzík 6 znajduje się w lubianej dzielnicy Bratislava - Nové Mesto. Jest to jeden z poszukiwanych bunkrów artyleryjskich z czasów pierwszej wojny światowej. Obecnie służy jako pokaz tego, jak wyglądało życie w tamtym okresie. Zajrzyjcie w przeszłość również za sprawą tego zrekonstruowanego bunkra.

Bratislava - Nové Mesto to nie tylko rozległa dzielnica z wieżą telewizyjną Kamzík. To także piękna przyroda z tajemniczym lasem, w którym ukryty jest ten bunkier. Urzeka przede wszystkim rodziny z dziećmi, a także wszystkich miłośników historii. Wyruszcie wzdłuż pobliskiego szlaku turystycznego i cieszcie się jego nietypową atmosferą. Być może przejdzie Wam po plecach dreszcz, gdy wyobrazicie sobie ogólny charakter tamtych czasów.

Dzięki staraniom wolontariuszy z stowarzyszenia obywatelskiego zajmującego się bunkrami udało się wyremontować tę kavernu, dzięki czemu jest ona dostępna dla szerokiej publiczności. Termin wizyty należy wcześniej uzgodnić telefonicznie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej. Bunkier jest bowiem otwarty głównie podczas rocznic lub wydarzeń nadzwyczajnych.

O tym, że ten bunkier naprawdę warto odwiedzić, świadczy wiele pozytywnych opinii ze strony odwiedzających. Można tu obejrzeć zawieszone latarnie, znalezione bronie, mundury, obrazy czy inne przedmioty związane z wojną. Opowieść przewodnika jeszcze bardziej wciąga w wir wydarzeń pierwszej wojny światowej. Posiada on przygotowany ciekawy wykład historyczny. Na ścianach umieszczono liczne tablice informacyjne. Dlatego jeśli chcecie przybyć w przyrodę Małych Karpat, koniecznie zaplanujcie zwiedzanie bunkra.

Być może zadajecie sobie pytanie, jak powastały kawerny. Były one wykute w skale lub ziemi metodami górniczymi. W Bratysławie znajdowało się ponad 50 takich schronów przeznaczonych do zabezpieczenia ludności cywilnej na wypadek wojny. Strach ludzi w latach 1914–1915 był na tyle wielki, że wzniesiono tu linie obronne z bunkrami. Bratysławskich kawern nigdy nie wykorzystano w czasie wojny, dlatego nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące dokładnego znaczenia i funkcji tych obiektów. Prawdopodobnie najbardziej sensownym powodem ich użytkowania było zakwaterowanie. Przyjdźcie, aby na własne oczy zobaczyć tę dwukondygnacyjną kawernę artyleryjską, która jest drugą co do wielkości w okolicy Bratysławy, i zarezerwujcie nocleg w pobliżu Kaverny Kamzík 6. Lepiej spać w łóżku niż na ziemi w bunkrze.

Bratislava - Nové Mesto oferuje również inne ciekawe sposoby spędzania czasu. W okresie letnim możecie schłodzić się nad naturalnym jeziorem Kuchajda. Miejsce to cieszy się dużą popularnością głównie wśród miłośników kąpieli i letnich koncertów. Naziemne uroki przyrody będziecie mogli podziwiać na wieży widokowej Rozhľadňa pod Kamzíkom. Nie zapomnijte zarezerwować z wyprzedzeniem korzystnego noclegu w Bratislavie - Nové Mesto za pośrednictwem naszego portalu. Spędzicie w ten sposób miłe chwile w naszej stolicy Słowacji.

Jeśli i Wy należycie do fanów pociągów, polecamy Wam wybrać się na wycieczkę śladami historycznego pociągu we Vígľaši. Oryginalny zabytek kolei leśnej znajduje się w małej wiosce Vígľaš, pomiędzy miastem Detva a Zvolen. Bardzo dobrze zachowana część składu pociągu oraz kilka metrów samej trasy są dostępne dla zwiedzających przez cały rok. Znajduje się on tuż przy głównej drodze, z pewnością go nie miniecie. Nie płaci się żadnego wstępu, więc możecie przyjechać w każdej chwili i podziwiać tę niezwykłą atrakcję.

Kolej leśna służyła do transportu pozyskanego drewna i pierwotnie prowadziła z Poľany do Vígľaša. Jej budowę rozpoczęto w 1904 roku, a rok później ukończono pierwszy odcinek do tartaku w Oczowej. Cała trasa została ukończona w 1907 roku i miała 26 kilometrów długości. Początkowo kolej obsługiwana była przez wóz konny, później wyposażono ją w lokomotywę parową. Ostatecznie postęp techniczny umożliwił również wykorzystanie lokomotywy spalinowej.

Podczas II wojny światowej pociąg pełnił kolejną szacowną funkcję. Zaopatrywał bowiem partyzantów ukrywających się w okolicznych górach. Dziś z całej kolei zachował się tylko krótki odcinek, ale nadal możecie podziwiać parowóz U175 48, wagon osobowy, platformę oraz cztery wagony kłonicowe. Historyczny pociąg we Vígľaši stał się w ten sposób cennym zabytkiem kolei leśnej, a także wdzięcznym obiektem do wspaniałych zdjęć artystycznych.

Wycieczkę polecamy połączyć z innymi atrakcjami w okolicy. Znajdźcie nocleg w pobliżu historycznego pociągu we Vígľaši i odwiedźcie ruiny Vígľašského zámku, które wznoszą się nad brzegiem rzeki Slatina. Zaledwie kilka minut jazdy samochodem znajduje się ciekawy Kameňolom pod Ježovou. Wycieczkę można łatwo połączyć z wizytą w mieście Zvolen, gdzie polecamy odwiedzenie Zvolenského hradu lub Arboréta Borová Hora. Jeśli zatęsknicie za zabytkami techniki, w drodze czeka na Was kolejny unikat, pociąg pancerny Hurban. Okolica oferuje naprawdę wiele ciekawostek, które warto zobaczyć. Spakujcie plecaki, weźcie aparaty i wybierzcie się na wycieczkę, śmiało możecie nawet pociągiem.

Wyrastaliście na bajkach ludowych zbieracza Pavla Dobšinského? W takim razie podczas swoich wędrówek po Gemeru zdecydowanie nie powinniście pominać wizyty w malowniczej wsi Drienčany w powiecie Rimavská Sobota. Zegar słoneczny w Drienčanoch ozdobiony drewnianymi rzeźbami postaci z najpiękniejszych bajek ludowych jest słowackim i światowym unikalnym dziełem. Natraficie na niego w ramach ścieżki edukacyjnej Drienčanský kras prowadzącej aż do Malej Drienčanskej jaskyni.

Zegar słoneczny o średnicy 7 m został skonstruowany z drewna i kamienia. Jego częścią są znane postacie z lubianych bajek ludowych. Oprócz Janka i Marienky czy Janka Hraška spotkacie tu również groźnie wyglądającą czarownicę. Autorem tych wyjątkowych drewnianych rzeźb przypominających życie i twórczość Pavla Dobšinského jest zmarły już snycerz Dušan Šarkan z Vrboviec. Z bohaterami baśniowymi przy zegarze spotkacie się od wiosny do jesieni. Zimę spędzają w pomieszczeniach urzędu gminy, aby warunki atmosferyczne ich nie uszkodziły i aby wraz z nadejściem ciepłych wiosennych dni znowu wyszły i ucieszyły oko turystów oraz odwiedzających wieś.

Chociaż Pavol Dobšinský nie pochodził z Drienčan, spędził tu znaczną część swojego życia. We wsi działał przez 24 lata jako proboszcz ewangelicki i jest tu również pochowany. Drewniane postacie z jego dzieł zdobią oprócz zegara słonecznego także przystanek autobusowy, trasę ścieżki edukacyjnej oraz inne uczęszczane miejsca w miejscowości. Jeśli macie ochotę na chwilę powrócić do beztroskich czasów dzieciństwa, odwiedźcie podczas swojego najbliższego pobytu na Gemeru bajkową wieś Drienčany.

Wycieczkę do unikalnego zegara słonecznego możecie połączyć z oglądaniem ruin Hradu Sobôtka, wizytą w Gemersko-malohontskom múzeu lub letnim wypoczynkiem nad Vodnej nádrži Teplý vrch. Możliwości są tu naprawdę różnorodne. Zarezerwujcie już teraz zakwaterowanie w pobliżu Slnečných hodín v Drienčanoch i przyjedźcie przekonać się o tym podczas swoich najbliższych wakacji. Przystępne cenowo i komfortowe zakwaterowanie w Drienčanoch lub niedalekiej Rimavskej Sobote z pewnością spełni Wasze oczekiwania.

Słowacja należy do najpiękniejszych krajów europejskich. Jest znana ze swojego urozmaicenia, różnorodności rzeźby terenu, bogactwa fauny oraz różnorodności flory. Ta wielka dyferencjacja wynika również z różnego podłoża geologicznego poszczególnych regionów. To właśnie odpowiednie podłoże geologiczne Slanských vrchov niedaleko Preszova okazało się wyjątkowym złożem drogocennego opalu. Przyjdź także ty na zwiedzanie najstarszych kopalni opalu na świecie. Przewiercone korytarzami podłoże skalne przypominające ementaler znajdziesz na drodze między wieśmi Zlatá Baňa a Červenica.

Historia kopalń opalu zaczęła pisać się prawdopodobnie w 1409 roku. Z tego roku pochodzi pierwsza wzmianka pisemna o nich. Miejsce to było, aż do odkrycia złóż opalu w Meksyku i Australii, jedynym miejscem na świecie, gdzie wydobywano opal. Opale z lokalizacji Dubník były osadzane w biżuterii, którą nosiły liczne władczynie. Czy wiecie, że naszyjnik stworzony ze słowackich opalów posiadała również żona cesarza Napoleona?

Słowackie opale są wyjątkowe swoją barwą i unikalną iskrzącością, jakich nie znajdziesz u żadnych innych na świecie. Największy opal, który został u nas wydobyty, znajdziesz w Wiedniu w Muzeum Przyrodniczym. Nieco mniejsze egzemplarze są z kolei umieszczone w Budapeszcie. Od 1922 roku kopalnie są jednak zamknięte ze względu na ich nierentowność. Trwało ponad 90 lat, zanim zostały ponownie „odkryte” i zaczęły być wykorzystywane jako muzeum górnicze.

Dziś możesz przeżyć tu wspaniałe zwiedzanie połączone z wykładem z zakresu historii, geologii oraz mineralogii i dowiedzieć się czegoś więcej o skarbach ukrytych w sercu Slanských vrchov. Sieć zawiłych podziemnych korytarzy osiąga ponad 35 km. Dla odwiedzających udostępniono podstawowy, długi na 1 km okrąg pełen ciekawostek i atrakcji, które zainteresują również dzieci. Atrakcje są co roku uzupełniane o nowe elementy, więc nawet podczas powtórnej wizyty nie będziesz się nudzić. Swoim wyjątkowym podejściem zagwarantują Ci to także przewodnicy. Nie czekaj na nudny wykład. Przygotuj się na prawdziwą zabawę.

Przed wejściem do kopalni zostaniesz wyposażony w kask i latarkę. Jej światło rzucające mroczne cienie obudzi w Waszych głowach fantazję. Czy znajdziesz w kopalni ukryte krasnale – Permoníkov? Czy nie będziesz się bać przejść ciemnym korytarzem w zupełnych ciemnościach? Odkryjesz świecący opal ukryty w skale? To wszystko pytania, które możesz sobie zadawać przed wejściem do kopalni. Okolica kopalni jest również atrakcyjna i oferuje świetne możliwości turystyczne. Po wejściu możesz odwiedzić mały sklepik, gdzie oprócz poczęstunku możesz kupić kawałek skały z prawdziwym słowackim opalem.

Abyś mógł cieszyć się dniem w pobliżu kopalni w pełni, zalecamy nie pomijać również zwiedzania Lipoveckého hradu – Liptovec. Z niegdyś monumentalnej budowli zachowały się dziś jedynie ślady terenowe, wykopaliska, wały i fosa. Zobaczyć na własne oczy wielką tubę można w pobliżu Zlatej Bane. Znajduje się tu Hlas lesa – drewniana megafona, która przekazuje dźwięki lasu. Na rekreację latem możesz wybrać się nad Sigord. Jest to zbiornik wodny, który podczas gorących, słonecznych dni schłodzi Wasze rozgrzane ciała. Zimą z kolei doskonale pojeździsz na nartach na stokach ośrodka narciarskiego Zámutov.

Warto zarezerwować sobie wystarczająco dużo czasu na wizytę w kopalni wraz z innymi atrakcjami. Dzięki temu będziesz mógł w pełni cieszyć się ogólną odprężającą atmosferą podczas swojego pobytu. Aby mieć blisko do innych atrakcji, może posłużyć Ci również zakwaterowanie przy Słowackich kopalniach opalu. Wspaniale jest skłonić głowę u gospodarza, który ma w ofercie jeden z apartamentów w miejscowości Červenica lub ukryty w lesie domek. Wiedz, że jeśli wybierzesz z naszej oferty, z pewnością nie pożałujesz.

Letanovský mlyn leży w północnej części Slovenský raj na wysokości 513 m n.p.m., na Wschodniej Słowacji. Właśnie młyn jest granicą, która dzieli Prielom Hornádu na dwie części. Należy do popularnych miejsc turystycznych, ponieważ to właśnie to miejsce jest punktem wyjścia dla wielu wycieczek, na przykład do ośrodków Čingov, Podlesok lub Kláštorisko. Młyn w pełni pełnił swoją funkcję mniej więcej do połowy XX wieku.

W pobliżu Letanovský mlyn znajdował się kamienny most kartuzów z XV wieku, zbudowany przez mnichów jako część „kartuziánskej cesty na vrch”. Most został później zniszczony podczas II wojny światowej, a dziś znajduje się tu jego dokładna replika, która swoim wyglądem idealnie wpisującym się w charakter okolicy przyciąga każdego odwiedzającego.

Pierwszy młyn został zbudowany z drewna na początku XIX wieku na lewym brzegu rzeki Hornád. Początkowo był własnością Tibu, później kartuzów i prepozytury spiskiej, aż w końcu stał się własnością gminy Letanovce. Kiedy odkupił go od gminy Karol Poledniak, zburzył pierwotny młyn i postawił w jego miejsce nowy. Był to murowany, nowoczesny młyn trzywalcowy, który posiadał całe niezbędne wyposażenie. Właściciel go wynajął, ale gdy w 1927 roku młyn spłonął, nie został już odbudowany. Stopniowo niszczał, a ostatecznie został odnowiony, lecz już tylko jako domek rekreacyjny.

Miejscowi mieszkańcy przez długie lata wykorzystywali go jako popularny obiekt rekreacyjny. Obecnie w jego bezpośrednim sąsiedztwie powstała osada rekreacyjna, która dysponuje kilkoma prywatnymi domkami oraz bufetem. Jest on niezwykle popularny i w sezonie letnim, kiedy jest otwarty, odwiedzają go zarówno mieszkańcy, jak i turyści.

Ludzie przychodzą tu, aby zrelaksować się, naładować energię z przyrody i okolicy lub zrobić przerwę na odpoczynek i złapać oddech podczas wędrówki. Odpocznijcie pod rzadkimi gatunkami flory Slovenský raj. Dębem bezszypułkowym oraz ciepłolubną wiśnią wonną.

Świetna wędrówka do Letanovský mlyn prowadzi z Podlesok niebieskim szlakiem turystycznym przez hrdlo Hornádu. Idziecie umiarkowanie trudną trasą wzdłuż rzeki, po drodze przechodząc przez mosty, kładki z asekuracją łańcuchową czy drewniane drabinki. Niektóre skały mają bardzo ciekawe otwory, które przyciągają wzrok już na pierwszy rzut oka. Jest to jednak tylko jedna z możliwych tras, ponieważ oprócz niebieskiego przez ten obszar przebiega także czerwony i żółty szlak turystyczny.

Niezależnie od tego, z której strony tu dotrzecie, spokój przyrody, zapach lasu i szum rzeki działają jak balsam na duszę. Od wiosny do jesieni możecie tu cieszyć się wspaniałą turystyką i spacerami. Jeśli zawitacie tu zimą, możecie uprawiać wspinaczkę lodową. To od Was zależy, o jakiej porze roku przyjedziecie do tego malowniczego regionu. Spakujcie plecak, buty trekkingowe i zarezerwujte nocleg na stronie zakwaterowanie Letanovce. Będziecie wspominać tę wycieczkę jeszcze długo po powrocie do domu.

Już po przeczytaniu nazwy atrakcji domyślą się Państwo, jak zorientować się w tej ciekawej atrakcji. Slnečné hodiny Nová Lesná znajdują się bezpośrednio w podtatrzańskiej miejscowości Nová Lesná. Ten przyrząd naukowy przeznaczony do mierzenia czasu zainteresuje jako atrakcja pod Tatrami głównie dzieci, ale zdziwią się także dorośli.

Zegary słoneczne działają na zasadzie padającego światła. Dlatego, jeśli chcą Państwo na własnej skórze wypróbować, jak działa ten starodawny przyrząd, warto zaplanować wycieczkę do nich podczas pięknych, słonecznych dni. Możemy potwierdzić, że już od 2009 roku monument ten dopełnia ogólny charakter miejscowości. Przestrzeń budowli składa się z trzech elementów – zegara słonecznego, obiektu orientacji panoramicznej oraz ławek medytacyjnych. Gdyby nie pomysł wykonania Slnečných hodín, którego autorami są pan Nosek i pani Šimoníková, projekt ten nie zostałby zrealizowany.

Czas jest wielkością względną. Tutaj mogą Państwo spędzić długie chwile na rozmyślaniu o sobie lub obserwowaniu ruchu Słońca na niebie przy Slnečných hodinách. Wyjątkowość tego dzieła polega na tym, że zegar jest wielokrotny. Co to oznacza? Mogą Państwo spojrzeć na zegar południowy, zachodni lub południowy (w sensie południa słonecznego). W uproszczeniu można powiedzieć, że zegar zachodni pokazuje czas tylko po południu, zegar południowy wskazuje prawdziwy czas miejscowy w osadzie Malý Smokovec, a zegar południowy (nasłoneczniony) pokazuje czas letni (cyframi arabskimi) oraz czas dla reszty roku (cyframi rzymskimi).

W przypadku obiektu orientacji panoramicznej interesujące jest zwłaszcza obserwowanie okolicy. Na zainstalowanej konstrukcji przestrzennej dowiedzą się Państwo informacji o panoramie Vysokých Tatier. Jak wspaniale jest podziwiać w oddali poszczególne szczyty, ich wysokość nad poziomem morza i wyobrażać sobie ich zdobycie. Doskonałe dla każdego turysty.

Ławki medytacyjne są częścią powierzchni przed południową tarczą Slnečných hodín. Znajduje się tu dokładnie 12 drewnianych ławek przeznaczonych do siedzenia, obserwacji okolicy i medytacji. Symbolicznie korespondują one z liczbą godzin w dobie oraz liczbą miesięcy w roku.

Jeśli zdecydują się Państwo odwiedzić tę malowniczą miejscowość, warto zobaczyć tę atrakcję. Podczas słonecznego dnia naładują tu Państwo baterie i poznają dokładny czas. Od zegara można zaplanować wycieczkę także do pobliskich atrakcji w okolicy. Najlepiej wstawać będzie się rano w obiekcie noclegowym blisko Slnečných hodín Nová Lesná, ewentualnie w noclegach w Novej Lesnej, ale warto rozważyć także noclegi w osadach tatrzańskich. Z apartamentu w Starom Smokovcu lub można zajrzeć do Tricklandii, a z kwatery prywatnej w Dolnom Smokovcu skorzystać z zimowych sportów w ośrodku narciarskim Pod lesom. To od Państwa zależy, jak zdecydują się Państwo spędzić czas.