Grody na Słowacji

Istnieje niewiele przypadków, w których bogactwo przyrodnicze łączy się z kulturowym. Jeden z nich znajduje się na Spiszu, jednym z najbardziej znanych i odwiedzanych regionów Słowacji. I nie jest to tylko słowacki, ale europejski unikat. Spišský hrad. Jeden z największych w całej Europie.

Ze względu na swoją majestatyczność zamku nie da się przeoczyć. Zobaczycie go z daleka, już z autostrady. Pod nim leży miasteczko Spišské Podhradie, słynące z katedry i seminarium duchownego. Spišský hrad znajduje się na miejscowym wzgórzu trawertynowym i ze swoją powierzchnią ponad 40 000 metrów kwadratowych jest jednym z największych w całej Europie.

Całe wzgórze zamkowe jest narodowym pomnikiem przyrody. A sam zamek jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wzgórze trawertynowe, na którym stoi zamek, ma strategiczne położenie. Znajduje się bowiem 200 metrów nad otaczającym terenem, a końcowe metry są niemal pionowe. W przeszłości skały trawertynowe stanowiły wielką przeszkodę dla wrogów. Grodzisko było zamieszkane już w dawnych czasach przez stare kultury, nawet jeszcze w okresie przed naszą erą. Okres od X do XIII wieku oznaczał dla zamku wielki rozkwit. Ze względu na ataki Tatarów istniała pilna potrzeba budowy zamku obronnego. Jako pierwsza powstała potężna majestatyczna wieża, która została zniszczona przez trzęsienie ziemi. W XIII wieku zbudowano jej następczynię – wieżę, która stoi do dziś.

W tym okresie na zamku panował ożywiony ruch budowlany. Paradoksem jest, że zamek rozwijał się pomimo niszczycielskich najazdów mongolskich w 1241 roku. Wiek później doszło do kolejnej rozbudowy zamku. Dziedziniec o wymiarach 150 x 60 metrów był jak na swoje czasy wyjątkowo przestronny. Dolny potężny dziedziniec, dzięki któremu zamek ma tak dużą powierzchnię, z biegiem czasu stał się ciężarem. Niepotrzebne było utrzymywanie tu straży i obrona tak dużego terenu. Dlatego z biegiem czasu zaczął być wykorzystywany prawie wyłącznie do celów gospodarczych.

Zamkiem władali znane rody panujące. Na uwagę zasługują Thurzonowie, Zapolyowie i Czaki. Z biegiem czasu zamek zaczął niszczeć, a ostatnią rolę odegrał podczas powstania. Stacjonowały tu wojska cesarskie, które później zamek opuściły. Gwoździem do trumny zamku był pożar w 1780 roku. Zamek następnie niszczał, co trwało aż do 1945 roku. Na rekonstukcję musiał jeszcze trochę poczekać. Prace ratunkowe na zamku rozpoczęły się dopiero w 1961 roku.

Zwiedzanie zamku jest interesujące dla każdego. Wieża zamkowa, sala tortur, ekspozycja broni z epoki czy spacer po dolnym dziedzińcu oferują szerokie spektrum tego, co można zobaczyć. Szkoda byłoby pominąć także atrakcje w okolicy, katedrę św. Marcina w Spišskej Kapitule czy historyczną Levočę.

Zakwaterowanie z najlepszym dostępem do Spišskiego hradu znajdziecie w Spišskim Podhradí lub pobliskiej Žehrze, która szczyci się kościółkiem wpisanym również na listę UNESCO. Do wyboru będziecie mieć przede wszystkim kwatery prywatne, ale znajdziecie także przystępne cenowo i przyjemne pensjonaty. Poznajcie nasze europejsko znane unikaty i wyruszcie odkrywać tajemnice Spiszu.

Laugaricio. Łacińska nazwa, którą zna chyba każdy Słowak. Ten dziś już prawie martwy język w dawnych czasach dotarł również na nasze terytorium, a jednym z dowodów jest właśnie Trenčín. Konkretnie hradná skala, na której wznosi się jeden z najbardziej znanych zamków w ogóle. Jego sylwetkę znają nawet małe dzieci i szkoda byłoby nie wiedzieć o nim czegoś więcej.

Na hradnym bralu grodzisko stało już wcześniej. Na jego miejscu powstał obecny zamek. Pierwszą budowlą była rotunda, a później wieża obronna. Pierwsze udokumentowane dane o istnieniu zamku pochodzą już z IX wieku, należy on więc do tych starszych. Jako jeden z licznych zamków na Poważu pełnił wyjątkowo ważną rolę obronną. Chronił całą zachodnią granicę Węgier.

Na hradnym bralu do dziś zachował się rzymski napis z 179 roku głoszący zwycięstwo Rzymian nad Germanami. Cały zamek, włącznie z tą historyczną osobliwością, miał pod swoimi skrzydłami najsłynniejszy władca, pan Wahu i Tatr, Matúš Čák. Całkiem zasłużenie nazywają go Trenčianskym. Podarował zamkowi nowe fortified oraz wieżę, która nosi jego imię.

Żaden władca nie żyje wiecznie. Ani Matúš Čák Trenčiansky. Zamkiem zarządzały też inne znane postacie, takie jak Žigmund Luxemburský czy Štefan Zápoľský. Wyprawy husyckie z zachodu i ataki tureckie z południa były przyczyną dalszej rozbudowy zamku. W tym okresie XV wieku powstały również rozległe mury obronne, które na zamku znajdą Państwo do dziś. Do tego czasu zamek odznaczał się głównie gotycką wertykalnością, jednak pod wpływem przebudów rozwijał się raczej w kierunku poziomym.

Niestety, zagładę zamku spowodował, jak to często bywa, pożar. Ogarnął on nawet miasto. Był to rok 1790. Zamek na swoją odbudowę musiał poczekać aż do XIX wieku, kiedy doszło do konserwacji murów zamkowych.

Z zamku została tylko ruina. Po wielu naprawach i długich latach prac zamek jest dziś otwarty dla zwiedzających. W jego wnętrzach znajdą Państwo naprawdę wiele. Przyciąga ogromna galeria obrazów czy ekspozycja mebli z epoki. Jeśli cierpią Państwo na lęk wysokości, proszę odpuścić sobie zwiedzanie wieży Matúšova veža. Piękny widok na dolinę rzeki Váh, Považie, Považský Inovec i oczywiście całe miasto zaprze Państwu dech w piersiach. Zbędne jest pisać coś więcej, to muszą Państwo zobaczyć.

Po zwiedzaniu zamku warto wstąpić do jednej z kawiarenek w urokliwych, wieczornych uliczkach miasta Trenčín. Przyjemna atmosfera i nuta romantyzmu w mieście mody idealnie nadają się na romantyczny weekend we dwoje. Swoje tymczasowe gniazdo miłości mogą Państwo znaleźć w jednym z hoteli lub pensjonatów bezpośrednio w centrum miasta. Z przyjaciółmi lub rodziną wybiorą Państwo z kolei z oferty licznych tanich kwater prywatnych rozsianych nie tylko w mieście Trenčín, ale i w najbliższej okolicy. Brakuje już tylko jednego. Państwa.

Razem wybierzemy się na północ Słowacji, do regionu, który przez długie stulecia nękały głód i bieda. Trudne życie poddanych w kontraście z zapierającą dech w piersiach przyrodą do dziś zadziwia turystów. Twarda, zimna i surowa Orawa pokazuje swoje piękno. Jednym z największych skarbów jest bez wątpienia Oravský hrad.

Oravský hrad z pewnością trudno przeoczyć. Dumnie wznosi się na majestatycznej skale, dzięki czemu jest nie tylko dobrze widoczny, ale posiada też doskonałe położenie strategiczne. Oceńcie sami, dla nieprzyjaciół w głębokim średniowieczu zdobycie 112-metrowej, stromej skały było z pewnością niemal niemożliwe.

Jeśli myślicie, że zamek znajduje się blisko znanego Oravskiego zbiornika zaporowego (Oravská priehrada), jesteście w błędzie. Znajdziecie go nieco bardziej na południe, przy miejscowości Oravský Podzámok. Kiedyś prowadził tędy ważny szlak handlowy. W miejscu drewnianego grodziska powstał jego murowany następca. Po raz pierwszy wspominany jest w 1267 roku. Król Bela IV wymienił go za Żylinę, Varín i Suczany, dzięki czemu stał się zamkiem królewskim. Zamek przechodził przez ręce wielu właścicieli i szlachciców. Najważniejszym rodem w jego historii są bez wątpienia Thurzonowie. Pierwszy z nich, Franciszek I Thurzo, kupił go w 1556 roku. Później ród nie miał męskiego potomka, pozostało tylko 7 kobiet. Wybrały one jednego zarządcę, dzięki czemu miały kontrolę nad majątkiem. To właśnie dzięki Thurzonom Oravský hrad zyskał poprzez przebudowy postać, którą ma dzisiaj. Umocnienia zostały dostosowane i wzmocnione w latach 1556–1621.

Również Oravskiego hradu nie ominęła katastrofa w postaci pożaru. Ogarnął on zamek dokładnie w 1800 roku. Prawdopodobnie winna była tylko jedna jedyna iskra, która po wylocie z komina zajęła cały dach. Pierwsze najpilniejsze naprawy przeprowadzono dopiero po wieku. Trwały one w latach 1906–1912. Podczas drugiej wojny światowej na zamku osiedliły się wojska niemieckie, które zorganizowały na terenie obiektu wojskowy punkt obserwacyjny. Do znaczącej naprawy doszło dopiero w latach 1953–1968.

Co można dziś zobaczyć na zamku nad rzeką Orawą? W pomieszczeniach zamkowych mieści się ekspozycja Oravského múzea. Najważniejszą częścią jest część historyczna, czyli sam zamek. Jego piękno oczarowało filmowców z całego świata. Wielu z Was z pewnością wie, że na zamku kręcono film „Sokoliar Tomáš”, ale mamy jeszcze jedną ciekawostkę. Z Oravskiego hradu pochodzą również ujęcia kultowego filmu „Drakula” z 1922 roku. Częścią muzeum jest także ekspozycja etnograficzna, koncentrująca się na tradycyjnym stylu życia mieszkańców Orawy. Nacisk położono na to, co najbardziej typowe, czyli pasterstwo. Po trzecie, znajdziecie tu ciekawą ekspozycję przyrodniczą, prezentującą faunę i florę Orawy.

Najlepiej zakwaterować się bezpośrednio pod skałą zamkową w Oravskim Podzámku. Na Orawie można znaleźć bardzo tanie noclegi. Obowiązuje tu zasada „za mało pieniędzy wiele muzyki”. Będziecie mogli wybrać z oferty schroniska turystycznego, kwatery prywatnej, pensjonatu czy którejś z prywatnych chat. Niezależnie od tego, czy jesteście we dwoje, z rodziną czy w większej grupie, z pewnością znajdziecie to, czego szukacie.

Co mają wspólnego Kriváň i Bratislavský hrad? Oba uważane są za nasze symbole narodowe. Przedstawiamy Państwu kolejny z nich. Jest nim hrad Devín, dumnie wznoszący się na wysokiej skale.

Znajduje się kilka kilometrów na zachód od naszej stolicy, miasta Bratislava. Pod zamkiem leży miejscowość Devín. Ze skały zamkowej roztacza się piękny widok na szeroką okolicę, pobliskie pogranicze austriackie, a przede wszystkim na ujście dwóch wielkich rzek, Morava i Dunaj.

Wzgórze zamkowe wyróżniało się strategicznym położeniem głównie dzięki ujściu dwóch wspomnianych rzek. Wykorzystali to Celtowie, a później także Rzymianie. Cesarstwo Rzymskie i jego granica dotarły aż do rzeki Dunaj, a swoje siedlisko Rzymianie wybudowali właśnie na wzgórzu zamkowym. Później nawiązali do niego dawni Słowianie.

Wzgórze zamkowe miało znaczącą pozycję również podczas słynnej Wielkiej Morawy. Znajdował się tu obronny gród. O samym zamku mówią pierwsze wzmianki pisemne z 1223 roku. Jego ówczesny wygląd jest jednak niezwykle trudny do określenia, ponieważ zamek był wielokrotnie zdobywany, burzony i odbudowywany. Na początku XIV wieku przeszedł wiele zmian właścicieli. Stał się zamkiem królewskim i aby był wygodniejszy dla swoich mieszkańców, stopniowo przebudowywano go w stylu gotyckim. Mimo to nie tracił swojej obronnej funkcji wojskowej, gdyż leżał na zagrożonej granicy węgierskiej.

W 1635 roku zamek trafił w ręce rodu Pálffyovci z Ardedu. W okresie ich panowania zamek przetrwał powstanie antyhabsburskie oraz powstanie Františka II. Rákocziego. W późniejszym okresie ze względu na stan zamku zamieszkiwanie w nim nie było już reprezentacyjne, nie spełniał on również wymogów nowożytnych twierdz. Z tego powodu zamek stał się magazynem i służył celom gospodarczym. Na początku XIX wieku Bratislava oraz część regionu Záhorie popadły w konflikt z francuskimi wojskami napoleońskimi. Mimo że zawarto z nimi rozejm, Francuzi w 1809 roku wysadzili zamek w powietrze.

Z biegiem czasu Devín stawał się coraz bardziej symbolem państwa i pamiątką po Cyrylu i Metodym. W 1932 roku sporządzono umowę kupna-sprzedaży między rodem Pálffyovci a państwem, a następnie w 1935 roku doszło do przejęcia zamku. W 1961 roku zamek został uznany za narodowy zabytek kultury.

Jeśli majestatyczna sylwetka ruin zamkowych podoba się Państwu tak bardzo, że chcą Państwo mieć ją każdego ranka nad głową, nie ma nic prostszego. Sama miejscowość Devín oferuje wiele kwater prywatnych i domków, które zaspokoją potrzeby nawet bardziej wymagających gości. Jeśli nie przeszkadza Państwu dojazd do zamku, warto wybrać inną opcję, nocleg w jednej z dzielnic miasta Bratislava, na przykład Karlova Ves czy w samym obiekcie Staré Mesto. Do miejsca Devín jest stąd tylko krok, a do dyspozycji mają Państwo wszystko: od prostych schronisk turystycznych, przez pensjonaty rodzinne, aż po najbardziej luksusowe hotele. Devín znali już najsłynniejsi szlachcice, a królowie byli zachwyceni jego pięknem. Państwo również będą zachwyceni, jeśli zdecydują się Państwo spojrzeć na świat z góry, z zamku hrad Devín.

Hrad Krásna Hôrka należy do nielicznych dobrze zachowanych zamków na Słowacji. Pomimo szkód wyrządzonych przez pożar reprezentuje on klasyczny zamek, który wygląda dokładnie tak, jak przed wiekami. Zapraszamy do przeniesienia się z nami do czasów królów i bajecznych książąt. Warto odwiedzić ten wyjątkowy zamek.

Znajdą go Państwo zaledwie kilka kilometrów od miasta Rožňava, leżącego niedaleko granicy państwowej z Węgrami. Wznosi się nad miejscowością Krásnohorské Podhradie, tworząc dobrze znaną scenerię.

Pasmo Slovenské Rudohorie, obszar znajdujący się w pobliżu zamku, od niepamiętnych czasów było ważnym rejonem górniczym. Ziemia kryje wiele bogactw, które trzeba było transportować na targi. Hrad Krásna Hôrka powstał jako zamek obronny chroniący ten ważny szlak handlowy. Stoi na wzniesieniu, które zapewniało schronienie królowi Beli IV przed najazdami Tatarów.

Początki samego zamku sięgają XIII wieku. Początkowo składał się on tylko z jednej wieży obronnej, pałacu mieszkalnego i obwarowań. Ród Bebekovci, który władał zamkiem, obawiał się ataków tureckich. Wzmocnił więc system obronny zamku i przeprowadził rozległą przebudowę. Później wojska tureckie zajęły obiekt Bebekovský hrad w miejscowości Fiľakovo. Został on zajęty za zgodą wojsk cesarskich, co wymagało odwetu ze strony rodu Bebekovci. František Bebek zaczął atakować wojska cesarskie oraz siedziby jego szlachty. Jego działania nie pozostały bez odpowiedzi – trafił na wygnanie, a jego syn do więzienia z powodu powstania przeciwko cesarzowi, przez co ród wygasł.

Hrad Krásna Hôrka trafił w ręce cesarskie i władali nim kapitanowie królewscy. Nie pomagali oni zbytnio zamkowi, dopóki do władzy nie doszedł Peter Andrássy. Jego ród władał przez długie lata. Rozpoczął on rozległą przebudowę, a na mocy dokumentu darowizny zamek w 1642 roku przekazano na własność rodu Andrássyovci. Krásna Hôrka stała się okazałą siedzibą reprezentacyjną. Do rodu Andrássyovci należał również pobliski kaštieľ Betliar, a rodzina brała udział w rozwoju obu zabytków. W 1857 roku zamek stał się ich muzeum rodowym. Na zamku mieli decydujący głos aż do 1945 roku, od kiedy zamek stał się własnością państwa.

Wiele zamków dotknęła katastrofa w postaci pożaru. Obiekt Krásna Hôrka długo omijała ta klęska. Aż do 2012 roku, kiedy pożar zniszczył gontowy dach, dzwonnicę i część ekspozycji. Nie muszą się Państwo obawiać, około 90% eksponatów pozostało nienaruszonych, a zamek przechodzi rekonstrukcję, dzięki której odzyska swój dawny wygląd.

Noclegi w okolicy znajdą Państwo w pobliskich miejscowościach, takich jak Krásnohorské Podhradie, Krásnohorská Dlhá Lúka lub w niedalekim mieście Rožňava. W ofercie znajduje się wiele pensjonatów o różnym standardzie, od przytulnych, domowych po bardziej luksusowe. Oczywiście mogą Państwo wybrać również jeden z hoteli lub kwater prywatnych, których jest bardzo dużo. Każdy znajdzie coś dla siebie, a pod murami obiektu Krásna Hôrka dostępne są tanie noclegi, dzięki którym spędzą Państwo tutaj niezapomniany pobyt.

Prawie z każdym zamkiem wiążą się dawne legendy, które często budzą grozę. Jedna z przerażających historii, którą z pewnością znacie, opowiada o postaci Alžbeta Báthoryová. Jej domem był właśnie Čachtický hrad. Zmarłej władczyni zamku nie musicie się już obawiać, czeka na Was jedynie przepiękny widok i mury przesiąknięte historią.

Čachtický hrad znajduje się nad wsią o tej samej nazwie Čachtice. Znajdziecie ją bardzo łatwo. Leży u podnóża pasma Malé Karpaty, między miastami Nové Mesto nad Váhom a Piešťany.

Region Považie słynie z dużej koncentracji zamków. Miały one chronić nie tylko szlaki handlowe, ale również państwo Uhorsko pred atakami z zachodu. To właśnie Čachtický hrad znajdował się w pierwszej linii obrony. Został wzniesiony w 1260 roku, jednak wzgórze zamkowe było zamieszkane znacznie wcześniej.

Pierwsze wielkie wydarzenie zamek odnotował krótko po wybudowaniu. Już w 1273 roku musiał stawić czoła zmasowanemu atakowi czeskiego króla Přemysl Otakar II. Wiele zamków padło ofiarą jego wojsk, jednak Čachtický hrad, choć z dużymi stratami, odparł atak.

Później zamek należał do wielu władców, z których bez wątpienia najsłynniejszym był Matúš Čák Trenčiansky. Po jego śmierci władzę przejął król Žigmund, który podarował go swojemu oddanemu adiutantowi Stibor zo Stiboríc. Posiadał on aż 15 zamków i zasłużenie nazywano go „panem całego Považia”. Najsłynniejszym zamkiem w jego posiadaniu był Beckov.

Od 1569 roku władza nad zamkiem przeszła w ręce rodu Nádasdyovci. Po śmierci Tomáša Nádasdyho kontrolę przejęła jego żona, która chciała pozbyć się zamku. Prawo pierwokupu wykorzystał jej syn František Nádasdy. Choć dobra čachtické należały do niego, dwa lata później zmarł, a zarządzanie zamkiem powierzono jego małżonce – obrosłej legendą Alžbeta Báthoryová. Alžbeta wyszła za mąż już w wieku 15 lat i jest bardzo prawdopodobne, že trpela psychickými problémami. Jej stanowi nie sprzyjała również rozłąka z mężem, który niemal nieustannie przebywał na wojnie. Samotność doprowadziła do nasilenia się sadyzmu u znanej hrabiny. Krążą opowieści, że pewnego razu służąca podczas czesania wyrwała jej włos. Zdenerwowana hrabina uderzyła służącą tak mocno, że zraniła ją do krwi. Krew służącej spadła na twarz hrabiny Báthoryová, a ta poczuła, że odmłodniała. Zaczęła masowo zabijać młode dziewczęta dla ich krwi, która rzekomo przywracała jej młodość. O życie pozbawiła prawdopodobnie 690 dziewcząt, a wiele z nich torturowała. Praktyki te z czasem wzbudziły podejrzliwość, dlatego 2 stycznia 1611 roku stanęła przed sądem. Karą za jej czyny było dożywotnie więzienie domowe, w którym zmarła latem 1614 roku. Jej szczątki są rzekomo pochované w jednym z zamkowych murów.

Zamku nie czekała zbyt różowa przyszłość. W 1708 roku został zdobyty przez wojska František II. Rákoci i służył jedynie jako więzienie aż do 1799 roku, kiedy to spłonął. Od tego czasu pozostaje opustoszony i niszczeje. Przeszedł kilka rekonstrukcji, z których najnowsza miała zakończyć się w 2014 roku. Wizyta na zamku jest z pewnością interesująca, zwłaszcza jeśli chcecie zobaczyć surową twierdzę wojskową z czasów średniowiecza. Čachtický hrad był twierdzą obronną i romantyczne rozwiązania architektoniczne nie miały tu miejsca. Po rekonstrukcji niektóre części będą nawet zadaszone, dzięki czemu zobaczycie Čachtický hrad w zupełnie nowej odsłonie.

Aby w pełni cieszyć się wizytą na zamku, możecie zarezerwować nocleg w jego bezpośredním sąsiedztwie. Bezpośrednio pod jego murami leżą miejscowości Čachtice i Višňové. Obydwie oferują wystarczająco dużo kwater prywatnych i domków jednorodzinnych na wynajem, dzięki czemu będziecie mogli budzić się z sylwetką zamku za oknem. Jeśli szukacie bardziej tętniącego życiem miejsca, w mieście Nové Mesto nad Váhom z pewnością Wam się spodoba. Do dyspozycji są tu również hotele, pensjonaty czy schroniska turystyczne gwarantujące niedrogie wakacje. Spójrzcie na piękno regionu Považie z perspektywy obiektu Čachtický hrad.

Północny wschód Słowacji graniczący z Polsą mało kto typowałby na miejsce, w którym można znaleźć ciekawe zamki. Mimo to mamy dla Was propozycję wycieczki również w ten region. Jeśli wybierzecie się poznawać piękno Pienin czy rzeki Dunajec, odwiedźcie miasto Stará Ľubovňa. Nad nim góruje znany Ľubovniansky hrad.

W przeszłości, gdy Słowacja jeszcze nie istniała, handel między naszą ojczyzną a okolicą odbywał się podobnie jak dzisiaj. Węgry i Polska były ważnymi partnerami, a jeden z najważniejszych szlaków handlowych tamtych czasów przebiegał tuż pod dzisiejszym Ľubovnianskym hradom. Powstał on jako zamek strażniczy, który zapewniał obronę i bezpieczeństwo szlaku. Został wzniesiony około 1280 roku przez męża córki króla węgierskiego Beli IV.

Zamek przeszedł początkowo zmienny rozwój. Jego właściciele często się zmieniali, zdarzało się, że dany ród zarządzał nim przez zaledwie 4 lata. Mimo tej niestabilności Ľubovniansky hrad trwale zapisał się w historii. Polska porozumiała się z Węgrami w sprawie pokoju, ponieważ Węgry były zainteresowane poszerzeniem swojego imperium w kierunku Dalcji i Wenecji. Walki z Polską niepotrzebnie je osłabiały, dlatego pokój był najlepszym rozwiązaniem. Co więcej, Polska pożyczyła Węgrom pieniądze na podbój nowych terytoriów, dlatego potrzebowała zabezpieczenia. W ten sposób w 1412 roku Ľubovniansky hrad wraz z 16 innymi miastami spiskimi trafił w polskie zastawienie.

Okres polskiej zwierzchności trwał od 1412 roku aż do 1769 roku. Zamek był wówczas zamieszkany przez polskich starostów reprezentujących zastawione terytorium. Dla zamku był to istotny okres. W tym czasie przeprowadzono na nim przebudowy, w czym swój udział miał także pożar zamku z 1553 roku. Król Zygmunt August nakazał rozległą przebudowę w renesansową twierdzę. Ciekawostką jest, że w tamtym czasie na zamku wzniesiono nowoczesny bastion – basztę obronną. Przez pewien czas na zamku znajdowały się również polskie klejnoty koronacyjne.

Polska zwierzchność nad zamkiem zakończyła się w 1772 roku za panowania Marii Teresy. Najważniejszym rodem ostatniego okresu, a zarazem ostatnim właścicielem zamku, był ród Zamoyskich, który władał nim od 1883 do 1945 roku.

Jak to wygląda z zamkiem dzisiaj? Część zamku zachowała się w pierwotnej formie, a część ma postać ruin. Nudzić się tu z pewnością nie będziecie. W zachowanej części znajduje się muzeum, w którym będziecie mieli okazję zobaczyć ekspozycje mebli z epoki, broni czy salę wystawową. Bezpośrednio pod skałą zamkową leży kolejna atrakcja  Múzeum ľudovej architektúry. Na własne oczy zobaczycie więc, jak żyło się nie tylko szlachciciom, ale także ich poddanym.

Stará Ľubovňa oferuje w regionie szerokie możliwości zakwaterowania. Na swoje konto przyjdą zarówno bardziej wymagający goście, którzy preferują hotele, jak i ci, którzy wolą tańsze noclegi. Wystarczająca liczba kwater prywatnych, domów wycieczkowych i domków letniskowych przekona Was, abyście i Wy odwiedzili Ľubovniansky hrad.

Zachowanych zamków jest u nas dziś stosunkowo niewiele. Jeśli nie lubią Państwo błąkać się pomiędzy niestabilnymi ruinami i domyślać się wyglądu budowli, warto odwiedzić miasto Kežmarok. Miejski zamek stoi tu od stuleci w niemal niezmienionej postaci. Mają Państwo możliwość zajrzeć w życie szlachty i panów zamkowych, najbogatszych ludzi tamtej epoki.

Dziś zamek sprawia wrażenie romantycznej rezydencji. Nie zawsze tak było. Zamek był początkowo gotycki i powstał na przełomie XIV i XV wieku. Nie wyrósł na „zielonej łące”. Na jego miejscu stał Kostol sv. Alžbety z 1251 roku. Do kościoła dobudowano później skrzydło mieszkalne, co przekształciło go w klasztor.

Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1447 roku. Późniejszy właściciel, Imrich Zápoľský, nakazał zburzenie kościoła wraz z klasztorem. Stało się to w 1486 roku. Materiał budowlany z klasztoru wykorzystano przy budowie zachodniego skrzydła zamku. Wiele słowackich zamków dotknęły pożary. Ogień uczynił wiele z nich niezdatnymi do zamieszkania i z powodu braku funduszy zaczęły popadać w ruinę. Podobna katastrofa nie ominęła Kežmarského hradu, i to kilkukrotnie. Miał on jednak więcej szczęścia. Jeden z pożarów wybuchł w 1575 roku. Przebudowa miała styl renesansowy, a krótko po niej zamek trafił w ręce jednego z najbardziej wpływowych rodów, Thökölyovcov.

Z chłodnego zamku, dzięki różnym przebudowom, Kežmarský hrad zaczął upodabniać się do przytulnej i romantycznej rezydencji. Przebudowa na zamek uzyskała finalną wersję w 1657 roku, kiedy artyści z Włoch udekorowali całe jego wnętrze. Nawet zamkowa stajnia miała żłoby wykonane z marmuru. Rok później zbudowano, a właściwie przebudowano kaplicę, która mieści się w dawnej bastei obronnej.

Sławny okres zamku zakończył się w 1720 roku, kiedy wykupiło go miasto Kežmarok. Był wykorzystywany do celów gospodarczych, przez co zaczął niszczeć. Zniszczono również część umocnień zamkowych. W 1931 roku miasto utworzyło w wieży małe Mestské múzeum. Kežmarský zámok stał się smutno sławny z powodu faktu, iż podczas II wojny światowej stacjonowali w nim Niemcy, którzy stracili kilku partyzantów. Od 1960 roku rozpoczęła się szeroko zakrojona rekonwersja oraz przygotowania do udostępnienia obiektu zwiedzającym.

Ekspozycje zamkowe są niezwykle różnorodne. Kežmarok od zawsze był miastem rzemieślników, w którym działało aż 36 średniowecznych cechów. Ich herby oraz tradycyjne narzędzia można znaleźć bezpośrednio na zamku. Ekspozycjami, znanymi również z innych zamków, są różnego rodzaju bronie czy zwiedzanie kaplicy zamkowej. Interesująca jest głodownia, ekspozycja średniowiecznej apteki czy zabytkowych pojazdów. Każdy znajdzie coś dla siebie podczas zwiedzania.

Kežmarok, jako jedno z najważniejszych miast na Spiszu (Spiš), oferuje wiele możliwości zakwaterowania. Oprócz hoteli i schronisk dostępnych jest wiele pensjonatów. Czeka tu na Państwa również nocleg w kamienicy bezpośrednio na rynku. Jeśli szukają Państwo tańszego zakwaterowania, warto wybrać jeden z licznych kwater prywatnych. Zachęcamy do poznania Spisza bezpośrednio z jego centrum, spod murów Kežmarského hradu.

Środek naszego kraju, ukryty głęboko w górach, miał w przeszłości swoje niezastąpione miejsce na mapie Słowacji. Dzięki rozwiniętemu górnictwu była to jedna z najważniejszych ekonomicznie obszarów w ogóle. Jednym z takich miast górniczych, których bez wątpienia nie trzeba przedstawiać, jest Kremnica.

Kremnicka mennica jest znana już dzieciom w szkołach podstawowych. To starożytne miasteczko ma kolejną ciekawostkę wartą wzmianki, którą jest Mestský hrad v Kremnici. Jest on ciekawy tym, że w gruncie rzeczy nie jest to zamek w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Jeśli pod pojęciem zamku wyobrażacie sobie majestatyczne, wysokie wały, kilkumetrowe mury i zrujnowane mury obronne, to tutaj tego w zasadzie nie znajdziecie.

Mestský hrad v Kremnici tworzy kompleks budynków, które powstały w różnych okresach. Dzięki temu na małej przestrzeni skoncentrowało się wiele stylów architektonicznych, co miłośnik historii z pewnością doceni. Wzgórze zamkowe było zasiedlone już przed budową miejskiego zamku. Dowodzą tego liczne znaleziska archeologiczne w tym rejonie.

Pierwotnie stał tu kościół romański, który z biegiem czasu doczekał się fortyfikacji i nowych sąsiadów. Sama umocnienia wybudowano pod koniec XIV wieku. Jej częścią była duża wieża bramna, jedna mniejsza wieża oraz baszta obronna. W ten sposób cały kompleks zyskał wygląd zamku.

Fortyfikacje zamku tworzy potężny, podwójny mur obronny. Wejście do tej części terenu zapewnia kamienny most, kiedyś znajdował się tu także zwodzony most drewniany. Mury obronne chroniły również największy kremnicki skarb – magazyn wydobytego złota i monet. Brama wejściowa do zamku odgrywała ważną rolę. Oprócz samej obrony terenu, mieszkał w niej zarządca zamku. Unikatem miejskiego zamku jest także obecność najstarszego budynku w mieście – karnera. Składa się on z kaplicy oraz przestrzeni, w której składano kości zmarłych wykopane ze starszych grobów.

Potężna i niedająca się przeoczyć była również baszta górnicza, pełniąca głównie funkcję obronną. Ze względu na złą statykę została jednak w pewnym okresie pomniejszona, przez co nie można jej już oglądać w całkowicie pierwotnym stanie. Głównym budynkiem kompleksu zamkowego jest Kostol sv. Kataríny, który zobaczycie już z daleka. Wieża została uszkodzona w 1560 roku, lecz dzięki ówczesnej przebudowie jest dziś tak wysoka. Na wieży kościelnej znajduje się zegar przeniesiony z sąsiedniej wieży zegarowej. Dumą świątyni jest tutejszy organ, który kryje w sobie niesamowite blisko 3500 piszczałek.

Warto wspomnieć także o budynku starego ratusza. Co czeka na Was w Mestskom hrade Kremnica dzisiaj? Udostępniony do zwiedzania jest karner, wystawa rzeźb, ekspozycja tradycyjnych dzwonów i ludwisarstwa, znajdziecie tu również wykopaliska archeologiczne oraz wystawę tradycyjnych sposobów obrony miasta w przeszłości. Kompleks zamkowy w Kremnici z powodzeniem wypełni Wam całe popołudnie.

Zakwaterowanie możecie wybrać nawet bezpośrednio pod zamkiem, na rynku. W starych domach mieszczańskich znajdują się dziś pensjonaty czekające właśnie na Was. Szukać można także dalej od centrum. Oferuje się tu wiele kwater prywatnych w przystępnych cenach. Nic już nie stoi na przeszkodzie, aby odwiedzić to starożytne miasto.

Słowacja słynie z mnóstwa podań i tajemniczych opowieści. Niemal każda z nich wiąże się z jakimś zamkiem. Sporo ich jest również na południowej Słowacji, w regionie, o którym powiedziałby to tylko nieliczny.

Jednym z nich jest również zamek Modrý Kameň. Wznosi się on nad miasteczkiem o tej samej nazwie. Znajdziecie je kawałek od granicy z Węgrami, na północ od miasta Veľký Krtíš. Miasteczko ma niespełna ponad 1500 mieszkańców. Myślicie, że pomyliliśmy się, mówiąc o Modrom Kameni jako o mieście? Nie! To słowacki unikat, najmniejsze miasto na Słowacji.

Zamek ma bardzo długą historię. Jego budowa rozpoczęła się w 1137 roku. Do 1290 roku jego dzieje są stosunkowo niejasne, potem do władzy doszedł ród Balašovcov. To on miał decydujący głos na zamku przez niemal całą historię budowli. Ich rządy na chwilę przerwał Matúš Čák Trenčiansky, który władał niemal wszystkimi znanymi słowackimi zamkami.

Zamek przeszedł kilka przebudów, ale tylko niektóre z nich były znaczniejsze. Pierwsza wielka przebudowa rozpoczęła się w 1609 roku. Modrý Kameň zyskał renesansowy wygląd po tym, jak opuścili go Turcy, którzy przez pewien czas stacjonowali na zamku. Kiedy go opuszczali, pan zamku Žigmund Balaša pragnął zostać księciem siedmiogrodzkim i aby pokonać konkurencję, połączył siły z Turkami. To jednak nie skończyło się dobrze – wojska królewskie zdobyły jego zamek, a on wylądował w więzieniu za zdradę.

W 1683 roku zamek doświadczył kolejnych ataków i został mocno uszkodzony. Naprawa byłaby już zbyt kosztowna, więc właściciele pozostawili zamek jego własnemu losowi. W ten sposób rozpoczęła się nowa historia ruin. Na pozostałościach fundamentów dawnego zamku właściciel Gabriel Balaša zaczął budować barokowy pałac. Wznoszono go jednak tylko po jednej stronie dziedzińca, podczas gdy druga pozostała niezagospodarowana. Ponieważ nie była zbytnio wykorzystywana, przekształcono ją w ogród przynależący do pałacu. Ostatnia właścicielka z rodu Balašovców sprzedała zamek państwu w 1923 roku.

Od tamtej pory jest on własnością państwa. Chociaż wciąż mówimy o zamku Modrý Kameň, nie spodziewajcie się klasycznej warowni. Znajdziecie tu raczej pałac otoczony pozostałościami fundamentów zamkowych. W pomieszczeniach pałacu na pewno nie będziecie się nudzić. Znajdzie się tu coś dla miłośników zabawy, którzy uwielbiają opowieści i baśnie, ekspozycja Múzea bábkarských kultúr a hračiek Slovenského národného múzea.

Znalezienie noclegu w pobliżu zamku nie stanowi problemu. Samo miasteczko oferuje kilka możliwości, a jeśli będzie Wam mało, niedaleko znajduje się Veľký Krtíš. Oferuje on stylowe pensjonaty i kwatery prywatne z typową domową atmosferą. Tanie zakwaterowanie znajdziecie również w pobliskiej osadzie domków letniskowych Dolná Strehová, gdzie domki są na każdy gust, a do zamku jest stamtąd zaledwie kilka kilometrów. Zafundujcie sobie również wycieczkę na południe Słowacji, rzadziej odwiedzane, ale przez to tym piękniejsze.

Podróżowaliście już kiedyś z zachodniej na wschodnią Słowację przez Poważe i zastanawialiście się nad nazwą majestatycznych ruin zamku znajdujących się bezpośrednio nad drogą? Prawdopodobnie był to hrad Strečno. Jest to jeden z wielu zamków nad rzeką Wag (Váh) i popularny cel turystyczny, przy którym warto zrobić sobie przerwę.

Zamek znajdziecie nad wioską o tej samej nazwie, Strečno. Leży przy rzece Wag, na wschód od Żyliny (Žilina). Strečno tworzy tło na wysokiej skale i z pewnością go nie przeoczycie.

Aby poznać piękno tego zabytku, będziecie musieli wspiąć się na wysokość 420 metrów nad poziomem morza. Warto to jednak zrobić. Poznacie jego historię i teraźniejszość. Interesujące jest to, że zamek nie jest aż tak stary. Pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1316 roku, kiedy to prawdopodobnie stała tu tylko wieża zamkowa. Mimo to jest to jeden z młodszych zamków. Chronił ważny szlak handlowy przez Poważe i pobierano tu cło.

Założenie zamku przypisuje się rodowi Balašovcov. Zamek stał się później własnością królewską. Zarządzał nim nikt inny jak Matúš Čák Trenčiansky. Później przeszedł w ręce rodu Pongrágovcov. Ciekawostką jest, że ta rodzina zarządzała również pobliskim Starým hradem i dzięki temu miała kontrolę nad wszystkim, co wkraczało na Poważe. Potem jego właściciele szybko się zmieniali i zamek przeszedł przez wiele rąk. Najbardziej znanym właścicielem był prawdopodobnie Ján Zápoľský.

Później zamek stał się centrum powstańców. Wojska cesarskie miały przewagę i uszkodziły zamek. Miało to miejsce w XVII wieku i od tego czasu Strečno przez wiele lat niszczało. Rekonstrukcja rozpoczęła się w 1978 roku, a obiekt udostępniono w 1995 roku.

Jednym z właścicieli zamku był František Vešeléni. To imię prawdopodobnie nikomu z Was nic nie mówi, ale jego żona miała bardziej znane nazwisko. Žofia Bošňáková. 45 lat po jej śmierci znaleziono jej ciało w nienaruszonym stanie, a nie była balsamowana! Miejscowi zaczęli ją uważać za świętą, a jej ciało wystawiono w pobliskiej Tepličke nad Váhom. Niestety, w 2004 roku sprawca podłożył ogień i uszkodził ciało. Po konserwacji szczątków, ciało Žofii jest ponownie wystawione od 2012 roku. Kolejną ciekawostką zamku jest to, że kręcono tu film Smocze serce (Dračie srdce). W zamku znajduje się ekspozycja Muzeum Poważskiego w Żylinie (Považské múzeum v Žiline), a uwagę przyciągają także regularne imprezy kulturalne czy nocne zwiedzanie.

Bezpośrednio w Strečne znajduje się wystarczająca liczba obiektów noclegowych. Znajdziecie tu hostele lub pensjonaty. Innymi miejscowościami w pobliżu Strečna, w których możecie wypoczywać, są na przykład Varín czy Vrútky. Wystarczy wybrać i budzić się z wielowiekowymi murami tuż nad sobą. Hrad Strečno to oferuje i wiele więcej, wystarczy przyjechać i się przekonać.

Nasz kraj jest pełen licznych zamków, znanych, mniej znanych, jak i tych zupełnie nieznanych. Dla wielu z pewnością zupełnie nieznany jest również Ľupčiansky hrad. Mimo że leży zaledwie kilka kilometrów od miejscowości Banská Bystrica, niewielu turystów o nim wie. Południowa strona pasma Nízke Tatry jest ogólnie pomijana. Spróbujcie to zmienić, wybierzcie się do miejscowości Slovenská Ľupča i przekonajcie się, że nie będziecie żałować.

W miejscu obecnego zamku stał pierwotnie drewniany gród. W 1241 roku na nasze terytorium wtargnęli Tatarzy i zdobyli stare drewniane zamki. Te murowane odparły ich atak. Tym zainspirowali się również budowniczowie obiektu Ľupčiansky hrad i w 1250 roku wznieśli nowoczesny kamienny zamek.

Zamek miał istotne położenie obronne i chronił drogi dojazdowe do znanych miast górniczych. Najsłynniejszymi są z pewnością Banská Bystrica i Banská Štiavnica. Ciekawostką jest fakt, że zamek został uszkodzony przez nietypowy żywioł. Pożary były w owym okresie powszechne, jednak zamek w miejscowości Slovenská Ľupča został uszkodzony przez coś innego, trzęsienie ziemi. Nawiedziło ono region w 1443 roku i bardzo zniszczyło również sam zamek nad rzeką Hron. Po pracach naprawczych nastąpiło kilka przebudów, a za najważniejszą odpowiada Pavol Rubigall, który rozpoczął ją w 1572 roku.

Po tym okresie zamek doświadczał niezwykle częstych zmian właścicieli. Był regularnie zdobywany, plądrowany i wciąż rządził nim ktoś inny. Od 1707 roku stacjonował tu austriacki garnizon wojskowy, a zarazem mieściło się więzienie. Od drugiej połowy XIX wieku znaczenie zamku spadło. Wybuchł w nim požiar i służył do innych celów. Mieścił się tu sierociniec, szkoła, zakład poprawczy dla nieletnich czy szkoła zawodowa. Zamek jest jednak narodową pamiątką kultury i znajduje się w dobrze zachowanym stanie. Kryje w sobie wiele niespodzianek, z których jedną jest korytarz ewakuacyjny z dna studni zamkowej o głębokości ponad 60 metrów. Unikatem jest również lipa rosnąca na dolnym dziedzińcu. Miejscowi nazywają ją Korvínova lipa, a jej wiek szacuje się na 700 lat, co czyni ją jedną z najstarších lip w Europie Środkowej.

Obecnie zamek, również dzięki kompleksowej rekonstrukcji, znajduje się w wyjątkowo dobrym stanie. W latach 90. znajdował się pod zarządem instytucji Krajský pamiatkový ústav, a od 2002 roku jego właścicielem jest firma Železiarne Podbrezová. Również dzięki nietypowemu właścicielowi zamek otrzymał drugą szansę. Przeprowadzono znaczące prace rekonstrukcyjne i zamek został udostępniony dla zwiedzających.

Miejscowość Slovenská Ľupča ma w swojej okolicy wiele ciekawych miejsc. Odpoczniecie w uzdrowisku Brusno, a w niedawną historię zajrzycie w muzeum Múzeum SNP w miejscowości Banská Bystrica. Poznacie bogatą przeszłość górniczą, a to wszystko w atrakcyjnym otoczeniu regionu Horehronie. Przyjemnym dodatkowym atutem jest ciche i przytulne zakwaterowanie, czy to w pensjonatach, czy też na kwaterach prywatnych. Ta forma wypoczynku cieszy się w ostatnim czasie ogromną popularnością ze względu na komfort i spokój, które zapewnia. Przyjedźcie wypróbować ją do miejscowości Slovenská Ľupča.