Grody Južné Slovensko

Co mają wspólnego Kriváň i Bratislavský hrad? Oba uważane są za nasze symbole narodowe. Przedstawiamy Państwu kolejny z nich. Jest nim hrad Devín, dumnie wznoszący się na wysokiej skale.

Znajduje się kilka kilometrów na zachód od naszej stolicy, miasta Bratislava. Pod zamkiem leży miejscowość Devín. Ze skały zamkowej roztacza się piękny widok na szeroką okolicę, pobliskie pogranicze austriackie, a przede wszystkim na ujście dwóch wielkich rzek, Morava i Dunaj.

Wzgórze zamkowe wyróżniało się strategicznym położeniem głównie dzięki ujściu dwóch wspomnianych rzek. Wykorzystali to Celtowie, a później także Rzymianie. Cesarstwo Rzymskie i jego granica dotarły aż do rzeki Dunaj, a swoje siedlisko Rzymianie wybudowali właśnie na wzgórzu zamkowym. Później nawiązali do niego dawni Słowianie.

Wzgórze zamkowe miało znaczącą pozycję również podczas słynnej Wielkiej Morawy. Znajdował się tu obronny gród. O samym zamku mówią pierwsze wzmianki pisemne z 1223 roku. Jego ówczesny wygląd jest jednak niezwykle trudny do określenia, ponieważ zamek był wielokrotnie zdobywany, burzony i odbudowywany. Na początku XIV wieku przeszedł wiele zmian właścicieli. Stał się zamkiem królewskim i aby był wygodniejszy dla swoich mieszkańców, stopniowo przebudowywano go w stylu gotyckim. Mimo to nie tracił swojej obronnej funkcji wojskowej, gdyż leżał na zagrożonej granicy węgierskiej.

W 1635 roku zamek trafił w ręce rodu Pálffyovci z Ardedu. W okresie ich panowania zamek przetrwał powstanie antyhabsburskie oraz powstanie Františka II. Rákocziego. W późniejszym okresie ze względu na stan zamku zamieszkiwanie w nim nie było już reprezentacyjne, nie spełniał on również wymogów nowożytnych twierdz. Z tego powodu zamek stał się magazynem i służył celom gospodarczym. Na początku XIX wieku Bratislava oraz część regionu Záhorie popadły w konflikt z francuskimi wojskami napoleońskimi. Mimo że zawarto z nimi rozejm, Francuzi w 1809 roku wysadzili zamek w powietrze.

Z biegiem czasu Devín stawał się coraz bardziej symbolem państwa i pamiątką po Cyrylu i Metodym. W 1932 roku sporządzono umowę kupna-sprzedaży między rodem Pálffyovci a państwem, a następnie w 1935 roku doszło do przejęcia zamku. W 1961 roku zamek został uznany za narodowy zabytek kultury.

Jeśli majestatyczna sylwetka ruin zamkowych podoba się Państwu tak bardzo, że chcą Państwo mieć ją każdego ranka nad głową, nie ma nic prostszego. Sama miejscowość Devín oferuje wiele kwater prywatnych i domków, które zaspokoją potrzeby nawet bardziej wymagających gości. Jeśli nie przeszkadza Państwu dojazd do zamku, warto wybrać inną opcję, nocleg w jednej z dzielnic miasta Bratislava, na przykład Karlova Ves czy w samym obiekcie Staré Mesto. Do miejsca Devín jest stąd tylko krok, a do dyspozycji mają Państwo wszystko: od prostych schronisk turystycznych, przez pensjonaty rodzinne, aż po najbardziej luksusowe hotele. Devín znali już najsłynniejsi szlachcice, a królowie byli zachwyceni jego pięknem. Państwo również będą zachwyceni, jeśli zdecydują się Państwo spojrzeć na świat z góry, z zamku hrad Devín.

Słowacja słynie z mnóstwa podań i tajemniczych opowieści. Niemal każda z nich wiąże się z jakimś zamkiem. Sporo ich jest również na południowej Słowacji, w regionie, o którym powiedziałby to tylko nieliczny.

Jednym z nich jest również zamek Modrý Kameň. Wznosi się on nad miasteczkiem o tej samej nazwie. Znajdziecie je kawałek od granicy z Węgrami, na północ od miasta Veľký Krtíš. Miasteczko ma niespełna ponad 1500 mieszkańców. Myślicie, że pomyliliśmy się, mówiąc o Modrom Kameni jako o mieście? Nie! To słowacki unikat, najmniejsze miasto na Słowacji.

Zamek ma bardzo długą historię. Jego budowa rozpoczęła się w 1137 roku. Do 1290 roku jego dzieje są stosunkowo niejasne, potem do władzy doszedł ród Balašovcov. To on miał decydujący głos na zamku przez niemal całą historię budowli. Ich rządy na chwilę przerwał Matúš Čák Trenčiansky, który władał niemal wszystkimi znanymi słowackimi zamkami.

Zamek przeszedł kilka przebudów, ale tylko niektóre z nich były znaczniejsze. Pierwsza wielka przebudowa rozpoczęła się w 1609 roku. Modrý Kameň zyskał renesansowy wygląd po tym, jak opuścili go Turcy, którzy przez pewien czas stacjonowali na zamku. Kiedy go opuszczali, pan zamku Žigmund Balaša pragnął zostać księciem siedmiogrodzkim i aby pokonać konkurencję, połączył siły z Turkami. To jednak nie skończyło się dobrze – wojska królewskie zdobyły jego zamek, a on wylądował w więzieniu za zdradę.

W 1683 roku zamek doświadczył kolejnych ataków i został mocno uszkodzony. Naprawa byłaby już zbyt kosztowna, więc właściciele pozostawili zamek jego własnemu losowi. W ten sposób rozpoczęła się nowa historia ruin. Na pozostałościach fundamentów dawnego zamku właściciel Gabriel Balaša zaczął budować barokowy pałac. Wznoszono go jednak tylko po jednej stronie dziedzińca, podczas gdy druga pozostała niezagospodarowana. Ponieważ nie była zbytnio wykorzystywana, przekształcono ją w ogród przynależący do pałacu. Ostatnia właścicielka z rodu Balašovców sprzedała zamek państwu w 1923 roku.

Od tamtej pory jest on własnością państwa. Chociaż wciąż mówimy o zamku Modrý Kameň, nie spodziewajcie się klasycznej warowni. Znajdziecie tu raczej pałac otoczony pozostałościami fundamentów zamkowych. W pomieszczeniach pałacu na pewno nie będziecie się nudzić. Znajdzie się tu coś dla miłośników zabawy, którzy uwielbiają opowieści i baśnie, ekspozycja Múzea bábkarských kultúr a hračiek Slovenského národného múzea.

Znalezienie noclegu w pobliżu zamku nie stanowi problemu. Samo miasteczko oferuje kilka możliwości, a jeśli będzie Wam mało, niedaleko znajduje się Veľký Krtíš. Oferuje on stylowe pensjonaty i kwatery prywatne z typową domową atmosferą. Tanie zakwaterowanie znajdziecie również w pobliskiej osadzie domków letniskowych Dolná Strehová, gdzie domki są na każdy gust, a do zamku jest stamtąd zaledwie kilka kilometrów. Zafundujcie sobie również wycieczkę na południe Słowacji, rzadziej odwiedzane, ale przez to tym piękniejsze.