Dukliansky priesmyk

Przełęcz Dukielska (Dukliansky priesmyk) to niemal zupełnie zwyczajna przełęcz górska na wysokości 502 m n.p.m., która jednak dzięki operacji karpacko-dukielskiej stała się całkowicie niezwykła. Znajduje się pomiędzy szczytami Kýčera i Brdo, w północnej części Laboreckej vrchoviny, na granicy słowacko-polskiej. Nazwę przełęcz zawdzięcza niedalekiemu polskiemu miastu Dukla.

Dzieje przełęczy nie są jednak wcale zwyczajne, wręcz przeciwnie. Teren tego Wojskowego Muzeum Przyrodniczego jest często nazywany „Doliną Śmierci” i przypomina jeden z najkrwawszych rozdziałów naszej historii. Walki, które toczyły się tu podczas II wojny światowej, pochłonęły życie dziesiątek tysięcy żołnierzy radzieckich i czechosłowackich. Przy wejściu do tej naznaczonej tragedią doliny przechodzi się obok dwóch zakleszczonych w sobie czołgów, które są symbolem przewagi Armii Czerwonej nad faszystowskim złem.

Dominantą przełęczy jest wysoki na 28 m Pamätník československému armádneho zboru, który w 1949 roku wzniesiono według projektu architekta Jozefa Grusa. Integralną częścią pomnika są brązowe tablice z nazwiskami 1 265 poległych żołnierzy należących do 1. Czechosłowackiego Korpusu Armijnego. Pomnik wraz z cmentarzem wojskowym tworzy rozległe muzeum wojskowe. Na jego terenie zwiedzający mogą obejrzeć kilkadziesiąt sztuk ciężkiego sprzętu bojowego, w tym samoloty, odtworzone stanowiska ogniowe artylerii, bunkry w okolicznych lasach oraz inne zabytki militarne. W miesiącach letnich dla odwiedzających dostępna jest również wysoka na 52 m wieża widokowa, zbudowana dokładnie w miejscu, w którym znajdował się punkt obserwacyjny Ludvíka Svobody.

Dukliansky priesmyk jest znana wśród turystów także z tego, że w tych miejscach rozpoczyna się Cesta hrdinov SNP. Jest to najważniejsza, a zarazem najdłuższa (ponad 700 km) magistrala turystyczna w poprzek Słowacji, ciągnąca się od Duklianskeho priesmyku aż po Bradlo na Štefánikovej mohyle. Jej przejście zajmuje od 26 do 28 dni.

Na Dukliansky priesmyk można dotrzeć z miejscowości Svidník, drogą asfaltową przez Ladomirovú, Hunkovce, Krajnę Poľanę, Nižný Komárnik oraz Vyšný Komárnik. Przełęcz jest między innymi ważnym węzłem szlaków turystycznych. Schodzą się tu czerwony szlak z Porubského sedla na wschód wzdłuż granicy państwowej, czerwony szlak wzdłuż Cesty hrdinov SNP do wsi Medvedie oraz dwa kolejne szlaki turystyczne dochodzące z Polski.

Jeśli rozbudziliśmy Waszą ciekawość i wybieracie się z wizytą na Duklę oraz w okoliczne góry, zalecamy spędzenie tu kilku dni. Znajdźcie nocleg w pobliżu Duklianskeho priesmyku, aby już wczesnym rankiem wyruszyć na zwiady okolicy lub na dłuższe wędrówki. Inspirację na udany pobyt znajdziecie także na stronach zakwaterowanie Kapišová, zakwaterowanie Ladomirová lub zakwaterowanie Hunkovce. Piękna okolica wręcz zachęca do włożenia butów trekkingowych i wyruszenia na wędrówki lub odkrywania ciekawej historii tego pięknego regionu.