Zabytki techniczne Trnavský kraj

Jazda kolejką Lesná železnica Katarínka to atrakcja dla osób w każdym wieku. Znajduje się ona w pobliżu miejscowości Naháč, lecz leży na terenie obrębu ewidencyjnego miejscowości Dechtice. Warto zaplanować wycieczkę w pasmo górskie Malé Karpaty i miło spędzić czas.

Ta kolej wąskotorowa służyła dawniej do transportu drewna z okolicznych lasów bezpośrednio do fabryki chemicznej. Las stanowił wówczas własność hrabiego Jozefa Pálffy'ego. Na jego polecenie wybudowano wtedy fabrykę chemiczną wraz z kolejką leśną. Działała ona wprawdzie tylko przez kilka lat, ale grupa pasjonatów z osady leśnej w 1997 roku ponownie ją uruchomiła. Sama kolejka nie jest bardzo długa. Jej trasa liczy około 600 metrów. Ponieważ została odnowiona, nie odzwierciedla dokładnego przebiegu torów z tamtego okresu. Obecnie znajduje się głębiej w górach, w pobliżu chętnie odwiedzanej przez turystów atrakcji, jaką jest Zrúcanina Kláštora svätej Kataríny. Między innymi z tego powodu otrzymała nazwę, którą się szczyci. Przejazd historycznym pociągiem osobowym lub obserwowanie, jak kursuje lokomotywa kopalniana z wagonami różnych typów, stanowi niezapomniane wrażenie dla każdego. Na własne oczy można zobaczyć wagon towarowy do przewozu wapienia, wagon osobowy z hamulcem oraz ten o nazwie Pionierak.

Jeśli zdecydują się Państwo na przejażdżkę tą kolejką, warto wcześniej upewnić się, czy jest ona czynna. Wsiąść można w zajezdni i rozkoszować się urokliwym klimatem stukającego pociągu, wydającego od czasu do czasu sygnały ostrzegawcze na wąskich torach. Być może Państwa pociechy zmęczą się na tyle, że chętnie znajdą Państwo nocleg w pobliżu kolejki Lesná železnica Katarínka.

W okolicy oprócz przejażdżki można zobaczyć wspomnianą atrakcję Zrúcanina Kláštora Katarínka. Chłonięcie atmosfery otaczającej przyrody podczas pieszej wędrówki do tej atrakcji w miejscowości Dechtice jest wspaniałym doświadčenim. Rodziny ze starszymi dziećmi docenią zapewne jeden z pałaców znajdujących się w okolicy. Z kolei na kąpielisku Kúpalisko Dobrá Voda ochłodę znajdą nie tylko pary. Wszystko to, co można robić w okolicy miejscowości Dechtice, a także wszelkie propozycje noclegów w miejscowości Dechtice znajdą Państwo na naszym portalu MegaUbytovanie.sk.

Vodný mlyn Jelka, pod inną nazwą Némethov mlyn, jest usytuowany w miejscowości Jelka, nad brzegiem rzeki Malý Dunaj. Jest to pierwotnie młyn wodny pływający (łodziowy), który w 1905 roku został przebudowany na młyn kołowy. W regionie uważany jest za ciekawy zabytek, ponieważ posiada trzy kondygnacje. Młyn w miejscowości Jelka jest ekspozycją muzeum Vlastivedné múzeum v Galante.

Lokalizacja, w której się znajduje, była odpowiednia dla młynów wodnych. W 1866 roku nad rzeką Malý Dunaj znajdowało się około 37 młynów, z czego w miejscowości Jelka były 4. W 1902 roku było ich tu już 7, a ich nazwy pochodziły od właścicieli. Némethov mlyn, który był pierwszy w kolejności w kierunku z góry, jest obecnie udostępniony zwiedzającym. Pierwsza wzmianka o nim datowana jest na 1894 rok.

W przeszłości młyny pełniły funkcję gospodarczą. Charakter techniczny młynów z czasem utrudniał jednak rozwój procesu mielenia, a ich lokalizacja kolidowała z żeglugą. W 1885 roku przyjęto ustawę wodną, na mocy której zlikwidowano młyny wodne naruszające przepisy policyjne dotyczące bezpieczeństwa żeglugi. Doszło do przebudowy młyna na kołowy. Przebudowa trwała od 1900 roku, a młyn wznowił mielenie w 1906 roku. Mielono w nim przeważnie żyto, a według opowieści dawnego właściciela przychodzili tu gospodarze, aby zmielić zboże na mąkę lub kaszę. Młyn pracował do 1951 roku.

Dominantą młyna jest drewniany budynek młyński. Urządzenia technologiczne młyna składają się z trzech układów. Układ napędowy tworzy łopatkowe koło wodne dolnobierne. Układ przekładniowy tworzy główne koło zębate oraz kolejna para kół, a ruch obrotowy przenosił zębnik stożkowy. Trzeci układ roboczy, czyli mielący, tworzy technologia, w której każdy element odpowiadał za prawidłową pracę młyna.

Do młyna można dotrzeć drogą z miejscowości Jelka w kierunku Dunajská Streda. Przy młynie znajduje się skansen, który przybliża rolniczą przeszłość gminy Jelka. W pobliżu dostępne są również punkty gastronomiczne oraz miejsce na kemping lub zakotwiczenie łódek.

Młyny wodne należą do historii południowych regionów Słowacji. Zakwaterowanie można zarezerwować w pobliżu młyna wodnego w miejscowości Jelka lub w powiecie Galanta i wyruszyć śladami przodków. Kiedyś młyny regularnie mielono. Być może podczas wycieczki spotkacie lokalnych mieszkańców, którzy pamiętają opowieści z tego okresu z opowiadań swoich pradziadków.

Znane miasto trdelników i zazvorników Skalica słynie z tego, że na jego terenie stało wiele młynów. Jednym z nich jest Mlyn bratov Pilárikových, który pierwotnie był małym młynem wodnym przy dolnej bramie miejskiej. Pierwotna budowla była w złym stanie technicznym, dlatego bracia zdecydowali o jej wyburzeniu. W 1927 roku odebrano nowo wybudowany, trzypiętrowy młyn z napędem elektrycznym.

Ten doskonale zachowany zabytkowy obiekt techniczny można zwiedzać w sezonie głównym od maja do września w godzinach otwarcia, natomiast w pozostałych miesiącach roku należy uzgodnić wejście z wyprzedzeniem. Ekspozycja będzie interesująca dla całej rodziny. Czas zatrzymał się tu w okresie międzywojennym Republiki Czechosłowackiej. Teren przemysłowy zachował tę niezamienną patynę, a jego elementy odkrywają fragment naszej historii.

Przez dziesięciolecia bracia mielili w nim mąkę z różnych zbóż, wytwarzając nawet kaszę i kaszkę mannę. W 1939 roku napęd młyna zmieniono na gazowy, a jego pracy nie przerwała nawet II wojna światowa, ponieważ mielono tu mąkę dla całego wojska i instytucji państwowych. Nadeszły jednak trudniejsze chwile, gdy w 1951 roku młyn musiał zostać przekazany w ramach nacjonalizacji, a bracia Pilárikovi stracili cały swój majątek. Ciekawostką był fakt, że przedsiębiorstwo państwowe oprócz mąki mieliło w młynie także tworzywo sztuczne PVC. W 1962 roku budynek młyna został definitywnie zamknięty, a jego działalność zakończona. Bracia odzyskali swój majątek dopiero po rewolucji w 1989 roku, kiedy w ramach reprywatyzacji odzyskali młyn. Bardzo ładny gest wykonało miasto Skalica w 2004 roku, odkupując młyn i zachowując jego świetność w postaci ekspozycji muzealnej. Do autentyczności zabytku i jego wnętrz przyczynił się również dawny, zaangażowany pracownik młyna.

Po Vaszok wizycie w tym wyjątkowym miejscu nie śpieszcie się do domu, region Záhorie jest gotowy, aby poznać go bliżej. Noclegi w pobliżu obiektu Mlyn bratov Pilárikových znajdziecie bez trudu. Domy letniskowe i pensjonaty w regionie Záhorie mają swoją tradycję. Przesympatyczni właściciele chętnie Vas powitają i z pewnością doradzą propozycje wycieczek. W miejscowości Skalica stało pierwotnie 9 młynów, z czego jeden wiatrak, który niestety się nie zachował. Nie bądźcie jednak smutni, w pobliskiej miejscowości Holíč znajdziecie jeden piękny obiekt. Veterný mlyn pri Holíči to jedyna budowla młyna wiatrakowego, która zachowała się na Słowacji. Nie omijajcie również kompleksu Holíčske Megality oraz majestatycznego obiektu Holíčsky zámok. Przyjemny spacer czeka na Vas przy stawach Skalické rybníky, a latem można świetnie spędzić czas na kąpielisku kúpalisko Skalica - Zlatnícka dolina. Podczas Vaszego urlopu na Słowacji na każdym kroku będzie Vam towarzyszyć zapach świeżo pieczonych skalickich trdelników.