Zabytki Spiš

Kláštorisko to ruiny gotycznego klasztoru zakonu kartuzów z XIII wieku, które można znaleźć podczas wędrówek po Spiszu, w pięknym otoczeniu Słowackiego Raju (Slovenský raj). Obiekt jest znany również pod nazwami Skala útočišťa czy Strážny vrch. Znajduje się na wysokości 760 m n.p.m. w granicach administracyjnych miejscowości Letanovce. Razem z obszarami Čingov i Podlesok Kláštorisko należy do najważniejszych ośrodków północnej części Słowackiego Raju.

Akt założycielski klasztoru datuje się na grudzień 1299 roku. Znaleziska archeologiczne potwierdzają, że znajdowało się tutaj grodzisko jeszcze z czasów kultury łużyckiej. Według legendy klasztor jest karą za śmierć prepozyta krzyżowców w Chmeľovie. Miał go zabić magister Kokoš z wpływowej rodziny Brezovickich, który za karę i swoje odkupienie z tak krwawego przestępstwa musiał założyć sześć klasztorów. Udało mu się jednak założyć tylko dwa. Według niektórych historyków za jego powstaniem stoi jednak coś innego.

Płaskowyż Kláštorisko miał bardzo ważne położenie strategiczne. Rozpościera się z niego widok na całą Kotlinę Spiską (Spišská kotlina) oraz jej okolicę. Właśnie dlatego jako swoje schronienie wybrali go mieszkańcy już w późnej epoce brązu (XI wiek p.n.e.), a następnie w starszej epoce żelaza (600 lat p.n.e.) wzniesiono w tym miejscu rodzaj twierdzy. W czasach najazdów tatarskich na Węgry nastały dla zwykłych ludzi nędza, głód i cierpienie. Mieszkańcy Spisza starali się ratować swoje dzieci i żony przed okrucieństwem Tatarów. Historycy przypuszczają, że właśnie ludzie, którzy ukryli się na skale i w ten sposób przetrwali najazd tatarski, wznieśli w tym miejscu prowizoryczny drewniany kościółek. Za murami wybudowano później klasztor, jako podziękowanie za ocalenie życia.

Jako pierwsza powstała kaplica na północ od kościoła, później wykorzystywana jako kapitularz. Przestrzeń na południe od prezbiterium służyła mnichom jako zakrystia. Po całym obwodzie dziedzińca wzniesiono wielki krużganek klasztorny. Wzdłuż niego znajdowały się cele mnichów oddzielone murkami. Do wielkiego krużganka w części południowo-wschodniej przylega mały krużganek klasztorny, który stoi naprzeciwko pomieszczeń wspólnych. Właśnie dla zakonu kartuzów taki układ krużganków jest specyficzny, ponieważ łączy w sobie ich wymóg życia w samotności, milczeniu i surowej ascezie. Złoty okres funkcjonowania klasztoru przypadł na przełom XIV i XV wieku.

Pod koniec XV wieku życie klasztoru naznaczone było jednak spustoszeniem związanym z niszczycielskim pożarem. Obiekt był atakowany przez husytów, a później przez braciszków (bratríci), którzy znaleźli swoje schronienie na Marcelovym hradzie. Skutkowało to przeniesieniem wspólnoty mnichów do Lewoczy (Levoča), gdzie wybudowali nowy klasztor i przebywali w nim przez krótki czas. Dzięki powrotowi mnichów klasztor w miejscowości Letanovce doczekał się renowacji w 1478 roku. Przeprowadzono nie tylko niezbędne naprawy, ale również różne modernizacje, powstały niektóre zmiany architektoniczne. W 1517 roku w jego południowej części wybudowano hospicjum. Resztę historii klasztoru naznaczyły zmiany polityczne, zastawianie majątków miastu Kieżmark (Kežmarok), a także złupienie przez rycerza rozbójnika Mateja Baša. W 1543 roku klasztor na mocy zarządzenia Kapituły Generalnej został opuszczony i zburzony.

Do klasztoru można dotrzeć pieszo z Hrabušic – Podleska przez Prielom Hornádu lub z Čingova przez Tomášovský výhľad. Bardziej odważni mogą wybrać się również przez osadę w Letanovciach. Obiekt jest dostępny przez cały rok, latem dla zainteresowanych dostępny jest również przewodnik fachowy. Cały obszar Kláštoriska jest bardzo popularnym celem turystycznym. Znajduje się tu nawet symboliczny cmentarz z wystawionymi dziełami sztuki młodych artystów ze Spisza. Ekspozycja przypomina osobistości, które przyczyniły się do rozwoju parku narodowego, a także życie tych, którzy zginęli właśnie w Słowackim Raju.

Niezależnie od tego, czy interesuje Cię historia klasztoru, czy przyciąga Cię turystyka w Słowackim Raju, jesteś we właściwym miejscu. Zarezerwuj nocleg w pobliżu Kláštoriska na stronie noclegi Letanovce i przyjedź podziwiać nie tylko piękno tego zabytku, ale także znany Letanovský mlyn czy któryś z wodospadów w Letanovciach.

Odwiedzili już Państwo kiedyś miasto Kežmarok? Jeśli nie, warto odkryć z nami fragment jego bogatej historii. Przedstawiamy Państwu obiekt Kežmarská radnica, który należy do znaczących zabytków historycznych miasta. Od XV wieku znajduje się w samym centrum placu Hlavné námestie. Jednak czy wiedzieli Państwo, że pierwotny ratusz stał na jednej z najstarszych ulic miasta Kežmarok, w miejscu zwanym Starý trh?

Po najeździe husytów w 1433 roku, kiedy miasto częściowo spłonęło, centrum przeniesiono w inną część, gdzie powstał nowy plac. Nowy ratusz postanowił wznieść w 1461 roku Juraj ze Spišskej Soboty. Budynek po wielkim pożarze w pierwszej połowie XVI wieku został znacznie uszkodzony i wymagał odbudowy. Mistrz Kuntz z miasta Kežmarok w latach 1541–1555 przebudował go ze stylu gotyckiego na renesansowy, zachowując przy tym jego pierwotny charakter. Później do budynku ratusza dobudowano wieżę. Obecny wygląd i drugie piętro Kežmarská radnica uzyskała po pożarze, który w 1922 roku podpalili dwaj mieszkańcy miasta.

Pod budynkiem znajduje się stara piwnica, z której w przeszłości wypływały źródła wody. Przekazy głoszą, že stąd prowadzi ewakuacyjny korytarz podziemny z ratusza. Budynek ratusza stanowi część miejskiego rezerwatu zabytków w miejscowości Kežmarok. 4 grudnia 1981 roku został wpisany na listę zabytków Słowacji. Obecnie ratusz jest siedzibą urzędu miasta.

Poznajcie Państwo również inne atrakcje i zabytki historyczne w miejscowości Kežmarok. Zachęcamy do odwiedzenia obiektu Kežmarský hrad, gdzie znajdują się ekspozycje broni, średniowiecznej apteki czy pojazdów historycznych. Baza noclegowa w pobliżu obiektu Kežmarská radnica dostępna jest na naszej stronie internetowej w sekcji zakwaterowanie Kežmarok. Wycieczka do parku rozrywki Aquafun Park Veľká Lomnica może być propozycją dla rodzin z dziećmi, ze względu na baseny zewnętrzne oraz atrakcje rekreacyjne. Życzymy udanego wypoczynku.

Dominantą parku zdrojowego we Vyšných Ružbachoch jest Biely dom hrabiego Zamoyskiego, który wznosi się na skalnym klifie. Jego fasada jest wykuta z białego trawertynu i architektonicznie przypomina pałac w Monte Carlo. Przyjdźcie usiąść na jego tarasie i odpocznijcie przy filiżance pysznej herbaty. Przy okazji chłońcie wspaniałą atmosferę uzdrowiska i spokój, który emanuje z tego pięknego miejsca.

Polski hrabia Andrej Zamoyski był nie tylko właścicielem zamku Ľubovniansky hrad, ale należało do niego również miasteczko uzdrowiskowe i kamieniołom białego wapienia. Stał się on materiałem budowlanym do wzniesienia Bielego domu. Kiedy hrabia Andrej Zamoyski zmarł, jego syn Jan został jego prawowitym spadkobiercą. Jan Zamoyski wkrótce ożenił się z hiszpańską księżniczką koronną Izabelą de Bourbon i dzięki połączeniu tych dwóch rodów szlacheckich doszło do nadzwyczajnego rozwoju uzdrowiska Kúpele Vyšné Ružbachy.

Na kopcu trawertynowym, według projektu architekta Kesselbauera, powstał w 1931 roku ekskluzywny budynek z restauracją, utrzymany w stylu biedermeier. Jego nazwa wywodzi się od białych trawertynowych fasad. Na fasadzie budynku do dziś widnieją dwa herby – szlacheckiego rodu Zamoyskich oraz królewskiego rodu Bourbonów.

Wewnątrz Bielego domu znajdowała się restauracja, nocny bar, duża kawiarnia z tarasem oraz boczne saloniki, które służyły jako kasyno i sala bilardowa. Głównym wydarzeniem towarzyskim sezonu letniego w tamtych czasach był Anna bál, na którym spotykała się szlachta węgierska i polska.

Obecnie Biely dom służy jako miejsce wspólnego wyżywienia gości uzdrowiskowych i okazjonalnie jest wynajmowany na różne imprezy towarzyskie, takie jak koncerty czy wesela. Vyšné Ružbachy skrywają w sobie ogromny kawałek historii. Odkryjcie leczniczą moc uzdrowiska Kúpele Vyšné Ružbachy, którego historia sięga aż XVI wieku.

Pozwólcie sobie na spacer po parku zdrojowym, w którym zasadzono mnóstwo kwiatów i drzew, a śpiew ptaków przerywa jedynie szum górskich źródeł. W okresie letnim przyjemnie ochłodzą Was baseny kąpieliska termalnego Termálne kúpalisko Izabela. Możecie wykąpać się również w unikalnym naturalnym trawertynowym jeziorku, które miejscowi nazywają „kraterem”.

Jeśli taka wizja Was kusi, nie wahajcie się i zarezerwujcie swój wymarzony urlop we Vyšných Ružbachoch jeszcze dziś. Mnóstwo wysokiej jakości zakwaterowania w pobliżu Bielego domu znajdziecie na naszej stronie ubytovanie Vyšné Ružbachy. Podczas pobytu zaplanujcie wycieczki po okolicy i poznajcie inne świetne atrakcje w pobliżu. Życzymy Wam pięknego pobytu pełnego wyjątkowych wrażeń.