Zabytki techniczne Pliešovce

W przypadku, gdy decydujecie się, dokąd wybrać się na wycieczkę w powiecie krupina, polecamy odwiedzić Pevnosť Bzovík. Znajdziecie ją stosunkowo łatwo w obrzeżnej części wsi Bzovík. Wieś leży około 4 km od miasta Krupina, na Płaskowyżu Krupińskim. Pierwotnie była miasteczkiem ziemskim z prawem do organizowania targów i jarmarków.

Do twierdzy dotrzecie wygodnie samochodem. Wystarczy, że przy kościele skręcicie w kierunku miejscowości Uňatín, a następnie na drugim skręcie w lewo. Po około 400 m dojedziecie do małego parkingu, na którym możecie zostawić swój samochód. Wejście do twierdzy jest oddalone od parkingu o około 50 m.

Pevnosť Bzovík jest niestety zamknięta, ale po uzgodnieniu z pracownikami urzędu gminy możecie umówić się na wejście do wnętrza obiektu. Z pewnością warto to zrobić. Chodzi bowiem o jedną z dwóch najcenniejszych sakralnych zabytków romańskich na Słowacji. Być może nasunie Wam się pytanie: zabytek sakralny i twierdza? Tak, właśnie tak jest. Wynika to z kontekstu historycznego.

Pevnosť Bzovík została wybudowana w drugiej połowie XII wieku jako klasztor benedyktynów poświęcony pierwszemu króli Węgier Stefanowi. Około 1180 roku klasztor przejęli premonstratensi. Bazę obiektu stanowił dwuwieżowy kościół romański, do którego w XV wieku dobudowano kaplicę gotycką oraz budynek klasztoru z dziedzińcem arkadowym i krużgankiem. Klasztor wkrótce stał się największym gospodarstwem w regionie górnego Hontu. W XV wieku stał się celem najazdów tureckich. Z tego powodu został otoczony murem obronnym z 4 basztami narożnymi, wewnętrznym gankiem strzeleckim oraz strzelnicami artyleryjskimi. Od zewnętrznej strony budowlę otaczały głębokie fosy.

Z opisanych budowli do dzisiejszych czasów niestety niewiele się zachowało. Powtarzające się pożary i przebudowy znacznie uszkodziły to miejsce. Dzieła zniszczenia dopełniła II wojna światowa oraz miejscowi mieszkańci, którzy potrzebowali kamienia z rozpadających się murów jako materiału budowlanego. Najlepiej zachowaną częścią pozostałej budowli jest mur obwodowy z baštami oraz kaplica gotycka. Mimo że twierdza jest w zasadzie ruiną, wciąż jest co odkrywać. Uważne oko odwiedzającego, który ma przynajmniej trochę wyobraźni, przeniesie Was jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki o kilka wieków wstecz w przeszłość. A dzięki tablicy informacyjnej przy wejściu możecie dowiedzieć się więcej o faktach historycznych.

Po zwiedzeniu twierdzy macie możliwość odwiedzenia ekspozycji niedalekiego muzeum w Kaštieli vo Svätom Antone lub odświeżenia się w wodach Kúpaliska Tepličky Krupina. Miłośnicy przyrody docenią możliwość odwiedzenia Malého lub Veľkého Studenskiego jeziora, a wyznawcy pięknych widoków chętnie wejdą na kamienną wieżę widokową Vartovka.

Region z pewnością ma coś do zaoferowania także wymagającym odwiedzającym. Jeśli i Wy należycie do poszukiwaczy lokalnych atrakcji, zaplanujcie swój pobyt na kilka dni. W takim przypadku możecie docenić ofertę naszych obiektów noclegowych i zarezerwować nocleg w pobliżu Pevnosti Bzovík. Do wyboru macie chatki i domki letniskowe Bzovík lub możecie spokojnie wynająć również przytulny apartament. Pełną ofertę znajdziecie na naszym ulubionym słowackim portalu noclegowym.

Jeśli i Wy należycie do fanów pociągów, polecamy Wam wybrać się na wycieczkę śladami historycznego pociągu we Vígľaši. Oryginalny zabytek kolei leśnej znajduje się w małej wiosce Vígľaš, pomiędzy miastem Detva a Zvolen. Bardzo dobrze zachowana część składu pociągu oraz kilka metrów samej trasy są dostępne dla zwiedzających przez cały rok. Znajduje się on tuż przy głównej drodze, z pewnością go nie miniecie. Nie płaci się żadnego wstępu, więc możecie przyjechać w każdej chwili i podziwiać tę niezwykłą atrakcję.

Kolej leśna służyła do transportu pozyskanego drewna i pierwotnie prowadziła z Poľany do Vígľaša. Jej budowę rozpoczęto w 1904 roku, a rok później ukończono pierwszy odcinek do tartaku w Oczowej. Cała trasa została ukończona w 1907 roku i miała 26 kilometrów długości. Początkowo kolej obsługiwana była przez wóz konny, później wyposażono ją w lokomotywę parową. Ostatecznie postęp techniczny umożliwił również wykorzystanie lokomotywy spalinowej.

Podczas II wojny światowej pociąg pełnił kolejną szacowną funkcję. Zaopatrywał bowiem partyzantów ukrywających się w okolicznych górach. Dziś z całej kolei zachował się tylko krótki odcinek, ale nadal możecie podziwiać parowóz U175 48, wagon osobowy, platformę oraz cztery wagony kłonicowe. Historyczny pociąg we Vígľaši stał się w ten sposób cennym zabytkiem kolei leśnej, a także wdzięcznym obiektem do wspaniałych zdjęć artystycznych.

Wycieczkę polecamy połączyć z innymi atrakcjami w okolicy. Znajdźcie nocleg w pobliżu historycznego pociągu we Vígľaši i odwiedźcie ruiny Vígľašského zámku, które wznoszą się nad brzegiem rzeki Slatina. Zaledwie kilka minut jazdy samochodem znajduje się ciekawy Kameňolom pod Ježovou. Wycieczkę można łatwo połączyć z wizytą w mieście Zvolen, gdzie polecamy odwiedzenie Zvolenského hradu lub Arboréta Borová Hora. Jeśli zatęsknicie za zabytkami techniki, w drodze czeka na Was kolejny unikat, pociąg pancerny Hurban. Okolica oferuje naprawdę wiele ciekawostek, które warto zobaczyć. Spakujcie plecaki, weźcie aparaty i wybierzcie się na wycieczkę, śmiało możecie nawet pociągiem.