Wodospady w Niskich Tatrach

Vajskovský vodopád opada na toku Vajskovského potoka, który przepływa przez jedną z najpiękniejszych dolin Nízkych Tatier. Jest nią Vajskovská dolina. Oferuje ona wiele atrakcyjnych możliwości turystyki pieszej, rowerowej, pływania łódką po jeziorze oraz pięknych spacerów po cichym lesie. Jeden z nich doprowadzi Was także do 9-metrowego Vajskovského vodopádu, który znajduje się na wysokości 1 200 m n.p.m. Dolina jest atrakcyjna przez cały rok, a jej zaletą jest to, że nie jest przepełniona turystami, ponieważ leży poza głównymi szlakami turystycznymi.

Wodospad jest piękny o każdej porze roku, jednak jak każdy inny, najbardziej wyrazisty jest w okresie po obfitych opadach deszczu i podczas topnienia śniegu. Co jest dla niego charakterystyczne? Welony wody spadające z wysokości, ich szum oraz piękna, w niektórych okresach wręcz dzika roślinność. Dziewicza przyroda przepięknej Vajskovskej doliny dobrze go chroni i ukrywa. Podczas przechodzenia przez dolinę należy hałasować, ponieważ w tych miejscach w dużej liczbie występują niedźwiedzie. 

Do wodospadu dotrzecie z miejscowości Dolná Lehota. Stamtąd Wasze kroki poprowadzą po 13,5 km długim szlaku turystycznym, który kończy się właśnie przy Vajskovskom vodopáde. Jest to marsz asfaltową drogą, którą opuścicie około 1,5 km od wodospadu. Tam będziecie już kontynuować drogę przez lasek i łąkę. A czy wybierzecie się pieszo, czy będziecie pedałować na rowerze, zależy tylko i wyłącznie od Was. Ze względu na teren trasa zaliczana jest do łatwych. Zdecydowanie polecamy ją pokonać także zimą, kiedy na wodospad roztacza się piękny lodowy widok.

Zwracamy uwagę, że ze względu na poruszanie się po terenie Národného parku Nízke Tatry zabronione jest rozpalanie ognia, biwakowanie czy zbieranie owoców leśnych. Pozostawcie je zwierzętom, a Wy tylko patrzcie wszędzie dookoła, co oferuje Wam nasza piękna matka natura. Oddychajcie świeżym powietrzem, cieszcie się ciszą i dźwiękami lasu. Cała okolica jest piękna, dlatego szkoda byłoby przyjechać tylko na jeden dzień. Znajdźcie odpowiednie zakwaterowanie blisko Vajskovského vodopádu, na przykład na stronie ubytovanie Dolná Lehota lub ubytovanie Krpáčovo i zaplanujcie kilka wycieczek. Zabierzcie ze sobą rodzinę lub przyjaciół, przeżyjecie prawdziwą przygodę.

Brankovský vodopád jest dzięki swojej wysokości 55 m najwyższym wodospadem w Tatrach Niskich. Znajduje się w granicach administracyjnych miasta Ružomberok, w osadzie Podsuchá, w bocznej dolinie Vyšný Brankov, w kraju żylińskim. Wznosi się nad nim szczyt Veľký Brankov, od którego nazwę przejął również wodospad. Znajduje się on na wysokości 775 – 830 m n.p.m. Spada z Kuruckej skaly, formacji skalnej zbudowanej z dolomitów. Od 1980 roku jest narodowym pomnikiem przyrody, znajdującym się w Parku Narodowym Tatry Niskie. Powierzchnia całego Narodowego rezerwatu przyrody Brankovský vodopád wynosi 27,71 ha.

Wodospad powstał dzięki przelewaniu się górskiego potoku przez wapienny próg skalny. Wodospad jest ukryty w dolinie, jednak trasa do niego prowadząca nie jest wymagająca. Można ją niemal nazwać spacerem, pomijając ostatni odcinek, jeśli chcą się Państwo dostać bezpośrednio pod wodospad. Tam, na ostatnich metrach, znajdują się drewniane mostki z barierkami, a tuż pod samym wodospadem także łańcuch.

Przez cały rok należy on do popularnych miejsc wśród doświadczonych turystów, ale jest również przyjemną górską trasą spacerową dla rodzin z dziećmi czy seniorów. Droga do niego zajmuje od pół godziny do godziny, w zależności od Państwa kondycji. Nie jest ona trudna; startują Państwo z parkingu przy głównej trasie między Ružomberkiem a Donovalami i kontynuują podróż oznakowanym zielonym szlakiem turystycznym. Przechodzą Państwo przez malowniczą scenerię przyrodniczą, tworzoną przez zacienioną dolinę otoczoną lasem. Z Ružomberka do wodospadu można dotrzeć również ścieżką rowerową.

Latem wodospad tworzy przejrzysty woal spadającej wody. Widok ten działa uspokajająco. Ze względu na to, że jest on stosunkowo ukryty w dolinie, nie należy oczekiwać od niego dalekich widoków ani dużej ilości przenikającego słońca. O tyle przyjemniejsze jest jednak to ochłodzenie podczas najgorętszych miesięcy w roku. Zimą sceneria całkowicie się zmienia. Wodospad staje się pięknym lodospadem, który jest coraz częściej poszukiwany przez społeczność wspinaczy lodowych.

Oprócz turystów można spotkać tu także poszukiwaczy skarbów. Mówi się bowiem, że niedaleko Brankovskiego vodopádu zbójnik Janosik ukrył swoje skarby. Jak dotąd nikt ich nie znalazł, więc szansa na ich odkrycie wciąż istnieje. Kiedy będą Państwo w Donovalach lub w Ružomberku i będą Państwo przejeżdżać główną trasą, warto poświęcić czas i zatrzymać się w tym miejscu. Będą mogli Państwo odpocząć od prowadzenia samochodu i odkryć kawałek naszej przyrody.

Jeszcze lepszym pomysłem jest zarezerwowanie noclegu w okolicy Brankovskiego vodopádu. Ponieważ w Tatrach Niskich jest wiele możliwości uprawiania turystyki pieszej, aktywnego i pasywnego wypoczynku, czy też wycieczek śladami historii i sztuki, szkoda byłoby nie zostać na kilka dni. Zachęcamy do sprawdzenia strony z zakwaterowaniem w Ružomberku; z pewnością znajdą Państwo odpowiedni nocleg dla siebie oraz swojej rodziny czy przyjaciół.

Predajnianske vodopády znajdują się w obszarze ewidencyjnym wsi Predajná w powiecie Brezno. Kaskadowe wodospady potoku Čelno tworzone są przez dwa cieki – na jednym z nich powstaje próg o wysokości 5 m, natomiast drugi jest o połowę niższy. Od 1991 roku stanowią pomnik przyrody, a teren o powierzchni 11,7 ha znajduje się pod zarządem państwowej ochrony przyrody Poľana. Ochrona obejmuje nie tylko wodospady, ale także rumowiska skalne oraz zachowane zbiorowiska roślinne i zwierzęce, które są istotne z punktu widzenia dydaktycznego, naukowego i ekologicznego.

Powyżej wodospadów turyści znajdą również zabytek techniki. Kelemenov tunel na drodze leśnej jest wyjątkowym obiektem na Słowacji. Powstał w 1928 roku, kiedy wąska droga leśna w dolinie Predajnianske Čelno była dostosowywana do wywozu drewna zaprzęgami konnymi. W jednym miejscu wycięcie drogi w stromym zboczu było niemożliwe, dlatego przebito tunel o szerokości 280 cm. Nazwę nadano na cześć jego twórcy, inż. Vojtecha Kelemena, ówczesnego dyrektora Lasów Państwowych w Banskiej Bystrzycy. W 1971 roku tunel przeszedł przebudowę i został powiększony do wysokości 435 cm, szerokości 440 cm i długości 41,5 m, co umożliwiło przejazd samochodów.

Niewymagającą wycieczkę do obiektu Predajnianske vodopády mogą odbyć również dzieci. Spacer warto zaplanować także zimą, gdy tworzą się tu efektowne lodospady. Do wodospadów prowadzą oznakowane szlaki zarówno z miejscowości Predajná (około 11 km), jak i z miejscowości Lopej (około 9 km). Z wycieczki mogą skorzystać także rowerzyści, którzy dotrą do wodospadów oznakowaną trasą rowerową o nazwie Popod Hrb až na Štopm.

Baza noclegowa w pobliżu obiektu Predajnianske vodopády obejmuje głównie domki i chaty, których można szukać na przykład w miejscowościach Osrblie czy Horná Lehota. Osoby poszukujące apartamentów mogą sprawdzić ofertę w miejscowości Valaská. W przypadku wyboru domków w miejscowości Bystrá blisko znajduje się również Bystrianska jaskyňa.

„Tam, de ze skaly voda padá” to wymowne i powszechnie używane przez miejscowych określenie na Vodopád pod Orlovou. Wodospad ma wysokość 5 m i jest zasilany przez potok Kopanica. Leży na wysokości 1165 m n.p.m. pod Orlovou, majestatycznym szczytem w Nízkych Tatrách. Choć nie należy do najbardziej znanych wodospadów, szczególnie w okresach największego przepływu jest niezwykle efektowny. Kiedy będziesz w okolicy miejscowości Pohorelá, z pewnością warto zaplanować tam wycieczkę.

Całorocznie prowadzi do niego droga po okrężnym szlaku turystycznym ze wspomnianej wcześniej miejscowości Pohorelá. Nie jest to trudna wędrówka. Bez problemu poradzą sobie z nią również rodziny z dziećmi czy seniori. Dużą zaletą szlaku jest otoczenie, przez które się przechodzi. Po drodze otwierają się bowiem widoki na szczyty Nízkych Tatier, Muránsku planinu oraz dolinę Hrona.

Otoczenie wodospadu jest malownicze. Wszędzie pełno skał, zieleni, drzew. Do tego dźwięki spadającej wody i szumiącego potoku, jak z bajki. Podczas marszu warto patrzeć nie tylko wokół siebie, ale także pod nogi. Można bowiem zauważyć korzenie drzew i grzyby, a także żmije zygzakowate, zwłaszcza w cieplejszym okresie. Miejscowi ostrzegają również przed niedźwiedziami, dlatego warto mieć to na uwadze i hałasować w lesie.

Podczas wędrówek po przyrodzie Nízkych Tatier zalecamy zatrzymać się w tym miejscu. Warto zarezerwować nocleg w okolicy Vodopádu pod Orlovou, najlepiej w miejscowości Pohorelá. Zabierz ze sobą rodzinę lub przyjaciół. Przyroda jest piękna, a w dobrej towarzystwie pobyt na łonie natury nabiera innego wymiaru.