Ruiny Košický kraj

Nad miejscowością Slanec, w powiecie Koszyce-okolice, wznosi się zalesione wzgórze z zachowanymi pozostałościami średniowiecznego zamku. Nad ruinami Slanecký hrad dominuje kamienna wieża o nazwie Nebojsa oraz fragmenty murów zamkowych. Elementem architektonicznym jest gotycki ostrołuk w oknie dawnej kaplicy zamkowej. Wzgórze zamkowe oferuje widoki na otaczający teren.

O budowie i pochodzeniu zamku nie zachowały się dokładne wzmianki pisemne. Przypuszcza się, że pierwotny zespół zamkowy wznieśli Abovci na początku XIII wieku. Pierwsze wzmianki pisemne pochodzą z 1281 roku, kiedy na wzgórzu nad miejscowością Slanec stała już okrągła kamienna wieża. Później zamek zdobył król Ladislav IV. W XV wieku zamek uległ zniszczeniu w wyniku pożaru, a do jego odbudowy przyczynił się Ladislav Losonczy. Obwarowania zamku zostały wybudowane w 1601 roku przez jego kolejnych właścicieli z rodu Forgáčovci. W kolejnych latach zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli i ponowne uległ pożarowi podczas walk związanych z Juraj II Rákoci.

Zamek był usytuowany na szczycie stożkowatego wzgórza, które zapewniało naturalną ochronę. Droga dojazdowa prowadziła od strony północnej, skąd obwarowania zamkowe były chronione fosą. Dominantą budowli była wysoka wieża z galerią obronną na szczycie. W wyniku późniejszych przebudów zamek uzyskał charakter pałacu z kaplicą. W pobliżu głównej wieży wzniesiono kolejną okrągłą wieżę, której pozostałości zachowały się do dziś. Cały kompleks był otoczony murami obronnymi o grubości około 140 cm. Dostęp do zamku od XV wieku chroniła baszta umieszczona w cyplu wzgórza.

Pozostałości zamku znajdują się nad otaczającym krajobrazem. Zachowaną częścią zespołu zamkowego jest czterokondygnacyjna wieża Nebojsa. Wejście jest możliwe do jej pierwszej kondygnacji. W pobliżu wieży znajdują się pozostałości muru pałacu z gotyckim oknem kaplicy. Przednią część stanowi przedzamcze obronne oraz pozostałości piwnic. Wzgórze zamkowe oferuje widok na Východoslovenská nížina oraz Slanské vrchy. Punktem wyjściowym do podejścia do ruin zamku jest miejscowość Slanec, skąd na wzgórze zamkowe prowadzi znakowany szlak turystyczny.

Z kompleksem Hrad Slanec wiąże się legenda, według której zamieszkiwała go królowa węgierska. Ponieważ szlachta była niezadowolona z jej rządów, powstańcy oblegli zamek, a szlachcic Forgáč przedostał się do jej komnaty z zamiarem pozbawienia jej życia. Oczarowany jej urodą nie zrealizował jednak swojego zamiaru i pomógł jej uciec. Królowa w dowód wdzięczności za ratunek miała podarować mu zamek oraz portret ze swoją podobizną.

W pobliżu miejscowości Slanec znajduje się Jazero Izra oraz Archeologický skanzen v Nižnej Myšli. Możliwości rekreacyjne w szerszym regionie uzupełniają Čanianske jazerá. W miejscowości Slanec i jej okolicy dostępne są obiekty noclegowe w pensjonatach i apartamentach.

Viniansky hrad wznosi się na wzgórzu zamkowym na wysokości 325 m n.p.m. nad wsią Vinné, w powiecie Michalovce, na południowych obrzeżach Vihorlatských vrchov. W 1963 roku został wpisany na listę zabytków kultury Slovenska. Historia gotyckiej ruiny zamku sięga XIII wieku. Jego zadaniem była pomoc zamkom Brekov, Čičva i Jasenov w ochronie szlaku handlowego do Poľska przed najazdami tatarskimi.

Zamek był wielokrotnie atakowany, niszczony w wyniku konfliktów szlachty węgierskiej, a także plądrowany przez zbójników. Już w 1312 roku doszło do znacznego uszkodzenia zamku. Dzięki częściowej odbudowie zachował się dokument pisany po łacinie, który datowany jest na 1449 rok. Dzięki niemu wiadomo, jak mniej więcej zamek wyglądał. Posiadał środkową wieżę zamkową podzieloną na trzy części, z kamiennym domem cieśli w piwnicy jednej z nich. W bezpośrednim sąsiedztwie zamku miał znajdować się kolejny kamienny dom. W wielkiej wieży „magna turris” były trzy mieszkania, każde należące do innego właściciela zamku, przy czym loch, pomieszczenie przed lochem i szczyt wieży były wspólne dla wszystkich.

Nastąpiły kolejne znaczne uszkodzenia zamku. W 1466 roku podczas walk króla Mateja Korvína z królem Kazimírom IV., w latach 1556 - 1558 podczas buntu szlachty michalovskiej oraz w 1594 roku, kiedy wojskom cesarskim udało się zdobyć zamek i go podpalić. W końcu, na początku XVIII wieku po stłumieniu powstania antyhabsburskiego, cesarz Jozef II. nakazał zburzyć zamek. Od tamtej pory jest ruiną, którą od 2014 roku stara się odnowić stowarzyszenie obywatelske Zemplínko-užšká hradná cesta.

Na zamku i w jego okolicy prowadzono badania archeologiczne. Zamek jest miejscem znalezisk różnych szczątków ceramiki, grotów strzał, lecz największy skarb ukryty był w glinianym dzbanie. Blisko 2 000 miedzianych monet z okresu lat 1858 – 1860. Unikalna była również nienaruszona 200-letnia winorośl. Przewiduje się, że chodzi o odmianę Neuburg, która jest na naszym terenie bardzo rzadka. Według legendy właśnie na Vinianskom hradzie znajdowała się jedyna roślina tej odmiany w obrębie całych Uhorska.

Ciekawostką jest, że chyba najbardziej znanym właścicielem zamku był legendarny Štefan Eodenfi, o którym mówiono jak o czarowniku. Według legendy dał się namówić na ucztę palatyn. Ów z przerażeniem stwierdził, że wszystkie damy zaproszone na tańce mają kopyto zamiast jednej nogi. Wziął nogi za pas, uciekł z zamku i dzięki temu, że rozgłaszał to gdzie popadnie, do dzisiejszych czasów w okolicy Vinného mówi się: „Teľo jich jest, jak u Vinnim ďablov.”

Na zamek można dotrzeć żółtym szlakiem turystycznym z Vinianskeho jazera, niebieskim szlakiem turystycznym ze wsi Vinné, przez skrzyżowanie Pod Vinianskym hradom. Kolejne trasy z ośrodków Zemplínskej Šíravy doprowadzą Was właśnie do tych punktów, skąd będziecie kontynuować wędrówkę. Do Vinianského jazera dotrzecie zielonym szlakiem turystycznym z ośrodka Kamenec, żółtym szlakiem turystycznym z ośrodka Medvedia hora. Do wsi Vinné z kolei dostaniecie się niebieskim szlakiem turystycznym z ośrodka Hôrka. Możliwe jest również przybycie ze wsi Trnava pri Laborci (żółtym szlakiem turystycznym) oraz z miasta Humenné (niebieskim szlakiem turystycznym przez Jasenovský hrad, do skrzyżowania Pod Vinianskym hradom).

Niezależnie od tego, którą trasą przybędziecie, nagrodą będzie dla Was piękny widok na Východoslovenskú nížinu, miasto Michalovce oraz Zemplínsku šíravu. Wzgórze, na którym znajduje się zamek, należy do rezerwatu przyrody Prírodná rezervácia Viniansky hradný vrch. Został on ogłoszony w 1984 roku, zajmuje powierzchnię 51,96 ha i podlega 4. stopniu ochrony przyrody.

Viniansky hrad ma bogatą historię, wiele przeżył i sumiennie opierał się różnym atakom. Prowadzi do niego miła wycieczka przez przyjemną scenerię przyrodniczą i warto ją odbyć. Jeśli artykuł Was zaciekawił, znajdźcie nocleg w pobliżu Vinianskeho hradu i spędźcie w tej pięknej części Slovenska również tygodniowy urlop. Będziecie mieli dzięki temu czas, aby odwiedzić także inne atrakcje we wsi Vinné. Zalecamy Wam podczas planowania wycieczki obejrzenie także strony zakwaterowanie Vinné, aby mieć zapewnione wszystko, czego potrzebujecie do pobytu.

Jeśli i Wy należycie do miłośników historii i zabytków kultury, podczas wizyty w regionie Zemplín nie możecie pominąć odwiedzenia starożytnego Hradu Csonkavár w Kráľovskom Chlmci. To małe miasteczko znajduje się niemal na południowo-wschodniej granicy Słowacji, na wysokości 130 m n.p.m., u podnóża Chlmeckých vrchov, około 30 km na południe od Trebišova.

Zamek powstał w 1526 roku w wyniku przebudowy siedziby ziemskiej (fortalicji). Pierwotna średniowieczna budowla kamienna prawdopodobnie nie była nawet otoczona murami obronnymi, aby pełnić funkcję obronną. Budowla była początkowo dwupiętrowa i pełniła rolę swoistego poprzednika dworu pańskiego – fortalicji. Obecnie można podziwiać już tylko częściowo zachowane pomieszczenia piwniczne oraz nikłe pozostałości murów zamkowych ze sklepieniami, okienkami i naroża budowli, które zostały wzniesione z ciosanych bloków tufowych. W takim stanie zamek znajduje się już od wieków i być może właśnie dlatego otrzymał nazwę Csonkavár, co w tłumaczeniu z języka węgierskiego oznacza Zamek Ruin.

Ciekawostką jest, że zamek należał do budowli o najkrótszej historii na terytorium Słowacji i całych Węgier. W pierwotnej formie stał zaledwie przez 22 lata. W 1548 roku król Ferdynand I rozkazał go zburzyć. O zamku zachowało się niewiele wzmianek pisanych, dlatego jego historia spowita jest mgłą tajemnicy. W XVIII wieku potomkowie palatyna Juraja Turzu kazały zbudować w Chlmci kasztel, który stoi tam do dziś.

Na zamek można dotrzeć pieszo lub bezpośrednio samochodem. Tę drugą opcję zalecamy jednak tylko mniej sprawnym gościom, ponieważ na stosunkowo stromym wzgórzu zamkowym nie ma zbyt wiele miejsca do parkowania. Zwiedzanie tej ruiny jest dostępne przez cały rok i bezpłatne. Jeśli dopisze Wam szczęście, na pobliskim miejskim amfiteatrze możecie również odwiedzić wydarzenie kulturalne.

Zwiedzanie regionu możecie kontynuować, odwiedzając kamienny zamek w Veľkom Kamenci lub kasztel zamkowy F. Rákocziho II. we wsi Borša. Miłośnicy pięknych widoków docenią wejście na wieżę widokową Tokaj w Malej Tŕni. A gdy będziecie w tym słynnym regionie, koniecznie weźcie udział w degustacji wina w Tokajskiej pivnici. Po niej pozostaje już tylko skierować swoje kroki do zakwaterowania przy Hradie Kráľovský Chlmec – Csonkavár.

Wzmocnieni dobrym winem i wprawieni w dobry nastrój przez atmosferę piwnic tokajskich wykutych w skale tufowej, z pewnością docenicie fakt, że nie musicie wracać do domu. Możecie wybrać spośród wielu obiektów noclegowych. Popularnością cieszą się apartamenty Kráľovský Chlmec, które oferują mnóstwo prywatności, ale także kwatery prywatne. Właśnie dzięki opowieściom naszych lokalnych gospodarzy dowiecie się o kolejnych ciekawostkach. Pełną ofertę obiektów noclegowych znajdziecie na naszym portalu.

Pierwotnie nizinny vodný Hrad v Štítniku został zbudowany w XIII wieku i pełnił funkcję twierdzy obronnej. Stoi na równinie, a przed wrogami chroniły go w przeszłości rozległe moczary. Do zamku można było dostać się tylko jednym zwodzonym mostem, który w nocy oraz w przypadku grożącego ataku był podnoszony. Ruingrupy antytureckiej twierdzy znajdziecie bezpośrednio w miejscowości, niedaleko gotyckiego kościoła ewangelickiego.

Jego przebudową i renowacją zajął się w 1432 roku ród szlachecki Bebekovcov. Ponieważ twierdza musiała opierać się częstym najazdom tureckim, w 1577 roku została ponownie przebudowana na nowoczesną fortecę. Zewnętrzne umocnienia wzmocniono okrągłymi basztami działowymi, podwyższono również obserwacyjną wieżę pryzmatyczną. Do antytureckiej strefy obronnej został włączony w 1559 roku.

Po ustąpieniu wojsk tureckich na zamek powrócili panowie gruntowi. Na zamku zmieniali się węgierscy magnaci z rodów Baloghovcov, Pongrácovcov, Rákocziovcov i Bakošovcov. Po śmierci ostatniego potomka rodu Bakošovcov w 1666 roku ufortyfikowaną siedzibę przejął zwolennik Jerzego I Rákócziego. Po jego śmierci zamek pozostał bez właściciela, a z dawniej potężnej twierdzy została już tylko ruina.

W XIX wieku do rekonstrukcji popadającego w ruinę obiektu przystąpiła górnicza rodzina Sárkányi, a jedno ze skrzydeł zamieniono w kasztel. Z pierwotnego zamku wodnego do dzisiejszych czasów zachowało się jedynie zachodnie skrzydło parterowe, baszta południowo-wschodnia oraz fragment wejścia po stronie wschodniej. W miejscu skrzydła północnego stoi obecnie budynek gospodarczy. Po wzajemnym porozumieniu zamek przeszedł w 2016 roku na własność gminy Štítnik, która zajęła się oczyszczeniem terenu i przystąpiła do przygotowań jego odbudowy. Powinna ona objąć również owiane legendami katakumby, których istnienie tradycja przekazuje od stuleci.

W miejscowości Štítnik możecie obejrzeć także inne ciekawe budowle. Kolumnę morową, ratusz, curie, domy mieszczańskie oraz wspomniany gotycki kościół ewangelicki. Wieś słynie również z koronkarstwa, które w 1905 roku wprowadziły tu siostry Szontághové, zaczynając ręcznie szydełkować koronki techniką zwaną irlandzkim guipure. Jeśli macie jeszcze dość siły, zróbcie sobie wycieczkę do pobliskiej miejscowości Ochtiná i obejrzyjcie wspaniały podziemny świat jaskini Ochtinská aragonitová jaskyňa. To niezwykłe piękno słusznie znajduje się na liście światowego dziedzictwa przyrodniczego UNESCO. Zarezerwujte zakwaterowanie w okolicy zamku w Štítniku i ruszajcie w drogę, aby odkrywać kolejne atrakcje regionu Gemer. Bogatą ofertę noclegową możecie obejrzeć na stronie zakwaterowanie v Štítniku.