Grody Holumnica

Zachowanych zamków jest u nas dziś stosunkowo niewiele. Jeśli nie lubią Państwo błąkać się pomiędzy niestabilnymi ruinami i domyślać się wyglądu budowli, warto odwiedzić miasto Kežmarok. Miejski zamek stoi tu od stuleci w niemal niezmienionej postaci. Mają Państwo możliwość zajrzeć w życie szlachty i panów zamkowych, najbogatszych ludzi tamtej epoki.

Dziś zamek sprawia wrażenie romantycznej rezydencji. Nie zawsze tak było. Zamek był początkowo gotycki i powstał na przełomie XIV i XV wieku. Nie wyrósł na „zielonej łące”. Na jego miejscu stał Kostol sv. Alžbety z 1251 roku. Do kościoła dobudowano później skrzydło mieszkalne, co przekształciło go w klasztor.

Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1447 roku. Późniejszy właściciel, Imrich Zápoľský, nakazał zburzenie kościoła wraz z klasztorem. Stało się to w 1486 roku. Materiał budowlany z klasztoru wykorzystano przy budowie zachodniego skrzydła zamku. Wiele słowackich zamków dotknęły pożary. Ogień uczynił wiele z nich niezdatnymi do zamieszkania i z powodu braku funduszy zaczęły popadać w ruinę. Podobna katastrofa nie ominęła Kežmarského hradu, i to kilkukrotnie. Miał on jednak więcej szczęścia. Jeden z pożarów wybuchł w 1575 roku. Przebudowa miała styl renesansowy, a krótko po niej zamek trafił w ręce jednego z najbardziej wpływowych rodów, Thökölyovcov.

Z chłodnego zamku, dzięki różnym przebudowom, Kežmarský hrad zaczął upodabniać się do przytulnej i romantycznej rezydencji. Przebudowa na zamek uzyskała finalną wersję w 1657 roku, kiedy artyści z Włoch udekorowali całe jego wnętrze. Nawet zamkowa stajnia miała żłoby wykonane z marmuru. Rok później zbudowano, a właściwie przebudowano kaplicę, która mieści się w dawnej bastei obronnej.

Sławny okres zamku zakończył się w 1720 roku, kiedy wykupiło go miasto Kežmarok. Był wykorzystywany do celów gospodarczych, przez co zaczął niszczeć. Zniszczono również część umocnień zamkowych. W 1931 roku miasto utworzyło w wieży małe Mestské múzeum. Kežmarský zámok stał się smutno sławny z powodu faktu, iż podczas II wojny światowej stacjonowali w nim Niemcy, którzy stracili kilku partyzantów. Od 1960 roku rozpoczęła się szeroko zakrojona rekonwersja oraz przygotowania do udostępnienia obiektu zwiedzającym.

Ekspozycje zamkowe są niezwykle różnorodne. Kežmarok od zawsze był miastem rzemieślników, w którym działało aż 36 średniowecznych cechów. Ich herby oraz tradycyjne narzędzia można znaleźć bezpośrednio na zamku. Ekspozycjami, znanymi również z innych zamków, są różnego rodzaju bronie czy zwiedzanie kaplicy zamkowej. Interesująca jest głodownia, ekspozycja średniowiecznej apteki czy zabytkowych pojazdów. Każdy znajdzie coś dla siebie podczas zwiedzania.

Kežmarok, jako jedno z najważniejszych miast na Spiszu (Spiš), oferuje wiele możliwości zakwaterowania. Oprócz hoteli i schronisk dostępnych jest wiele pensjonatów. Czeka tu na Państwa również nocleg w kamienicy bezpośrednio na rynku. Jeśli szukają Państwo tańszego zakwaterowania, warto wybrać jeden z licznych kwater prywatnych. Zachęcamy do poznania Spisza bezpośrednio z jego centrum, spod murów Kežmarského hradu.

Północny wschód Słowacji graniczący z Polsą mało kto typowałby na miejsce, w którym można znaleźć ciekawe zamki. Mimo to mamy dla Was propozycję wycieczki również w ten region. Jeśli wybierzecie się poznawać piękno Pienin czy rzeki Dunajec, odwiedźcie miasto Stará Ľubovňa. Nad nim góruje znany Ľubovniansky hrad.

W przeszłości, gdy Słowacja jeszcze nie istniała, handel między naszą ojczyzną a okolicą odbywał się podobnie jak dzisiaj. Węgry i Polska były ważnymi partnerami, a jeden z najważniejszych szlaków handlowych tamtych czasów przebiegał tuż pod dzisiejszym Ľubovnianskym hradom. Powstał on jako zamek strażniczy, który zapewniał obronę i bezpieczeństwo szlaku. Został wzniesiony około 1280 roku przez męża córki króla węgierskiego Beli IV.

Zamek przeszedł początkowo zmienny rozwój. Jego właściciele często się zmieniali, zdarzało się, że dany ród zarządzał nim przez zaledwie 4 lata. Mimo tej niestabilności Ľubovniansky hrad trwale zapisał się w historii. Polska porozumiała się z Węgrami w sprawie pokoju, ponieważ Węgry były zainteresowane poszerzeniem swojego imperium w kierunku Dalcji i Wenecji. Walki z Polską niepotrzebnie je osłabiały, dlatego pokój był najlepszym rozwiązaniem. Co więcej, Polska pożyczyła Węgrom pieniądze na podbój nowych terytoriów, dlatego potrzebowała zabezpieczenia. W ten sposób w 1412 roku Ľubovniansky hrad wraz z 16 innymi miastami spiskimi trafił w polskie zastawienie.

Okres polskiej zwierzchności trwał od 1412 roku aż do 1769 roku. Zamek był wówczas zamieszkany przez polskich starostów reprezentujących zastawione terytorium. Dla zamku był to istotny okres. W tym czasie przeprowadzono na nim przebudowy, w czym swój udział miał także pożar zamku z 1553 roku. Król Zygmunt August nakazał rozległą przebudowę w renesansową twierdzę. Ciekawostką jest, że w tamtym czasie na zamku wzniesiono nowoczesny bastion – basztę obronną. Przez pewien czas na zamku znajdowały się również polskie klejnoty koronacyjne.

Polska zwierzchność nad zamkiem zakończyła się w 1772 roku za panowania Marii Teresy. Najważniejszym rodem ostatniego okresu, a zarazem ostatnim właścicielem zamku, był ród Zamoyskich, który władał nim od 1883 do 1945 roku.

Jak to wygląda z zamkiem dzisiaj? Część zamku zachowała się w pierwotnej formie, a część ma postać ruin. Nudzić się tu z pewnością nie będziecie. W zachowanej części znajduje się muzeum, w którym będziecie mieli okazję zobaczyć ekspozycje mebli z epoki, broni czy salę wystawową. Bezpośrednio pod skałą zamkową leży kolejna atrakcja  Múzeum ľudovej architektúry. Na własne oczy zobaczycie więc, jak żyło się nie tylko szlachciciom, ale także ich poddanym.

Stará Ľubovňa oferuje w regionie szerokie możliwości zakwaterowania. Na swoje konto przyjdą zarówno bardziej wymagający goście, którzy preferują hotele, jak i ci, którzy wolą tańsze noclegi. Wystarczająca liczba kwater prywatnych, domów wycieczkowych i domków letniskowych przekona Was, abyście i Wy odwiedzili Ľubovniansky hrad.