Skanseny Zborov

Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie jest udostępnione dla zwiedzających od 1965 roku i może poszczycić się mianem najstarszego skansenu na Słowacji. Znajduje się ono pod patronatem Muzeum Szaryskiego w Bardejowie. Przybliża nam architekturę ludową etnii słowackiej i rusińskiej zamieszkującej region północnego Zemplina i Górnego Szarysza, która była typowa dla XIX i XX wieku.

W ogólnej liczbie 24 budynków mieszkalnych, które znajdują się na terenie ogrodu, reprezentowane są 4 rodzaje budowli. Są to obiekty sakralne, mieszkalne budynki z bali, gospodarcze oraz techniczne. W epokę ich powstania przeniosą Was meble i narzędzia znajdujące się w poszczególnych budynkach. Najbardziej rozpowszechnionymi wariantami domów mieszkalnych są domy ubogich rolników ze wsi Frička i Krasna Łąka, dom średniego rolnika z Petrovej, dom rolnika z Kračúnoviec oraz budynek mieszkalny drobnego rolnika z Malcova.

Ekspozycja kryje w sobie nie tylko znaczące, ale i cenne eksponaty. Za najważniejsze budowle uznaje się greckokatolicką cerkiew drewnianą z Mikulášovej-Niklovej z 1730 roku oraz cerkiew św. Mikołaja, która jest prawosławną cerkwią drewnianą ze Zboja w Górach Bukowskich, pochodzącą z 1775 roku. Znajdziecie tu również kuźnię, stępę do wyrobu sukna, suszarnię owoców oraz unikalne urządzenie wiertnicze z XVIII wieku, które wykorzystywano do produkcji drewnianych rur wodociągowych o napędzie wodnym.

Skansen w Bardejowie jest bliższy publiczności także dzięki różnym wydarzeniom, które są regularnie organizowane. Spośród wielu warto wspomnieć o najbardziej lubianych, jakimi są Niedziela Garncarska, Dzień Rzemiosła, Popołudnie z Folklorem czy przegląd folkloru rusińskiego i szaryskiego.

Skansen znajduje się na północnym wschodzie Słowacji, na obrzeżach Bardejowskich Kąpieli. Niezależnie od tego, czy przebywacie na leczniczym pobycie uzdrowiskowym, czy znaleźliście zakwaterowanie na stronach poświęconych noclegom w Bardejowie i szukacie wskazówek dotyczących wycieczek oraz atrakcji w okolicy, z pewnością nie należy pomijać wizyty w Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie.

Skansen ukraińskiej wsi jest stałą ekspozycją Múzea ukrajinskej kultúry. Znajduje się w mieście Svidník, konkretnie w lokalizacji Kochanovský breh. Na powierzchni 11 hektarów znajduje się tu blisko 50 tradycyjnych domów mieszkalnych i budynków gospodarczych położonych pośród przyrody. Skansen udostępniono zwiedzającym w 1982 roku.

Teren ekspozycji płynnie przechodzi w pobliski amfiteatr. Odbywa się w nim co roku festiwal Slávnosti kultúry Rusínov - Ukrajincov Slovenska. Nasza kultura była zawsze ściśle powiązana z innymi kulturami, a właśnie kultura rusínska czy ukraińska stanowią jej niezłączną część.

Etnograficzna ekspozycja plenerowa, jak nazywa się skansen, obok głównych typów domów mieszkalnych prezentuje również tradycyjne budynki gospodarcze (spichlerze, stodoły, stogi, studnie, piwnice i inne), które wykorzystano do ekspozycji tradycyjnych narzędzi rolniczych. Chodzi tu o różnego rodzaju m.in. wozów, skrzyni na zboże, pługów, bron czy koszy na ziarno.

Wzdłuż potoku przepływającego przez wieś umieszczono obiekty techniczno-przemysłowe, do których działania niezbędna była woda. Zobaczymy tu młyn wodny z wsi Bogliarka, tartak wodny i stępy z wsi Livov oraz kilka mniejszych obiektów. Do innych bardzo ciekawych zabytków z pewnością zalicza się drewniana szkoła z bali z 1928 roku z wsi Kurov, strażnica pożarna z pierwszej połowy XX wieku z wsi Nižné Repaše oraz różne budynki o charakterze sezonowym. Do dziś tętni życiem tutejsza tradycyjna karczma furmańska z wozownią z początku XIX wieku, ponieważ serwowane są w niej posiłki. Dominantą skansenu jest cerkiew – greckokatolicka drewniana Chrám sv. Paraskievy z 1766 roku, która pierwotnie znajdowała się we wsi Nová Polianka (Mergeška). Ciekawostką jest to, że obecnie w drewnianej cerkwi organizowane są uroczystości ślubne i inne obrzędy.

Ekspozycja znajduje się 1 km od centrum miasta. Teren skansenu w Svidníku jest dostępny dla osób wózkach, jednak same obiekty nie są przystosowane. Od 1986 roku w ekspozycji etnograficznej organizowane są uroczystości „Poklady ľudu”. Przybliżają one odwiedzającym, jak wyglądało historyczne wesela rusińskie, powitanie wiosny z naciskiem na tradycje wielkanocne, świętowanie narodzin dziecka, chrzest, pokazy tradycyjnych rzemiosł ludowych, wiejską zabawę i wiele innych. Bardzo popularne są również Dni remesiel a ľudových tradícií, podczas których można zobaczyć klasyczną obróbku wikliny, drewna, gliny, metalu, nici oraz skóry.

Jeśli również Wy pragniecie poznać korzenie ukraińskich wsi, ich kulturę i tradycje, odwiedźcie skansen w Svidníku. Okolica miasta jest niezwykle atrakcyjna, pełna innych atrakcji oraz uroków przyrodniczych Nízkych Beskýd. Cały Prešovský kraj oferuje również różnorodne bazy noclegowe, które możecie zarezerwować bezpośrednio przez naszą stronę ubytovanie Prešovský kraj.