Gdzie jechać na wycieczkę Uličské Krivé

W powiecie Snina, na wschodniej Słowacji, leży Park Narodowy Połoniny (Národný park Poloniny). Graniczy z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym w Polsce oraz z Użańskim Parkiem Narodowym (Užanskyj nacionaľnyj pryrodnyj park) na Ukrainie. Te trzy kraje łączy góra Kremenec, która przy wysokości 1210 m n.p.m. jest jednocześnie najwyższym punktem Parku Narodowego Połoniny. Park narodowy rozciąga się na powierzchni 29 805 ha, strefa ochronna leży na 10 973 ha. Aż 81% powierzchni parku stanowią lasy.

Teren ten został ogłoszony parkiem narodowym 1 października 1997 roku. Park swoją nazwę zawdzięcza zjawisku połonin. Są to kwieciste górskie łąki, które znajdują się powyżej górnej granicy lasu. Park narodowy jest wyjątkowy zwłaszcza tym, że jako w jedynym miejscu na Słowacji żyje tu populacja żubra europejskiego (zubor hrivnatý). Park narodowy należy również do sieci NATURA 2000, w ramach dwóch typów obszarów: obszarów chronionych ptaków (Bukovské vrchy) oraz obszarów o znaczeniu europejskim (Bukovské vrchy, Stinská, Ulička).

Pod względem klimatycznym w Parku Narodowym Połoniny występują wszystkie strefy: ciepła, umiarkowanie ciepła i chłodna. Dzięki temu park posiada zróżnicowaną faunę i florę. Średnie temperatury powietrza kształtują się na poziomie 4 – 8 °C. Średnia roczna suma opadów wynosi od 800 do 1000 mm. Pokrywa śnieżna utrzymuje się na terenie od listopada do kwietnia, na grzbietach średnio 160 dni w roku.

Żubra żyjącego na wolności zobaczycie tylko w Połoninach.

Fauna Parku Narodowego Połoniny wynika z jego położenia na styku Karpat Zachodnich i Wschodnich. Obszar ten jest palearktyczny, pokryty lasami mieszanymi i liściastymi. Na tym terenie zidentyfikowano dotychczas prawie 6 000 różnych gatunków bezkręgowców i 320 gatunków kręgowców. Swój dom ma tu 403 gatunki pająków (bardzo rzadkie to Araeoncus crassiceps, Collinsia inerrans) i 819 gatunków motyli (znaczące to Euzophera pinguis, Aporia crataegi). Cieki wodne zachowały bogatą populację jętek, znaleźć tu można także rzadki endemit – głowacz białopłetwy. Znajdują się tu różne cenne gatunki chrząszczy, muchówek, ale także ptaków. Park narodowy jest obszarem chronionym dla ptaków, gnieżdżą się tu lelek, jarząbek, derkacz, orlik krzykliwy, dzięcioł białogrzbiety czy puszczyk uralski. Z innych rzadkich lub zagrożonych gatunków schronienie znalazły tu wilk szary, niedźwiedź brunatny, żbik, wydra europejska, ryś euroazjatycki i żubr europejski.

Właśnie dzięki żubrowi Park Narodowy Połoniny jest bardzo ważnym obszarem. Na Słowacji Połoniny są jedynym domem żyjącego na wolności największego europejskiego ssaka lądowego. W 2004 roku opracowano projekt „Założenie wolno żyjącej populacji żubra europejskiego w słowackich Karpatach” w celu stworzenia i utrzymania stabilnej populacji żubra na Słowacji. Obecnie na terenie parku żyją dwa stada żubrów. Żubry podnoszą atrakcyjność obszaru pod względem turystyki i pomagają w utrzymaniu stanu siedlisk parku narodowego.

Flora Parku Narodowego Połoniny jest zróżnicowana i tworzy wyimaginowany ogród botaniczny na granicy systemów górskich Karpat Zachodnich i Wschodnich. Obecnie zidentyfikowano ponad 1 000 gatunków roślin wyższych, wiele z nich jest zagrożonych lub rzadkich. Na obszarze znajduje się ponad 300 gatunków mszaków, ponad 100 gatunków porostów i 300 gatunków grzybów. Najliczniejszą reprezentację ma roślinność leśna z dominującym bukiem zwyczajnym. Najniższe partie parku charakteryzują lasy dębowo-grabowe, przechodzące w lasy bukowe, a następnie w świerkowo-jodłowe. W najwyższych partiach występują lasy bukowe, miejscami przemieszane z jaworami. Brzegi górskich potoków charakteryzują się występowaniem wierzb, zbiorowisk olszy szarej i paproci. Zbiorowiska nieleśne tworzą źródliska, torfowiska, łąki, pastwiska i połoniny. Dla połonin, czyli górskich łąk powyżej górnej granicy lasu, typowe jest występowanie wschodniokarpackich gatunków roślin.

Cieszcie się perseidami w Parku Ciemnego Nieba.

W parku narodowym znajduje się 7 narodowych rezerwatów przyrody, 14 rezerwatów przyrody i 1 pomnik przyrody. Każde z tych miejsc jest wyjątkowe. Dużą uwagę turystów przyciąga przede wszystkim Park Ciemnego Nieba (Park tmavej oblohy), przez który przechodzi 49. równoleżnik. 3 grudnia 2010 roku został ogłoszony pierwszym słowackim obszarem ciemnego nieba. Celem parku jest dostarczanie informacji publiczności, edukacja w zakresie ochrony nocnego środowiska życia, a także ochrona tego środowiska. Obszar jest typowy również tym, że żyje w nim najwięcej endemicznych i zagrożonych gatunków zwierząt i roślin. Przypisuje się to niskiemu zanieczyszczeniu światłem i naturalnemu nocnemu niebu. Turyści, jak i fotografowie, kierują się w to miejsce w jednym celu: obserwować widoczną gołym okiem Drogę Mleczną i tysiące gwiazd. W odpowiednich warunkach można nawet zobaczyć przeciwblask czy światło zodiakalne.

Zafundujcie sobie wysokiej jakości turystykę i unikalne wyprawy rowerowe.

Turyści docenią dużą liczbę atrakcyjnych tras. Pierwszy udokumentowany marsz odbył się dopiero w 1839 roku. Obecnie przez park narodowy przebiegają szlaki turystyczne o różnym stopniu trudności. Grzbietem Karpat Połonińskich (Poloninské Karpaty) prowadzi czerwony szlak. Doliną Hlbokého potoka i przez Tri studničky prowadzą szlaki żółte. Szlak Nová Sedlica – Čierťaž oraz szlak Runina – Komúrny prowadzą szlakiem zielonym. Szlak Ruskou cestou i Chodník ikon prowadzą szlakiem niebieskim. Oprócz wymienionych, w Połoninach znajdują się dwa turystyczne przejścia graniczne z sąsiednią Polską. Jeśli szukacie przygody, w kilku miejscach możecie urządzić biwak. Popularne są również trasy rowerowe, przez obszar przechodzi nawet Karpatska Cyklomagistrala (Karpatská cyklomagistrála) oznaczona kolorem czerwonym. Interesujące są różne ścieżki edukacyjne oraz miejsca, które opowiedzą Wam swoją własną historię. Należą do nich np. Beskydský panteón – symboliczny cmentarz znanych osobistości spod Połonin, drewniane rzeźby umieszczone w starym parku w Uliczu, Linia Arpada (Arpádova línia) czy Starina ze swoimi przyrodniczymi, historycznymi i kulturowymi ciekawostkami.

Przyjedźcie poznawać zakątki malowniczej przyrody. Zarezerwujcie nocleg w pobliżu Parku Narodowego Połoniny, na przykład na stronach ubytovanie v okrese Snina, ubytovanie Stakčín, ubytovanie Prešovský kraj lub ubytovanie Bukovské vrchy.

Jeśli zmierzacie na wędrówkę do Národný park Poloniny, zatrzymajcie się przy zbiorniku Vodná nádrž Starina, który jest największym zbiornikiem wody pitnej na Słowacji i jednocześnie należy do największych rezerwuarów wody pitnej w Europie Środkowej. Tuż obok niego znajdziecie wieżyczkę widokową, z której roztacza się przed Wami wspaniały widok na całą okolicę. Do wieży widokowej dotrzecie bardzo łatwo. Znajduje się przy drodze II klasy nr 558 w południowym krańcu zbiornika wodnego.

Zbiornik Starina rozciąga się na powierzchni 311,4 ha, a jego pojemność wynosi 59,8 mln m³ wody. Budowa zbiornika wodnego wymagała przesiedlenia 3 380 mieszkańców z 7 miejscowości. Zbiornik został wybudowany w 1989 roku na górnym biegu rzeki Cirocha w pasmie Bukovské vrchy. W jego okolicy obowiązuje I i II stopień ochrony sanitarnej, co oznacza surowy zakaz kąpieli, pływania łódką, łowienia ryb, a nawet zbliżania się do jego brzegów.

Skorzystajcie więc z drewnianej wieżyczki widokowej i spójrzcie na spokojne lustro wody z góry. Na taras widokowy doprowadzi Was kilka stopni. Nie wahajcie się i zróbcie pamiątkowe zdjęcia. Pod wieżą widokową umieszczono tablice informacyjne, z których dowiecie się ciekawych faktów o zbiorniku wodnym, a także o nocnym niebie i zanieczyszczeniu światłem w Národný park Poloniny.

Po okolicy zbiornika Starina nie musicie wędrować pieszo. Przyrodę możecie odkrywać również z siodełka swojego roweru. Szlak rowerowy Poloninská cyklotrasa rozpoczyna się w miejscowości Stakčín na rynku i prowadzi przez miejscowości Jalová, Topoľa i Kolbasov. Druga część prowadzi przez miejscowości Ulič i Nová Sedlica. Tutaj będzie już na Was czekać bajkowy domek Deduška Večerníčka.

W miejscowości Jalová znajduje się również cerkiew Drevený gréckokatolícky kostolík sv. Juraja, która kryje cenny ikonostas z XVII wieku. Świetnym pomysłem na wycieczkę jest spacer wokół największego jeziora pasma Vihorlatské vrchy – Morské oko.

Po wspaniałym dniu na świeżym powietrzu zarezerwujcie nocleg w romantycznym domku lub stylowym apartamencie. Pełną ofertę zakwaterowania niedaleko punktu widokowego Vyhliadka na Vodnú nádrž Starina znajdziecie na naszej stronie w sekcji ubytovanie v Jalovej. W planowaniu wycieczek z pewnością pomoże Wam również strona kam na výlet v Jalovej.

Zbiornik wodny Starina (Vodná nádrž Starina), na górnym biegu rzeki Cirocha w Górach Bukowskich (Bukovské vrchy), służy jako rezerwuar wody pitnej i jest największym tego typu obiektem na Słowacji. Jest to również znaczące źródło wody pitnej w Europie Środkowej. Ten zbiornik wodny leży w najbardziej na wschód wysuniętym zakątku Słowacji, w północno-wschodniej części Zemplína, dokładnie w katastrze miejscowości Stakčín, w powiecie Snina. Obszar ten jest częścią Parku Narodowego Połoniny (Národný park Poloniny).

Zbiornik o pojemności 59,8 mln m³ wody rozciąga się na powierzchni 311,4 ha. Budowa zbiornika trwała w latach 1981–1988, przy czym wcześniej wysiedlono siedem wsi z powodu konieczności utworzenia strefy ochronnej źródła wody pitnej. Wokół zbiornika obowiązuje obecnie ścisły zakaz wjazdu pojazdów silnikowych. W zbiorniku Starina zabroniona jest również kąpiel, połów ryb, pływanie łódkami czy zbliżanie się do jego brzegów.

Panoramiczny widok na taflę wody roztacza się z punktu widokowego Vyhliadka nad Starinou, na południowym krańcu zapory. Znajduje się on przy drodze między miejscowościami Stakčín i Kolbasov. W pobliżu punktu widokowego umieszczono tablice, które informują nie tylko o budowli wodnej, ale także o nocnym niebie i zanieczyszczeniu światłem.

Okolice zbiornika charakteryzują się bogactwem roślinnym. Woda w zbiorniku służy również wydrom, bobrom czy zwierzynie płowej i dzikom. W pobliżu budowli wodnej występuje także żubr nizinny, który na Słowacji żyje tylko w Parku Narodowym Połoniny. Taflę wody wykorzystuje do odpoczynku również migrujące ptactwo, przy czym w okolicy odnotowano ponad 50 gatunków ptaków.

Obszar ten może zainteresować także pasjonatów historii. W wysiedlonej wsi Ostružnica znajdziecie ruiny kościoła z 1806 roku, w dawnej wsi Veľká Poľana stoi oryginalny dom, podobnie jak w miejscowości Zvala. W innych wysiedlonych wsiach znajdują się cmentarze wojenne, pomniki czy kapliczki. I wojnę światową przypomina szczyt Hodošík nad Veľką Poľaną, który z wysokością 851 m n.p.m. jest najwyżej położonym cmentarzem z I wojny światowej na Słowacji. Na liście zabytków kultury wpisany jest również czterokilometrowy odcinek historycznej drogi, która przebiegała przez granicę słowacko-polską podczas II wojny światowej na przełęczy Ruské sedlo.

Wizytę nad tym zbiornikiem wielu turystów łączy z pobytem w Parku Narodowym Połoniny. Jeśli planujecie dłuższy pobyt w tej okolicy, sprawdźcie w naszym portalu ofertę domków w miejscowości Ulič lub noclegi w kwaterach prywatnych w Zemplínskych Hámroch. Po zakwaterowaniu możecie rozejrzeć się także po mieście powiatowym Snina, ewentualnie nieco dalej położonym Humenném.

Maleńka wieś Hrabová Roztoka w powiecie Snina może poszczycić się narodowym zabytkiem kultury. W swoim niewielkim terenie ukrywa greckokatolicką cerkiew drewnianą, która jest poświęcona jednemu z najważniejszych świętych wschodnich. Chrám sv. Bazila Veľkého został wybudowany w 1750 roku i należy do najlepiej zachowanych drewnianych budowli sakralnych na Słowacji. Przyjdźcie i Wy zobaczyć wspaniały ikonostas z ikonami przedstawiającymi znaczące postacie kościelne.

Kościółek zbudowano jako trójprzestrzenną, dwuwieżową budowlę z dwoma krzyżami. Jego konstrukcja jest zrobiona z bali i pokryta gontem układanym pionowo w poziomych pasach. Na obu końcach znajdują się wieżyczki z krzyżami trójramiennymi. W wieży na fasadzie umieszczone są trzy dzwony.

Wnętrze cerkwi jest w większości barokowe i pochodzi z połowy XVIII wieku. Jego dominującym elementem jest wspomniany ikonostas składający się z czterech rzędów. Pierwszy, główny rząd, tworzą ikony św. Mikołaja, Matki Bożej Hodegetrii, Chrystusa Nauczyciela i św. Bazylego Wielkiego. Drugi rząd świąt przedzielony jest ikoną przedstawiającą Ostatnią Wieczerzę. Trzeci rząd apostolski ma w swoim środku ikonę Chrystusa Arcykapłana. Ostatni rząd proroków składa się z sześciu medalionów oraz par postaci. Szczyt ikonostasu tworzy pochylony krzyż.

Ciekawostką tej świątyni jest to, że zachowała się w pierwotnej formie aż do dzisiejszych czasów. W 2000 roku jej exterior przeszedł rozległy remont, w ramach którego wymieniono cały dach, wyczyszczono podłogi oraz odnowiono powłoki malarskie zewnętrznego drewnianego oszalowania świątyni. Naprawiono również drzwi wejściowe, ołtarz główny, dwa krzyże procesyjne oraz skrzynię.

Ponieważ w kościółku nie odbywają się już żadne nabożeństwa, swoją wizytę należy wcześniej zgłosić telefonicznie. Wycieczkę można połączyć z wędrówką po otaczających Vihorlatských vrchoch. Jeśli macie ochotę na dalsze odkrywania, udajcie się do wsi Podhoroď i odkryjcie tajemnice najdalej wysuniętych na wschód ruin zamkowych na Słowacji – Hradu Tibava.

Jeśli należycie do typów poszukujących przygód, zajrzyjcie do wsi Ladomírov i spójrzcie w nieskończony wszechświat przez największy teleskop astronomiczny na Słowacji. Takie niezwykłe przeżycie zapewni Wam wizyta w Astronomickom observatóriu na Kolonickom sedle.

Ponieważ wspomnieliśmy już dwie największe atrakcje powiatu Snina, czas pomyśleć o odpowiednim zakwaterowaniu. Bogatą ofertę noclegów w pobliżu Dreveného gréckokatolíckeho kostola sv. Bazila Veľkého v Hrabovej Roztoke znajdziecie na naszej stronie zakwaterowanie Hrabová Roztoka. Życzymy Wam udanego pobytu pełnego ciekawych wrażeń.