Skanseny Švošov

Pradawna osada Mokrý kút rozciąga się na przestronnej łące niedaleko wsi Vyšný Kubín, w malowniczym otoczeniu Chočských vrchov i Oravskej vrchoviny. Jest uważana za unikalny archeopark, w którym każdy, zarówno mały, jak i duży, znajdzie coś dla siebie.

Powstała dzięki inicjatywie archeolog Ľubice Kupcovej, która wraz z innymi pasjonatami historii zaczęła w 2012 roku pracować nad projektem pradawnej osady. Wizyta w tej wyjątkowej osadzie przybliży Wam kulturę łużycką, która panowała tu w epoce brązu i żelaza. Dowiecie się, jak ludzie żyli w pradziejach, czym się żywili, jak się ubierali, a także jakich narzędzi używali podczas codziennej pracy.

Skansen ma podzielony teren. Znajduje się tu część mieszkalna, teren produkcyjny oraz gospodarczy. Macie możliwość zobaczenia tu zrekonstruowanego szałasu typowego dla kultury łużyckiej typu orawskiego, który stanowi główną część ekspozycji. Drewnianych szałasów znajdują się tu łącznie trzy, przy czym każdy chroni inny piec. Piece, które są do dziś sprawne, służyły do wypieku chleba, wypału ceramiki i topnienia brązu. Teren gospodarczy przybliży Wam uprawę roślin oraz hodowlę zwierząt.

W pradawnej osadzie podczas organizowanych warsztatów możecie zajrzeć w tajniki życia w przeszłości. Zobaczycie, jak za pomocą dwóch kawałków drewna rozpalano ogień, jak odlewano potrzebne i funkcjonalne narzędzia z brązu, pieczono chleb i placki oraz jak wyglądał proces wypalania ceramiki jeszcze na długo przed wynalezieniem koła garncarskiego.

Wizyta w archeoparku polecana jest jako całodzienna wycieczka. Dlatego warto znaleźć nocleg w okolicy, abyście wieczorem nie musieli wracać do domu w stresie, i być może ostatecznie odwiedzili także inne atrakcje na Orawie. W znalezieniu odpowiedniego miejsca pomogą Wam nasze strony zakwaterowanie Vyšný Kubín i zakwaterowanie Orava.

Vlkolínec to osada pod szczytem Sidrovo, która obecnie jest rezerwatem architektury ludowej, wpisanym na listę UNESCO. Osada Vlkolínec jest częścią miasta Ružomberok w kraju żylińskim. Można się tu dostać, skręcając z drogi między Ružomberkiem a Bańską Bystrzycą. Jednak ścieżkami i dróżkami do osady można dotrzeć niemal z każdej strony. Skansen jest wyjątkowy pod tym względem, że nawet obecnie niektóre domy są stale lub tymczasowo zamieszkane, dlatego konieczne jest, aby turyści odwiedzali tylko wyznaczone ekspozycje.

W źródłach pisanych Vlkolínec po raz pierwszy wspomniano bezpośrednio w 1461 roku. Kolejną ważną datą był 26 stycznia 1977 roku, kiedy rząd Słowackiej Republiki Socjalistycznej, w celu ochrony wartości kulturowej miejsca, zdecydował, że osada stanie się rezerwatem architektury ludowej. Wreszcie trzecie ważne wydarzenie miało miejsce 11 grudnia 1993 roku, kiedy Vlkolínec został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

Zabudowę osady tworzy obecnie czterdzieści pięć gospodarstw, są to drewniane domy mieszkalne oraz budynki gospodarcze. Ponieważ budynki powstawały na stromym zboczu, nierówny teren górski budowniczowie wyrównywali tak zwaną podmurówką, czyli kamiennym fundamentem. Na nim układali ociosane pnie drzew iglastych. Ściany traktowano kolorową zaprawą wapienną, co jest vlkolínskim unikatem. Na dachy wykorzystywano również to, czego w okolicy było najwięcej, czyli drewno, z którego wytwarzano gonty. Większość domów mieszkalnych składa się z trzech pomieszczeń: wejściowej sieni (kuchni), komory (pomieszczenia magazynowego) i izby (przestrzeni mieszkalnej i sypialni).

Oprócz domów mieszkalnych we Vlkolíncu znajdują się również inne ważne budynki. Prawdopodobnie najstarszą budowlą w osadzie jest dzwonnica, zbudowana w 1770 roku. Dzwonnica, która podobnie jak domy składa się z kamiennej podstawy i drewnianej części, służyła trzy razy dziennie jako znak czasu, a jednocześnie jej dzwonienie zwoływało mieszkańców na nabożeństwa, a także ostrzegało przed pożarami i innymi niebezpieczeństwami. Dominantą w centrum osady jest studnia z 1860 roku, głęboka na 12 metrów, z której wodę pitną czerpali wszyscy mieszkańcy Vlkolínca. Do ważnych budowli zalicza się także Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z 1875 roku oraz dawny budynek szkoły.

Na łąkach wokół Vlkolínca odwiedzający mogą obejrzeć tak zwane „štále”, czyli szałasy na siano, w których na zimę składowano siano, a dopiero później zwożono je w razie potrzeby. Niedaleko osady można natknąć się na kilka źródeł wody, z których w niektórych wypływa woda pitna.

Częścią skansenu jest oczywiście punkt gastronomiczny oraz sklep z pamiątkami. W ofercie, po wcześniejszym uzgodnieniu, znajduje się możliwość zwiedzania z przewodnikiem, pokazy rzemiosła, warsztaty twórcze, a dla wymagających również degustacja lokalnych specjałów.

Jeśli powyższe informacje przekonały Was, że Vlkolínec jest wart odwiedzenia, zarezerwujcie tutaj przez nasz portal tanie zakwaterowanie i zostańcie na Liptowie nieco dłużej, także ze względu na piękne okoliczne góry, parki wodne czy ośrodki narciarskie. W Ružomberku znajdziecie szeroki wybór apartamentów czy pensjonatów, a w pobliskim ośrodku rekreacyjnym Hrabovo wygodne domki i luksusowe drewniane chaty.

Średniowieczna osada sokolników to wyjątkowy archeoskanansen pod Oravským hradom, we wsi Oravský Podzámok. Ten skansen jest jedyny w swoim rodzaju na Słowacji. Przybliża odwiedzającym życie zwykłego człowieka w okresie wczesnego średniowiecza, czyli w czasach Wielkich Moraw.

W osadzie sokolników podczas zwiedzania zobaczysz budynki o historycznej architekturze. Rzemieślnicy przedstawią Ci swoje wzniosłe, dawne rzemiosło i pozwolą Ci go spróbować. A może marzysz o strzelaniu z łuku lub przejażdżce typowym wozem drabinowym? Skansen umożliwi Ci to wszystko.

Dopracowane pokazy zapewniają Sokoliari Kráľa Svätopluka. Właśnie dzięki nim będziesz mieć cząstkę dzikiej przyrody tuż na wyciągnięcie własnej ręki. Pokazy z ptakami drapieżnymi w autentycznych historycznych strojach to uczta dla oczu. Podczas niektórych staniesz się częścią występu, przy innych będziesz z podziwem patrzeć, a przy kolejnych niemal piszczeć z zachwytu. Z pewnością warto je zobaczyć. To przeżycie zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.

Jeśli pragniesz przenieść się w przeszłość, zobaczyć historycznie ubranego sokolnika ze szlachetnym stworzeniem na ręku i majestatycznie górującym zamkiem w tle, jesteś w odpowiednim miejscu. Jednakże inne atrakcje na Orawie i w jej okolicy również są warte odwiedzenia. Zarezerwuj nocleg na stronach zakwaterowanie Oravský Podzámok lub zakwaterowanie Orava i przedłuży swój pobyt o kilka dni. Wyjedziesz z niezapomnianymi wrażeniami, obiecujemy to Tobie.