Národný park Slovenský kras
Park Narodowy Národný park Slovenský kras rozciąga się w południowo-zachodniej części naszego kraju, przy granicy z Węgrami. Obejmuje powiaty Rožňava i Košice-okolie, a część strefy ochronnej również powiat Revúca. Jego powierzchnia wynosi 34 611,08 ha, a strefa ochronna liczy 11 741,57 ha. Teren parku narodowego tworzy system płaskowyżów, kaniony rzek, wąwozy oraz liczne powierzchniowe i podziemne zjawiska krasowe. Slovenský kras jest najrozleglejszym terenem krasowym typu płaskowyżowego w całej środkowej Europie. 78% jego powierzchni pokrywają lasy.
Slovenský kras został ogłoszony chronionym obszarem krajobrazowym 31 sierpnia 1973 roku. 1 marca 1977 roku obszar ten jako pierwszy na Słowacji został wpisany do międzynarodowej sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO w ramach programu Człowiek i biosfera. Status parku narodowego obszar uzyskał 13 lutego 2002 roku. Obecnie znanych jest ponad 1350 jaskiń i przepaści, które są wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Prawdopodobnie najważniejszą jaskinią jest unikalna Ochtinská aragonitová jaskyňa. Teren ten słynie z różnorodności warunków przyrodniczych, które umożliwiają występowanie gatunków zwierząt i roślin charakterystycznych dla obszarów górskich, leśnostepowych i stepowych.
Klimat parku narodowego i jego „Naj”
Klimat w Národnom parku Slovenský kras jest umiarkowany. Obszar ten należy do strefy klimatu umiarkowanie wilgotnego i umiarkowanie ciepłego, natomiast wyżej położone miejsca zaliczają się do strefy klimatu umiarkowanie chłodnego. Średnia temperatura w styczniu utrzymuje się w granicach od -4 do -6 °C, a w lipcu wzrasta do 19–20 °C. Pokrywa śnieżna utrzymuje się na tym terenie przez 50 do 115 dni, osiągając średnią maksymalną wysokość 45 cm. Roczna suma opadów nie jest szczególnie wysoka i wynosi od 630 do 990 mm. Woda wsiąka w podziemne pustki, w wyniku czego powstają tzw. wywierzyska (np. Brzotínska, Ardovská, Kečovská i inne). W parku narodowym natrafimy na dwa wodospady (Hrhovský, Hájske) oraz kilka mniejszych zbiorników wodnych, takich jak stawy rybne Jasovské lub Hrušovské.
Národný park Slovenský kras szczyci się wieloma rekordami. Najwyżej położony punkt znajduje się na wysokości 925 m n.p.m. na szczycie Matesovej skaly. Najniżej położony punkt leży na wysokości 217 m n.p.m. u podnóża Plešivskej planiny. Najdłuższa i zarazem najgłębsza jaskynia to system jaskiniowy Skalistého potoka (długość 8123 m, różnica wysokości 373 m, rozpiętość pionowa 376 m). Najstarszy rezerwat przyrody pochodzi z 1925 roku (Jasovská jaskyňa). Najniżej położona klasyczna jaskynia lodowa (Silická jaskyňa) znajduje się na wysokości 503 m n.p.m. Najmniejszy rezerwat przyrody ma powierzchnię 1,22 ha (Pod Fabiankou), podczas gdy największy (Brzotínske skaly) zajmuje 433,78 ha.
Slovenský kras ma zróżnicowaną florę i faunę
Národný park Slovenský kras charakteryzuje się florą pochodzącą z różnych regionów. Rośliny wraz ze swoimi zbiorowiskami należą do najbardziej imponujących elementów tutejszej przyrody. Wyraźnie widoczny jest tu wpływ flory zarówno karpackiej, jak i panońskiej, co tworzy unikalną mozaikę roślinności. Rosną tu nawet wszystkie gatunki pszonaków występujące w naszym kraju. Biorąc pod uwagę rozpiętość wysokościową Slovenského krasu, wyraźnie wyodrębniają się trzy piętra roślinne: planarne, colline i submontanne. Za endemizm parku narodowego uważa się obecnie głodek szorski Klášterského. Zastąpił on pszonak turniański, który jeszcze do niedawna był uznawany za tutejszy endemizm. Do innych endemitów tego obszaru należą m.in. szafran spiski, sasanka tatrzanska (poniklec prostredný) lub tobołki słowackie. Największy udział mają rośliny wapinolubne i kserotermiczne, których główną cechą jest dobra adaptacja do środowiska, pozwalająca im przetrwać suszę i ekstremalne mrozy. W Národnom parku Slovenský kras występuje aż 1500 taksonów roślin wyższych, z którymi wiążą się kolejne rekordy – znajdziemy tu największy obszar porastający psie zęby oraz najniżej położone stanowisko występowania dziewięćsiła bezłodygowego / astry alpejskiej.
Fauna Národného parku Slovenský kras jest równie zróżnicowana. Teren ten jest domem dla wszystkich naszych dużych drapieżników, licznych bezkręgowców oraz niemal wszystkich gatunków nietoperzy. Bogato reprezentowana jest także awifauna (ptaki), herpetofauna (gady) i batrachofauna (płazy). W jaskyniach i przestrzeniach podziemnych, dzięki sprzyjającym warunkom, obok nietoperzy żyją pająki i mięczaki. Co roku przeprowadzane jest liczenie nietoperzy podczas ich zimowania w systemach jaskiniowych. W tym okresie żyje tu 24 gatunki liczące ponad 50 000 osobników. Dla tego obszaru typowa jest przede wszystkim fauna strefy stepowej i leśnostepowej. Do ciekawszych zwierząt parku narodowego należą: saga stepowa, krótkonóżka wschodnia, jaszczurka zielona, wąż Eskulapa, suslik morkowaty, puszczyk uralski czy dzięcioł czarny. Fauna Slovenského krasu ma również swoje rekordy. W parku narodowym żyje największa zimująca kolonia nietoperzy, gniazduje tu nasz największy orzec (orzeł przedni) oraz najmniejszy ptak (mysikrólik), a swój szałas ma tu największy ssak (niedźwiedź brunatny).
Świetne miejsce na spacery, turystykę i wspinaczkę
Częścią parku narodowego jest 6 rezerwatów przyrody, 10 narodowych rezerwatów przyrody oraz 16 narodowych pomników przyrody (głównie jaskiniowych). Każde z tych miejsc jest na swój sposób wyjątkowe i wyróżnia się innym walorem przyciągającym turystów. Turyści mogą je odwiedzać przez cały rok. Można zaplanować zarówno mniej wymagające spacery, jak i wielodniowe przejścia, kierując się własnymi możliwościami i kondycją. Latem w parku narodowym królują piesze wędrówki, turystyka rowerowa oraz wspinaczka skałkowa. Zimą nikogo nie dziwią spotkania z narciarzami biegowymi. Jeśli chodzi o wspomnianą wspinaczkę, całoroczna jest możliwa tylko w lokalizacjach Stienka za chatou, Stienka nad potokom (strona od potoka oraz ze ściany Masívu Zadného komína) oraz Májová Veža. W pozostałych miejscach ze względu na wysoki stopień ochrony przyrody obowiązuje zakaz wstępu od 1 lutego do 31 lipca. Głównym ośrodkiem wspinaczkowym w Slovenskom krase jest NPR Zádielska tiesňava.
Do innych możliwości oferowanych przez Národný park Slovenský kras należą agroturystyka, wędkarstwo oraz jazda konna. Wspaniała wycieczka czeka również do ruin zamków Turnianskemu hradu, Štítniku czy Plešivca. Bardzo malowniczo jest także w okolicach grodziska Zádielské hradisko, zamku Krásna Hôrka czy kasztelu Betliar. Na naszych stronach znajdziesz ofertę noclegową w okolicy Národného parku Slovenský kras, dzięki czemu będziesz naprawdę blisko tamtejszych atrakcji. Pozostaje tylko spakować plecak, założyć wygodne buty i wyruszyć na odkrywanie jego piękna.




































