Národný park Muránska planina
Park Narodowy Muránska planina obejmuje zachodnią część Rudaw Słowackich (Slovenské rudohorie). Zalicza się go do najmłodszych parków narodowych na terenie Republiki Słowackiej. Celem jego utworzenia była ochrona płaskowyżu Muránska planina. Park narodowy obejmuje obszar powiatów Revúca, Brezno i Rimavská Sobota. Jego powierzchnia wynosi 20 318 ha, a strefa ochronna zajmuje obszar 21 698 ha. Turyści znajdą tu coś dla siebie dzięki oznakowanym szlakom turystycznym i ścieżkom edukacyjnym o łącznej długości 300 km.
Teren ten został ogłoszony parkiem narodowym 1 października 1997 roku, a jego zarząd mieści się w mieście Revúca. 86% jego powierzchni pokrywają lasy. Tak jak każdy park narodowy, również Muránska planina ma swoje „naj”, które są atrakcją dla niejednego odwiedzającego. Najwyższym punktem parku narodowego jest szczyt Stolica o wysokości 1 476 m n. p. m. Znajduje się tu również najniżej położona kosodrzewina na naszym terytorium, która rośnie na wysokości 750 m n. p. m.
Klimat Muránskej planiny
Dzięki temu, że teren parku narodowego znajduje się w umiarkowanej strefie klimatycznej, nie spotykamy tu ekstremalnych wahań temperatury. Większość obszaru przypada na strefę chłodnego klimatu górskiego. Strefa ochronna posiada miejsca o klimacie umiarkowanie ciepłym, najniższe południowe części charakteryzują się typem umiarkowanie chłodnego klimatu górskiego, podczas gdy dla części szczytowych typowy jest zimny klimat górski. Średnie temperatury powietrza w styczniu osiągają wartości od -6 do -7 °C, temperatury w lipcu wahają się w granicach od 11,5 do 13,5 °C. Rocznie na tym terenie spada około 1 000 do 1 400 mm opadów. Jeśli chodzi o pokrywę śnieżną, utrzymuje się ona na tym terenie przez około 140 do 160 dni w roku, przy czym maksymalna wysokość miejscami przekracza nawet 75 cm.
Rdzeń parku narodowego tworzy płaskowyż wapienno-dolomitowy. Minerały te charakteryzują się tym, że łatwo podlegają procesowi krasowienia. Głównie dzięki temu Park Narodowy Muránska planina jest pełen różnorodnych zjawisk krasowych powierzchniowych i podziemnych. Do dzisiaj odkryto ponad 500 jaskiń i przepaści, przy czym ponad 250 jaskiń nie jest udostępnionych dla publiczności. Bobačka, będąca najrozleglejszym z tutejszych systemów jaskiniowych, ma długość ponad 5 km i szczyci się bogatą szatą naciekową. Ponadto na terenie parku znajdują się najróżniejsze wąwozy, skalne wieże i iglice, żłobki krasowe, leje krasowe oraz bramy skalne.
Jakie rośliny i zwierzęta znajdziesz w Parku Narodowym Muránska planina?
Teren parku narodowego jest niezwykle bogaty pod względem różnorodności gatunków zwierząt i roślin. Flora Parku Narodowego Muránska planina obejmuje wiele roślin. Od wymagających gatunków ciepłolubnych, przez subalpejskie, aż po gatunki alpejskie. Dotychczas odkryto i opisano tu ponad 1 400 gatunków roślin. Większość terenu pokrywają lasy. Podczas gdy w przeszłości przeważały lasy bukowe i jodłowo-bukowe, dziś jest to już mieszanka. Od południa rozciągają się wapieniolubne buczyny, przechodzące w lasy lipowo-klonowe i ciepłolubne lasy dębowe. Wyżej położone części płaskowyżu pokryte są głównie lasami bukowymi, jodłowo-bukowymi, domieszkowany jest również świerk. Dla części północnych typowe jest pokrycie świerczynami i mieszanymi lasami świerkowo-bukowymi. Na grzbietach skalnych zachowały się reliktowe lasy sosnowe i modrzewiowe.
Muránska planina jest domem dla wielu chronionych i rzadkich gatunków drzew (cis pospolity, jarząb Hazslinszkiego, jarząb mąkinia, wiciokrzew alpejski), kosodrzewiny (sosna górska) i bylin (buławnik czerwony, buławnik biały, obuwik pospolity, kruszczyk błotny, lilia złotogłów). Koloryt obszaru dopełniają podgórskie łąki i pastwiska, niektóre z nich są już bardzo rzadkie i zagrożone. Cenne zbiorowiska przyrodnicze dopełnia roślinność skalna i strome zbocza. Właśnie na nich znajduje się najrzadsza roślina tego obszaru, którą jest wawrzynek muránski (lykovec muránsky). Jest to rzadka pozostałość jeszcze z czasów trzeciorzędu. Prawdopodobnie najbardziej zagrożone są zbiorowiska mokradłowe. Są one domem dla klejnotów naszej przyrody (na przykład pełnika europejskiego czy pierwiosnka omączonego) i mają wyraźny wpływ na zdrowe funkcjonowanie krajobrazu. Ciekawymi roślinami, które tu żyją, są tłustosz pospolity i rosiczka okrągłolistna. Obie są roślinami mięsożernymi.
Fauna Parku Narodowego Muránska planina obejmuje również niektóre obecnie zagrożone i rzadkie gatunki zwierząt. W lasach ukrywa się niedźwiedź brunatny, wilk szary, żbik i ryś euroazjatycki. Czyste potoki górskie są domem dla wielu ryb, nawet niektórych gatunków pierwotnych, a także naszego rzadkiego drapieżnika – wydry. Nie jest ona jednak jedyną, która czyha na zwierzęta wodne. Razem z nią poluje na nie rzadki bocian czarny. Z ptactwa, które znalazło swoje miejsce lęgowe właśnie na Muránskiej planinie, wymienimy orła przedniego, sokoła wędrownego, sóweczkę, włochatkę czy zagrożonego głuszca. W systemach jaskiniowych zimują 23 gatunki nietoperzy. Ciekawe są również liczby dotychczas znalezionych kręgowców (ponad 270 gatunków) i bezkręgowców (ponad 2 700 gatunków). Endemitami Muránskej planiny są chrząszcze z rodzaju biegaczowatych, ale także jarva obyčajná i Viazaná skočka.
Wskazówki na wycieczki
Ciekawymi wskazówkami na wycieczki są ścieżki edukacyjne, na przykład Stožky (13,5 km), Jakuba Surovca (4 km), Tŕstie (6 km) lub ścieżka o najbardziej oryginalnej nazwie - Poďte s nami za sysľami (6,3 km). Swoją drogą, te susły. Właśnie Sysľovisko Biele vody jest jedną z największych atrakcji parku narodowego. Mniej więcej od marca można tu obserwować jedną z największych słowackich kolonii susła moręgowanego. Mimo że w normalnych warunkach jest to bardzo płochliwe zwierzę, te tutejsze są przyzwyczajone do obecności człowieka. Nawet tak bardzo, że w czasach początku sezonu, kiedy są jeszcze wygłodniałe, przyjmują pokarm bezpośrednio z ręki. Proszę zaoferować im marchew, słonecznik, jabłko, buraki, owies, jęczmień czy orzechy włoskie. Susły będą miały ucztę, a Państwo przeżycie. Zarówno dzieci, jak i dorośli. Warto odwiedzić również Lesnícky skanzen Vydrovo, Muránsky hrad czy Chmarošský viadukt w Telgárte.
Możliwości wycieczek jest wiele. Aby być jak najbliżej nich, warto zarezerwować nocleg w okolicach Parku Narodowego Muránska planina, na przykład na stronie ubytovanie Slovenské rudohorie. To od Państwa zależy z kim przyjadą i dokąd pójdą. Ważne, aby cieszyć się wycieczką, dostrzegać piękno przyrody i pamiętać, że park narodowy to nasze najważniejsze dziedzictwo przyrodnicze. Należy traktować przyrodę uważnie, z pokorą i szacunkiem. Trzeba dbać o jej ochronę i wpajać dzieciom od małego miłość do istot żywych, roślin i zwierząt. Przyroda Państwu za to podziękuje.




















































