Archeologický skanzen
Skansen archeologiczny w miejscowości Nižná Myšľa usytuowany jest w lokalizacji uznawanej za jedno z najbogatszych stanowisk archeologicznych dokumentujących osadnictwo prahistoryczne. Spośród tutejszych stanowisk jako pierwsza wzmiankowana była Skalka, a następnie Alamenev, Koscelek, Moľva, Prepoštstvo oraz Várhegy.
Na ostatnim z wymienionych stanowisk wzniesiono repliki dawnych domostw z okresu wczesnej i środkowej epoki brązu, które przestały istnieć około 1400 roku p.n.e. Pierwsze badania archeologiczne rozpoczęły się w 1948 roku, a od 1977 roku prowadzone są w sposób systematyczny. Odnaleziono około 2 300 naczyń oraz 5 000 przedmiotów z kamienia, kości i brązu o różnym przeznaczeniu. Zabytki archeologiczne wystawione są w muzeum gminnym, które mieści się w zabytkowym budynku kasztelu z XIII wieku.
Kompleks dwóch osad i cmentarzyska znajduje się na południe za miejscowością Nižná Myšľa, na wzgórzu o wysokości 217 m n.p.m. Osada obronna I stanowi najstarszą osadę kultury otomani-füzesabony. Osada miała wymiary 50 × 60 m z wejściem po konstrukcji drewniano-kamiennej. Domostwa posiadały drewniane ściany oraz wylepiane gliną podłogi. Domy o konstrukcji zrębowej posiadały również podwyższone paleniska. Osada miała charakter rolniczo-rzemieślniczy; odnaleziono tu przedmioty z poroża, brązu, kamienia oraz różne figurki gliniane.
Osada obronna II powstała w wyniku rozwoju społeczności na powierzchni 8 ha z wałem kamienno-ziemno-drewnianym. Domy oraz obiekty gospodarcze wznoszono w typie zrębowym. Osada stanowiła centrum kultu, gdzie odprawiano różne obrzędy kultowe. Osadnicy zajmowali się garncarstwem, obróbką kości, poroża i metali kolorowych.
Na cmentarzysku oddalonym o 200 metrów od osady odnaleziono ponad 900 grobów, przy czym w każdym znajdowały się liczne dary grobowe. Chowano w pozycji skurczonej, twarzą na wschód, przy czym kobiety leżały na lewym boku, a mężczyźni na prawym. Groby posiadały drewniane usztywnienia, pozostałości drewnianych trumien lub nawet dwuczęściowych sarkofagów.
Do stanowiska prowadzą dwie trasy: niebieska trasa rowerowa oraz czerwona trasa piesza. Ze względu na kompleksowy charakter ekspozycji warto zaplanować odpowiednią ilość czasu na zwiedzanie nie tylko samego skansenu, ale i okolic miasta Košice. W planowaniu wyjazdu pomocna będzie strona zakwaterowanie Košice oferująca noclegi w okolicy.
