Zabytki sakralne i miejsca pielgrzymkowe Galovany

Drewniany kościół artykularny w Svätom Kríži należy do największych drewnianych budowli Europy Środkowej. Znajduje się na Liptove, na styku katastrów gmin Svätý Kríž i Lazisko, w powiecie Liptovský Mikuláš. Dzięki swojej pojemności wynoszącej prawie 6 000 odwiedzających należy do często odwiedzanych zabytków. Regularnie odbywają się tu nabożeństwa.

Kościół ma ciekawy, długi na 43 m rzut w kształcie krzyża. Pierwotnie został wzniesiony w 1693 roku w Paludzi, jednak w latach 1974–1982 został przeniesiony do Svätého Kríža, gdzie w sierpniu 1982 roku odbyło się jego uroczyste poświęcenie. Kościół w Svätom Kríži jest ostatnim dziełem sztuki słowackiej architektury drewnianej i nie będzie przesadą stwierdzenie, że prawdopodobnie najbardziej znaczącym.

We wnętrzu od razu zwraca uwagę drewniany barokowy ołtarz z 1693 roku z obrazem Przemienienia Pańskiego. Za unikalną uważana jest również ambona, która stoi na zrębowej podstawie tuż obok barokowego anioła, który wydaje się ją podtrzymywać. Oba te skarby – ołtarz oraz ambona – są dziełem kieżmarskiego snycerza J. Lercha.

Niezwykłą atmosferę miejsca dopełnia strop. Dwukondygnacyjne empory chórowe, zdobione malowidłami biblijnymi, wraz z żyrandolem z weneckiego szkła tworzą idealną harmonijną całość i precyzyjnie wpisują się we wnętrze kościoła. Niezbędnym elementem wyposażenia wnętrza są także organy oraz kamienna chrzcielnica. Na zewnątrz nierozłączną parę z kościołem tworzy dzwonnica, będąca wolnostojącą drewnianą wieżą. Dobudowano ją dopiero później, w 1781 roku. W latach 1921–1922 w wieży osadzono nowe dzwony.

Nie trzeba być wierzącym, aby mieć za co dziękować. Uwierzcie nam, podziękowania za rodzinę, zdrowie, jedzenie, dach nad głową, pracę czy cokolwiek innego, co przyjdzie Wam do głowy, wypowiedziane w kościele nabierają zupełnie innego wymiaru. A jeśli w tym czasie promienie zachodzącego słońca będą muskać piękne barokowe wyposażenie wnętrza, uwierzycie w cud. Tyle emocji, ile spotyka się w takim momencie, jest jak magia.

To uczucie po prostu trzeba przeżyć. Zarezerwujcie nocleg w pobliżu Dreveného artikulárneho kostola Svätý Kríž, na przykład na stronie zakwaterowanie Svätý Kríž lub zakwaterowanie Liptovský Mikuláš, i wyruszcie odkrywać Liptov z innej perspektywy. Ten malowniczy region oferuje liczne zabytki sakralne oraz możliwości turystyczne, których zaletą jest również to, że są dostępne przez niemal cały rok i w większości przypadków całkowicie bezpłatnie. Urlop na Słowacji wcale nie musi być drogi, a mimo to możecie przeżyć właśnie tutaj przygodę swojego życia.

Średniowieczny kościółek Ofiarowania Pańskiego pochodzący z XIV wieku można znaleźć w liptowskiej wsi, która może poszczycić się świeckimi i sakralnymi budowlami historycznymi. Miejscowość Smrečany leży u podnóża Západných Tatier, kilka kilometrów od miasta powiatowego Liptovský Mikuláš. Kościółek Ofiarowania Pańskiego, ilustrujący liptowską architekturę gotycką, jest jej najstarszą budowlą. Historyczny budynek otoczony kamiennym murem wyróżnia się w otoczeniu przyrody.

Kościółek został wybudowany w 1349 roku. Eksperci dopuszczają możliwość, że w tym miejscu stał jego starszy, drewniany poprzednik. Budowla reprezentuje architekturę gotycką. Składa się z prostokątnej nawy, kwadratowego prezbiterium, zakrystii oraz przebudowanej wieży po stronie zachodniej. Wnętrze zdobią malowidła ścienne z XV wieku. Można tu podziwiać freski przedstawiające świętą Helenę, świętą Barbarę, świętą Małgorzatę, świętą Dorotę i świętą Katarzynę. Bliżej łuku tęczowego znajduje się wizerunek Matki Bożej Opiekuńczej, a na północnym ościeżu fresk przedstawiający Apostoła z księgą. Północną ścianę zdobi święty Jan Ewangelista.

We wnętrzu kościółka, oprócz malowideł ściennych, znajdują się organy oraz dwa ołtarze boczne z okresu baroku. Z epoki gotyku pochodzi cenny fresk Madonny z Dzieciątkiem, dwa drewniane stalle oraz podstawa kamiennej chrzcielnicy. Ołtarz główny, pochodzący z 1480 roku, zdobi obraz Matki Bożej w towarzystwie świętej Barbary i świętej Katarzyny.

W 1574 roku kościół został przejęty przez Kościół ewangelicki. W 1707 roku został trwale zwrócony Kościołowi katolickiemu. Obecnie służy jako świątynia parafii Rímskokatolíckej cirkvi w Liptovskom Mikuláši – Okoličné. Nabożeństwa odbywają się tutaj w każdą niedzielę. Zwiedzanie kościółka jest możliwe również poza godzinami mszy świętej, jednak wymaga wcześniejszego zgłoszenia.

Jeśli podczas wędrówek po Liptowie nabędziesz ochoty na obejrzenie gotyckiej architektury, wybierz się do Smrečian i odwiedź tutejszy kościółek otoczony przyrodą. Można poczuć tu atmosferę przesiąkniętą historią i przejść się wzdłuż starych kamiennych murów. Wycieczkę do Smrečian można połączyć z wizytą w pobliskim Hradě Liptovský Hrádok. Można stąd również udać się do Liptovského Jána, gdzie niezależnie od pogody można zażyć kąpieli w Termálnom prameni Kaďa. Po dniu pełnym wrażeń warto odpocząć w pobliżu Stredovekého kostolíka Obetovania Pána. Wczasowiczom oferowane są noclegi w Liptovskom Jánie z ofertą domków i chat lub zakwaterowanie w Liptovskom Mikuláši, obejmujące pensjonaty, hotele i apartamenty.

Na Słowacji mamy szczęście do pięknego środowiska przyrodniczego, wspaniałych gór, czarujących widoków, głębokich jaskiń, mrocznych dolin czy niezwykłych wodospadów. Zwłaszcza w ostatnich latach rozmach turystyki jest naprawdę duży, jednak mało kto zdaje sobie sprawę, że jak góry są piękne i kuszące, tak są również zdradliwe i niebezpieczne. Wystarczy zmiana pogody, zły krok, przecenienie swoich sił czy niedostateczne przygotowanie i nieszczęście gotowe.

Możliwe, że także to jest jednym z powodów, dlaczego na polanie Stodôlky w Demänovskej doline, w pięknym otoczeniu Nízkych Tatier, w 2010 roku powstał ten symboliczny cmentarz. Znajduje się tu jako pamiatka ku czci ofiar wypadków górskich w Nízkych Tatrach, a zarazem jako przestrogę. Przestroga dla żyjących. Ponieważ oni mogą jeszcze uważać. Każdy, kto tu przyjdzie, może uczcić pamięć jednej z dziesiątek ofiar narciarstwa, wędrówek, lawin czy piorunów. Bo i to zdarza się w górach.

Już przy wejściu wita Was kapliczka z napisem „Úcta obetiam, výstraha živým“. Znajdziecie przy niej rzeźbiony, 6-metrowy drewniany krzyż, a także grupę rzeźb przedstawiających matkę opłakującą martwe dziecko. Na terenie cmentarza na ponad 140 tabliczkach znajdują się imiona ofiar, nad którymi czuwa rzeźba. Wielu z nich miało góry w sercu, a te okazały się dla nich tragiczne.

Do symbolicznego cmentarza w Nízkych Tatrach dotrzecie nieskomplikowanym spacerem oznakowanymi szlakami turystycznymi. Wyruszyć do niego możecie z Vrbického plesa czy Demänovskej jaskyne slobody lub z Bielej Púte obok Vyhliadky Ostredok. Wszystko to są popularne wśród turystów miejsca, jakich Demänovská dolina ukrywa wiele. Jasná jest naprawdę częstym celem turystów nie tylko ze Słowacji, ale także z ościennych krajów.

Na stronie zakwaterowania w Demänovskej doline znajdziecie świetne możliwości noclegowe. Spójrzcie na odpowiednie zakwaterowanie przy Symbolickom cintoríne obetiam Nízkych Tatier, ponieważ lokalizacja ta jest wyśmienitym punktem wyjścia do wędrówek po okolicy. Na stronie atrakcji w Demänovskej doline przeczytacie świetne wskazówki dotyczące wycieczek. Wiele z nich poprowadzi Was szlakami turystycznymi, użądźcie jednak ostrożności. Mimo że są łatwe i poradzą sobie z nimi dzieci czy starsze osoby, przyroda jest nieprzewidywalna. Być może opowiedziałyby Wam o tym same ofiary, których pamięć czcimy na symbolicznym cmentarzu w Demänovskej doline, gdyby tylko mogły.

Dziedzictwo kulturowo-historyczne Orawy to nie tylko dominujący Oravský hrad i popularne Múzeum oravskej dediny. Ten region ukrywa również mniej znane obiekty architektoniczne. Jednym z nich jest Drevený artikulárny kostol z XVII wieku. Znajduje się on we wsi Leštiny, leżącej 7 km od miasta powiatowego Dolný Kubín. Budowla, do której budowy użyto drewna świerkowego z okolicznych lasów, zwraca uwagę swoją architekturą zewnętrzną. We wnętrzu znajdują się cenne elementy wyposażenia.

Drewniany kościół został wzniesiony w latach 1688–1689 na polecenie Jóba Zmeškala, pierwszego podżupana w miejscowości Dolný Kubín i kapitana straży zamkowej na obiekcie Oravský hrad. W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajduje się plebania. Dach czterospadowy pokryty jest gontem drewnianym. Wnętrze kościoła wyróżnia się bogatą dekoracją. Cennym elementem jest ołtarz barokowy z rzeźbą w drewnie z końca XVII wieku oraz rzeźbiona ambona.

Kościół jest wybudowany na stromym zboczu. Nachylenie terenu zostało wyrównane kamienną podstawą. Budowla stanowi dominantę całej miejscowości. W miejscu tym został ochrzczony słowacki poeta Pavol Országh Hviezdoslav. W kościele do dziś w każdą niedzielę odbywają się ewangelickie nabożeństwa.

Podczas pobytu na Orawie w pobliżu wsi Leštiny warto odwiedzić ten drewniany kościół. W pobliżu znajduje się wieś Vyšný Kubín, miejsce urodzenia poety. W budynku Arpádovský kaštieľ dostępna jest wystawa stała poświęcona Pavlowi Országhowi Hviezdoslavowi. W okolicy znajduje się również archeopark Praveká osada Mokrý Kút. Zakwaterowanie w pobliżu obiektu Drevený artikulárny kostol Leštiny obejmuje obiekty noclegowe, pensjonaty i apartamenty.