Skanseny Dolná Nitra

Skanzen podlega pod Słowackie Muzeum Rolnictwa (Slovenské poľnohospodárske múzeum), które mieści się w mieście Nitra. Muzeum zajmuje łączną powierzchnię ponad 30 ha, z czego skansen rozciąga się na obszarze 17 ha i płynnie nawiązuje do stałych ekspozycji w przestrzeni krytej. Oprócz przestrzeni wystawienniczych częścią muzeum w Nitrze są biblioteka, Nitrianska poľná železnica oraz wspomniany skansen.

Skansen jest stałą ekspozycją, której pierwszych 6 obiektów udostępniono w 1984 roku z okazji wystawy Agrokomplex ’84. Nastąpiło to po dwóch latach od wstępnych badań, podczas których wybrano różne typy budynków gospodarczych z całej Słowacji z okresu XIX i XX wieku. Następnie od 1982 roku zaczęto budować ich kopie, ich wyposażenie wnętrz jest oryginalne. Zakres ekspozycji jest naprawdę duży i obejmuje różnorodne obiekty: gorzelnię, tłocznię oleju lnianego i mechaniczną, mleczarnię, szkołę, prasę do wosku, oborę zimową, czyszczalnię nasion, szałas pasterski, piekarnię, piwniczkę winiarską (hajloch), folusz i stępy do konopi, stodoły na siano, folusz, pasieki, wczesnośredniowieczną zagrodę chłopską oraz symboliczny cmentarz.

Częścią kompleksu jest oczywiście także konzum, historyczny sklep z pierwszej połowy XX wieku. Z okazji zapowiedzianych wydarzeń odwiedzającym serwowana jest tu do degustacji tradycyjna kawa zbożowa (melta). W tym samym czasie odbywają się również pokazy tłoczenia oleju, międlenia włókna konopnego oraz pieczenia podpłomyków.

Teren skansenu kryje w sobie również wąskotorową kolejkę Nitrianska poľná železnica wraz z pełnym wyposażeniem technicznym, która oficjalnie działa od pierwszego przejazdu w 1985 roku. Jest to najdłużej zachowana kolej polowa na terytorium Słowacji. Zobaczysz tu Państwo różne rodzaje wagonów, wagony widokowe, wagony kryte z miejscowości Korytnica, obrotnicę kolejową z miejscowości Radošina, a także parowozownię z trzema lokomotywami parowymi i jedną spalinowo-elektryczną. Pętla o długości 1,6 km łączy skansen z terenem targowym Agrokomplex Nitra.

Niezależnie od tego, czy zdecydują się Państwo odwiedzić skansen podczas corocznych targów, czy w czasie, gdy jest tam znacznie mniej ludzi, w każdym przypadku czeka Państwa wyjątkowe doświadczenie. Rolnictwo było nieodłączną częścią historii naszego kraju, a ekspozycja muzeum na wolnym powietrzu w Nitrze pomoże Państwu bliżej poznać jego przeszłość. Polecamy zarezerwować nocleg na stronie zakwaterowanie w Nitrze, aby wrażenia z wycieczki były pełne, łącznie z poznaniem okolicy.

Archeopark Nitriansky Hrádok jest znany również pod nazwą „Slovenská Trója”. Nachodzi się w miejscowości Šurany, w lokalizacji Zámeček. To stanowisko archeologiczne stanowi narodowy zabytkowy obiekt kultury i co roku przyciąga osoby zainteresowane historią.

Stanowisko zajmuje powierzchnię niemal 15 ha i zalicza się do większych oraz bogatszych stanowisk archeologicznych w Europie Środkowej. Dostarcza dowodów osadnictwa od okresu neolitu aż po okres przybycia Słowian. Pracami wykopaliskowymi w tym miejscu jako pierwszy kierował Ján Eisner, uznawany za twórcę słowackiej archeologii.

Archeopark dysponuje tablicami informacyjno-edukacyjnymi, które przedstawiają informacje o życiu w tej lokalizacji oraz o figurce znanej jako Hrádocká Venuša. W planach znajduje się rozbudowa ekspozycji o amfiteatr i repliky dawnych domostw reprezentujących różne kultury.

Ważnym artefaktem jest wspomniana figurka Hrádocká Venuša, pochodząca z okresu osadnictwa kultury lendzielskiej. Statuetka bywa nazywana również Magna Mater, jej powstanie datuje się na okres 4800–3500 p.n.e., a jej wysokość wynosi 27 cm. Jej wizerunek znajdował się dawniej na rewersie słowackiej monety o nominale dwóch koron.

Zapraszamy do zobaczenia tego miejsca o znaczeniu europejskim. Na stronie zakwaterowanie Šurany można znaleźć odpowiednie miejsca noclegowe na czas wyjazdu. W okolicach miejscowości Šurany znajduje się więcej obiektów turystycznych, co pozwala na pełniejsze zaplanowanie pobytu w regionie Dolná Nitra.

Skalne domostwa Skalné obydlia Brhlovce są wysuniętą ekspozycją Tekovského múzea v Leviciach. Leżą w miejscowości o tej samej nazwie Brhlovce w Nitrianskom kraji, która jest rezerwatem zabytków architektury ludowej. Chodzi o słowacki, unikalny przykład specyficznej formy budownictwa ludowego, która rzekomo pierwotnie służyła do celów ochrony przed najazdami łupieżczymi Turków, a później jako domy dla ubogich.

Ekspozycję, udostępnioną publiczności w 1992 roku, tworzy zagroda numer 142 w uliczce „Šurda”. Częścią zagrody, w której znajduje się ekspozycja, jest murowany dom z końca XIX wieku, murowany dom z datą 1932 na fasadzie oraz dwukondygnacyjne pomieszczenia wykkute w skale. Parter składa się z letniej kuchni, spiżarni oraz pokazu ówczesnych wyrobów kamieniarskich i narzędzi. Piętro tworzy mała komnata oraz taras widokowy. Wrażenie dopełniają meble z epoki, którymi urządzone jest wnętrze.

Właśnie wykkucie domostw w tufie wulkanicznym uważane jest za unikat, ponieważ posiadają one wyjątkową właściwość. Polega ona na tym, że latem chłodzą, a zimą grzeją. Wykorzystanie tej zalety cieplnej podczas budowy domostw ukazuje zręczność, pomysłowość i sprawność ówczesnego osadnika oraz ogólny sposób życia.

Dzięki ekspozycji skalnych domostw Tekovské múzeum otrzymało w 1994 roku jako pierwsza słowacka instytucja prestiżową międzynarodową nagrodę Europa Nostra. Zaskakujący jest fakt, że niektóre ze skalnych domostw są do dziś zamieszkałe lub wykorzystywane jako piwnice winiarskie bądź pomieszczenia gospodarcze.

Jeśli chcecie to sprawdzić, istnieje tylko jeden niezawodny sposób. Przyjść i przekonać się o tym na własne oczy. Ponieważ cały region oferuje także wiele innych ciekawych atrakcji, najlepiej zrobią ci, którzy zaplanują kilkudniową wycieczkę. Zakwaterowanie, z którego będziecie mieli najbliżej do wszystkich możliwości wycieczkowych, zarezerwujecie bardzo łatwo na stronie zakwaterowanie Nitriansky kraj oraz zakwaterowanie Levice.